Art. 231

Pokaż w całym akcie

Art. 231 Kodeksu karnego
Art. 231.
§ 1. Funkcjonariusz publiczny, który, przekraczając swoje uprawnienia lub nie dopełniając obowiązków, działa na szkodę interesu publicznego lub prywatnego, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
§ 2. Jeżeli sprawca dopuszcza się czynu określonego w § 1 w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej, podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.
§ 3. Jeżeli sprawca czynu określonego w § 1 działa nieumyślnie i wyrządza istotną szkodę, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
§ 4. Przepisu § 2 nie stosuje się, jeżeli czyn wyczerpuje znamiona czynu zabronionego określonego w art. 228.

art. 231 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. z 2025 r. poz. 383, 1818 i 1872 oraz z 2026 r. poz. 902 i 988)

art. 231 k.k.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, uchwała z 24 stycznia 2013 r., I KZP 24/12

   …obowiązków a powstaniem niebezpieczeństwa uszczerbku dla dobra prawnego” (sygn. WA 5/09), to 5 rozbieżność w wykładni znamion występku z art. 231 § 1 k.k. jawi się jako ewidentna. Rozbieżność ta widoczna jest także w uzasadnieniach wielu innych orzeczeń, choć już nie w tak wyrazisty sposób. W…

2. Sąd Najwyższy, uchwała z 20 grudnia 2007 r., I KZP 37/07

   …Najwyższego w stanie spoczynku, co do którego złożono wniosek o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej za przestępstwa z art. 231 § 1 k.k. i art. 189 § 2 k.k. przy zastosowaniu art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej…

3. Sąd Najwyższy, uchwała z 19 września 2023 r., II ZZP 2/22

   …z dnia 19 kwietnia 1969 r. - Kodeks karny (Dz. U. z dnia 14 maja 1969 r., Nr 13, poz. 94 ze zm.) - dalej powoływana jako k.k. z 1969 r., albo art. 231 k.k.?”; „W przypadku odpowiedzi negatywnej na zagadnienie sformułowane w pkt. 1: czy znamiona zbrodni przeciwko ludzkości w rozumieniu art. 3…

4. Sąd Najwyższy, uchwała z 23 grudnia 2019 r., I DSS 1/19

   …Lex 1288996. Analizując zatem pierwszy z przedstawionych sędziemu P. J. zarzutów, mający wyczerpywać jednocześnie znamiona przestępstwa z art. 231 § 1 k.k., w kontekście zasadności odsunięcia go od wykonywania obowiązków służbowych, wskazać należy co następuje. Ponieważ w treści wydanego przez…

5. Sąd Najwyższy, postanowienie z 25 lutego 2003 r., WK 3/03

   …się przestępstwa do sfery tych ustaleń należy. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że dla przypisania odpowiedzialności karnej z art. 231 § 1 k.k. konieczne jest ustalenie, że sprawca – mający przymiot funkcjonariusza publicznego – przekraczając swoje uprawnienia lub nie dopełniając…

6. Sąd Najwyższy, wyrok z 12 kwietnia 2018 r., II CSK 399/17

   …wzmianek w księgach wieczystych. Przechodząc do podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 231 § 1 i 3 w związku z art. 115 § 13 pkt 4 k.k. w związku z art. 442¹ § 2 k.c. i art. 442¹ § 2 w związku z art. 6 k.c., zastrzec należy, że zarzut…

7. Sąd Najwyższy, postanowienie z 23 września 2008 r., I KZP 16/08

   …czyn będący przedmiotem postępowania. W niniejszej sprawie zagadnienie prawne związane jest z interpretacją art. 49 § 1 k.p.k. w relacji do art. 231 § 1 k.k. W literaturze prawa karnego wskazuje się, że przedmiot ochrony normy karnej z art. 231 § 1 k.k. jest ujęty bardzo szeroko. Bezpośrednim…

8. Sąd Najwyższy, wyrok z 2 grudnia 2002 r., IV KKN 273/01

   …postępowania z bronią, wówczas – zdaniem sądu odwoławczego – nie można stwierdzić działania na szkodę interesów chronionych przepisem art. 231 § 1 k.k. Jest to rozumowanie nieuprawnione. Jak słusznie zauważył prokurator w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, pogląd taki "niejako sanuje (...)…

9. Sąd Najwyższy, wyrok z 4 grudnia 2013 r., III KK 298/13

   …odwoławczy z uwagi na treść art. 434 § 1 k.p.k. oraz art. 443 k.p.k. Przecież przeprowadzone wcześniej rozważania dotyczyły tylko przepisu art. 231 § 2 k.k. i wykazania, iż jest on typem kwalifikowanym czynu z art. 231 § 1 k.k. i z tego powodu zawiera wszystkie znamiona tego przepisu. Słusznie…

10. Sąd Najwyższy, wyrok z 4 maja 2016 r., V KK 388/15

    …uwzględnić przede wszystkim charakter kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu R. J. przez Sąd a quo, a więc przestępstwa z art. 231 § 1 k.k. Przepis ten stanowi, że podlega karze w nim przewidzianej funkcjonariusz publiczny, który przekraczając swoje uprawnienia lub nie…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 231 (1885)

Historia zmian

Bez zmian od 2 stycznia 2026 r.