Art. 233

Pokaż w całym akcie

Art. 233 Kodeksu karnego
Art. 233.
§ 1. Kto, składając zeznanie mające służyć za dowód w postępowaniu sądowym lub w innym postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy, zeznaje nieprawdę lub zataja prawdę, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.
§ 1a. Jeżeli sprawca czynu określonego w § 1 zeznaje nieprawdę lub zataja prawdę z obawy przed odpowiedzialnością karną grożącą jemu samemu lub jego najbliższym, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
§ 2. Warunkiem odpowiedzialności jest, aby przyjmujący zeznanie, działając w zakresie swoich uprawnień, uprzedził zeznającego o odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznanie lub odebrał od niego przyrzeczenie.
§ 3. Nie podlega karze za czyn określony w § 1a, kto składa fałszywe zeznanie, nie wiedząc o prawie odmowy zeznania lub odpowiedzi na pytania.
§ 4. Kto, jako biegły, rzeczoznawca lub tłumacz, przedstawia fałszywą opinię, ekspertyzę lub tłumaczenie mające służyć za dowód w postępowaniu określonym w § 1, podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.
§ 4a. Jeżeli sprawca czynu określonego w § 4 działa nieumyślnie, narażając na istotną szkodę interes publiczny, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
§ 5. Sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary, a nawet odstąpić od jej wymierzenia, jeżeli:
1) fałszywe zeznanie, opinia, ekspertyza lub tłumaczenie dotyczy okoliczności niemogących mieć wpływu na rozstrzygnięcie sprawy,
2) sprawca dobrowolnie sprostuje fałszywe zeznanie, opinię, ekspertyzę lub tłumaczenie, zanim nastąpi, chociażby nieprawomocne, rozstrzygnięcie sprawy.
§ 6. Przepisy § 1–3 oraz 5 stosuje się odpowiednio do osoby, która składa fałszywe oświadczenie, jeżeli przepis ustawy przewiduje możliwość odebrania oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej.

art. 233 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. z 2025 r. poz. 383, 1818 i 1872 oraz z 2026 r. poz. 902 i 988)

art. 233 k.k.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, uchwała z 9 listopada 2021 r., I KZP 5/21

   …Najwyższego argumentacja w sposób oczywisty uzasadnia przyjęcie tezy, że w orzecznictwie Sądu Najwyższego wystąpiły rozbieżności w wykładni art. 233 § 1a k.k., skutkujące odmiennymi stanowiskami w kwestii odpowiedzialności sprawcy czynu zabronionego przesłuchiwanego w charakterze świadka, który w…

2. Sąd Najwyższy, uchwała z 22 stycznia 2003 r., I KZP 39/02

   …prawne w przeciwstawieniu działania i zaniechania, jako dopuszczalnych (lub też niedopuszczalnych) form popełnienia czynu określonego w art. 233 § 1 k.k., nie może przynieść zadowalającego rezultatu. Z jednej strony bowiem taka forma zachowania, która została ustalona w prawomocnym wyroku…

3. Sąd Najwyższy, uchwała z 20 września 2007 r., I KZP 26/07

   …fałszywych zeznań oraz pouczeniu o uprawnieniach z art. 183 § 1 k.p.k. i z nich nie korzystając – popełnia występek fałszywych zeznań (art. 233 § 1 k.k.) wówczas, gdy co do okoliczności mających znaczenie dla ustalenia jej odpowiedzialności karnej, składa te zeznania nieprawdziwie. Podobne…

4. Sąd Najwyższy, uchwała z 26 kwietnia 2007 r., I KZP 4/07

   …bowiem wątpliwości, że Sąd Okręgowy zmierza do uzyskania odpowiedzi na pytanie, czy dopuszczalne jest skazanie za przestępstwo określone w art. 233 § 1 k.k. osoby, która – będąc w postępowaniu osobą podejrzaną – przesłuchana została w tym postępowaniu w charakterze świadka, zeznając fałszywie o…

5. Sąd Najwyższy, wyrok z 18 kwietnia 2013 r., II KK 97/13

   …Prawdą jest także, że wzór tego oświadczenia zawierał stwierdzenie, iż składający je jest „świadomy odpowiedzialności karnej wynikającej z art. 233 k.k. za złożenie fałszywych zeznań lub zatajenie prawdy”. Rację ma jednak skarżący, że przypisanie w związku z tym K. R. przestępstwa z art. 271 §…

6. Sąd Najwyższy, postanowienie z 2 lutego 2004 r., V KK 168/03

   …po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2004 r. sprawy Bartłomieja S., uniewinnionego od popełnienia czynu określonego w art. 18 § 2 k.k. w. z art. 233 § 1 k.k., z powodu kasacji, wniesionej przez Prokuratora Okręgowego w J., od wyroku Sądu Okręgowego w J. z dnia 21 lutego 2003 r., utrzymującego w…

7. Sąd Najwyższy, wyrok z 23 lutego 2012 r., III KK 375/11

   …ulega natomiast wątpliwości, że upoważnienie do uprzedzenia o odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, o którym mowa w art. 233 § 6 k.k., musi wynikać z ustawy, na podstawie której prowadzone jest postępowanie (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 maja 2009 r., IV KK 459/08,…

8. Sąd Najwyższy, postanowienie z 10 grudnia 2020 r., I KK 58/19

   …sformułowanych w kasacji wniesionej na niekorzyść E. J. i J. S.. Pierwszy z zarzutów kasacji, oparty na naruszeniu prawa materialnego, tj. art. 233 § 1a k.k. nie mógł być skuteczny, albowiem skierowany został w istocie przeciwko rozstrzygnięciu Sądu I instancji, a nie Sądu odwoławczego. Sąd…

9. Sąd Najwyższy, postanowienie z 15 stycznia 2020 r., I KZP 10/19

   …i lakoniczne stwierdzenie, że skoro tezy uchwały Sądu Najwyższego z dnia 20 września 2007 r., I KZP 26/07, nie oparto na uprzednim brzmieniu art. 233 k.k., lecz na treści przepisów, które nie były nowelizowane (nie zmieniła się treść art. 6 k.p.k. ani też żaden z przepisów Konstytucji RP), to nie…

10. Sąd Najwyższy, postanowienie z 30 lipca 2008 r., II KK 68/08

    …rozpocząć należy od stwierdzenia, że z zupełnie oczywistych przyczyn zachowania takiego nie można ścigać jako występku określonego w art. 233 § 6 k.k., także i w wypadkach, w których 7 brak jest jakichkolwiek wątpliwości dowodowych, iż kandydat świadomie złożył nieprawdziwe oświadczenie co…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 233 (2019)

Historia zmian

Bez zmian od 2 stycznia 2026 r.