Art. 196

Pokaż w całym akcie

Art. 196 Kodeksu postępowania karnego
Art. 196.
§ 1. Nie mogą być biegłymi osoby wymienione w art. 178, 182 i 185 oraz osoby, do których odnoszą się odpowiednie przyczyny wyłączenia wymienione w art. 40 § 1 pkt 1–3 i 5, osoby powołane w sprawie w charakterze świadków, a także osoby, które były świadkiem czynu.
§ 2. Jeżeli ujawnią się przyczyny wyłączenia biegłego wymienione w § 1, wydana przez niego opinia nie stanowi dowodu, a na miejsce biegłego wyłączonego powołuje się innego biegłego.
§ 3. Jeżeli ujawnią się powody osłabiające zaufanie do wiedzy lub bezstronności biegłego albo inne ważne powody, powołuje się innego biegłego.

art. 196 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 490, 421, 638, 760, 882 i 901)

art. 196 k.p.k.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, postanowienie z 8 września 2016 r., III KK 292/16

   …75 § 1 i 2 k.p.k.). W odniesieniu do kolejnego zarzutu należy wskazać, że nie zachodziły przesłanki wyłączenia biegłego na mocy przepisu art. 196 § 3 k.p.k., tak więc niepoinformowanie o takiej możliwości skazanego z pewnością nie mogło stanowić naruszenia prawa do obrony. Jak ponadto wynika z…

2. Sąd Najwyższy, postanowienie z 23 listopada 2016 r., III KK 426/16

   …podobny czyn zabroniony, zaś leczenie ambulatoryjne w jej przypadku nie będzie wystarczające. Pierwszy z zarzutów dotyczył naruszenia art. 196 § 3 k.p.k. poprzez oparcie się przez Sąd I instancji na opinii biegłych w sytuacji, gdy biegła - lekarz psychiatra D.C. - powinna być wyłączona od jej…

3. Sąd Najwyższy, wyrok z 23 stycznia 2013 r., III KK 180/12

   …obrazę art. 457§3 k.p.k., poprzez brak przedstawienia jakichkolwiek rozważań co 4 do okoliczności, czy w sprawie powinien mieć zastosowanie art. 196§2 k.p.k. Z całą pewnością bowiem wymogu prawidłowego uzasadnienia zarzutu postawionego w tym zakresie w apelacji, nie spełnia jednozdaniowe…

4. Sąd Najwyższy, postanowienie z 17 października 2012 r., IV KK 165/12

   …(s. 14pierwszy akapit uzasadnienia wyroku). Ten pogląd sądu odwoławczego budzi jednak poważne wątpliwości. Odnosząc przesłankę określoną w art. 196 § 1 k.p.k. „bycie świadkiem czynu” (skarżąca błędnie odwołuje się do art. 40 § 1 pkt 4 k.p.k. – przesłanka bycia świadkiem występuje samodzielnie w…

5. Sąd Najwyższy, wyrok z 16 listopada 2009 r., V KK 187/09

   …Sąd w nieprawidłowy sposób doszedł do przekonania, że nie popełniono przestępstwa, naruszenie prawa procesowego tj. • art. 198 § 3 k.p.k., art. 196 § 3 k.p.k. poprzez analizowanie i uwzględnienie przez Sąd wniosków biegłego A. D. w zakresie okoliczności, na które nie był powołany i uznanie jego…

6. Sąd Najwyższy, wyrok z 27 lutego 2002 r., II KKN 17/00

   …korekturze) przez sąd ad quem tego wyroku, pomimo iż zapadł z rażącym naruszeniem przepisów art. 399 § 1 i 2 w zw. z art. 6 k.p.k. oraz art. 196 § 1 i 3 k.p.k.. Uchybienia popełnione przez Sąd Rejonowy przeniknęły do postępowania odwoławczego i chociaż zostały wyeksplikowane w apelacji…

7. Sąd Najwyższy, wyrok z 13 grudnia 2016 r., II KK 281/16

   …na podstawie art. 438 pkt 2 i 3 k.p.k., obrazę przepisów postępowania, w tym art. 7 k.p.k., art. 410 k.p.k., art. 393 § 1 i § 3 k.p.k., art. 196 § 3 k.p.k. oraz art. 201 k.p.k., w odniesieniu do czynu znęcania się nad karpiami, polegającego na pakowaniu żywych ryb do plastikowych toreb bez…

8. Sąd Najwyższy, wyrok z 10 września 2013 r., III KK 84/13

   …swoją procesową rolę i staje się świadkiem ze słyszenia, której to roli nie można kumulować w procesie karnym z funkcją biegłego (zob. art. 196 § 1 k.p.k.). W tym zakresie dowodowe wykorzystanie opinii jest niedopuszczalne. W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji.

9. Sąd Najwyższy, wyrok z 30 października 2014 r., II KK 88/14

   …opinii biegłej z zakresu balistyki, a tym samym decyzji procesowej o oddaleniu wniosku o powołaniu innego biegłego; 14. rażące naruszenie art. 196 §3 k.p.k. w zw. z art. 198 §1,3 k.p.k. poprzez udostępnienie biegłemu ds. balistyki do sporządzenia ekspertyzy akt sprawy w zakresie szerszym niż…

10. Sąd Najwyższy, postanowienie z 30 stycznia 2014 r., II KK 1/14

    …przez biegłego niekorzystnej dla niego opinii. W takiej jednak sytuacji. bezzasadne niepowołanie innego biegłego stanowiłoby naruszenie art. 196 § 3 k.p.k., o ile oczywiście w zarzucie, to uchybienie podnoszącym, przedstawiono by równocześnie racjonalne argumenty wskazujące na rzeczywiste…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 196 (345)

Historia zmian

Bez zmian od 12 czerwca 2026 r.