Art. 239

Pokaż w całym akcie

Art. 239 Kodeksu karnego
Art. 239.
§ 1. Kto utrudnia lub udaremnia postępowanie karne, pomagając sprawcy przestępstwa, w tym i przestępstwa skarbowego uniknąć odpowiedzialności karnej, w szczególności kto sprawcę ukrywa, tworzy fałszywe dowody, zaciera ślady przestępstwa, w tym i przestępstwa skarbowego, albo odbywa za skazanego karę, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
§ 2. Nie podlega karze sprawca, który ukrywa osobę najbliższą.
§ 3. Sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary, a nawet odstąpić od jej wymierzenia, jeżeli sprawca udzielił pomocy osobie najbliższej albo działał z obawy przed odpowiedzialnością karną grożącą jemu samemu lub jego najbliższym.

art. 239 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. z 2025 r. poz. 383, 1818 i 1872 oraz z 2026 r. poz. 902 i 988)

art. 239 k.k.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, uchwała z 18 grudnia 2013 r., I KZP 19/13

   …w wywodzie pokrewieństwem przestępstwa z art. 299 § 1 k.k. z czynami określanym mianem paserstwa (art. 291 § 1 k.k.) i poplecznictwa (art. 239 § 1 k.k.) – a to dlatego, że na podstawie wymienionych przepisów sprawca przestępstwa „pierwotnego” w ogóle przecież nie ponosi odpowiedzialności…

2. Sąd Najwyższy, uchwała z 9 listopada 2021 r., I KZP 5/21

   …w judykaturze i piśmiennictwie rozbieżności co do charakteru relacji zachodzących między przepisem art. 233 § 1 k.k. a przepisem art. 239 § 1 k.k., a więc tego czy mogą one postawać w realnym zbiegu (por. M. Szewczyk, A. Wojtaszczyk, W. Zontek [w:] Kodeks karny. Część szczególna. Tom…

3. Sąd Najwyższy, wyrok z 30 września 2009 r., I KZP 1/09

   …to, że zapewne właściwą intencją prokuratora było „zastąpienie” zarzutu popełnienia zabójstwa (art. 148 § 1 k.k.) zarzutami poplecznictwa (art. 239 § 1 k.k.) oraz niezawiadomienia o przestępstwie (art. 240 § 1 k.k.). Za przyjęciem, że istota postanowienia z dnia 26 maja 2006 r. polegała na…

4. Sąd Najwyższy, wyrok z 12 lutego 2008 r., WA 1/08

   …Sąd Najwyższy w sprawie płk. Janusza H., wobec którego na podstawie art. 17 § 1 pkt 3 k.p.k. umorzono postępowanie o czyn określony w art. 239 § 1 k.k. w zb. z art. 231 § 1 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Wojskowej na rozprawie w dniu 12 lutego 2008 r. apelacji, wniesionych przez prokuratora i…

5. Sąd Najwyższy, wyrok z 25 stycznia 2005 r., WK 23/04

   …rozważań odnośnie do wskazanych w końcowym fragmencie zarzutu kasacji rozwiązań prawnych (odsyłających do dyspozycji art. 264 § 2 i art. 239 § 1 k.k.), na wypadek niepodzielenia zarzutu kasacji w zasadniczej części. Tym niemniej wskazać należało, że prezentowana w kasacji możliwość…

6. Sąd Najwyższy, wyrok z 26 maja 2010 r., WA 10/10

   …Wojskowej: płk Z. Badelski. Sąd Najwyższy w sprawie kmdr. rez. Tadeusza K., uniewinnionego od zarzutu popełnienia przestępstw określonych w art. 239 § 1 k.k. z 1969 r., art. 228 § 1 i art. 231 § 1 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Wojskowej na rozprawie w dniu 26 maja 2010 r. apelacji wniesionej przez…

7. Sąd Najwyższy, wyrok z 19 lutego 2019 r., II KK 287/18

   …udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Andrzeja Pogorzelskiego, w sprawie L. T., R. K., L. R., A. P., R. D., M. Ż. i J. R. oskarżonych z art. 239 § 1 k.k. i innych, po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 12 lutego 2019 r., kasacji, wniesionych przez: obrońców oskarżonych R. K., L.…

8. Sąd Najwyższy, postanowienie z 20 marca 2014 r., III KK 416/13

   …wskazane w samym wyroku, chodziło – jak wynika z uzasadnienia tego judykatu – o to, że przy oskarżeniu osoby o przestępstwo poplecznictwa z art. 239 § 1 k.k., w sprawie „żaden dowód nie stanowił o tym, że oskarżony <wiedział>”, iż osoba, która u niego przebywa jest poszukiwana przez organy…

9. Sąd Najwyższy, postanowienie z 30 września 2010 r., I KZP 16/10

   …10). Również po wejściu w życie Kodeksu karnego z 1997 r., w którym art. 228 § 1 k.k. nadano identyczną treść jak poprzednio obowiązującemu art. 239 § 1 k.k., jako przesłankę niezbędną do stwierdzenia cechy pełnienia funkcji publicznej, zgodnie wskazywano na normatywne umocowanie takiej funkcji,…

10. Sąd Najwyższy, uchwała z 29 października 2012 r., I KZP 12/12

    …działanie intencjonalne z zamiarem bezpośrednim związane ze szczególnym nastawieniem sprawcy, np. „zataja” (art. 236 § 1 k.k.), „ukrywa” (art. 239 § 1 k.k.) – zob. M. Makarska: op. cit., s. 164; W. Janyga: op. cit., s. 228; A. Zoll [w:] A. Zoll: op. cit., s. 146). W odniesieniu do użytych w art.…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 239 (278)

Historia zmian

Bez zmian od 2 stycznia 2026 r.