Art. 191

Pokaż w całym akcie

Art. 191 Kodeksu karnego
Art. 191.
§ 1. Kto, stosując przemoc wobec osoby lub groźbę bezprawną, zmusza ją lub inną osobę do określonego działania, zaniechania lub znoszenia, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
§ 1a. Tej samej karze podlega, kto w celu zmuszenia innej osoby do określonego działania, zaniechania lub znoszenia stosuje przemoc innego rodzaju uporczywie lub w sposób istotnie utrudniający innej osobie korzystanie z zajmowanego lokalu mieszkalnego.
§ 2. Jeżeli sprawca działa w sposób określony w § 1 w celu wymuszenia zwrotu wierzytelności, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
§ 3. Ściganie przestępstwa określonego w § 1 lub 1a następuje na wniosek pokrzywdzonego.

art. 191 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. z 2025 r. poz. 383, 1818 i 1872 oraz z 2026 r. poz. 902 i 988)

art. 191 k.k.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, uchwała z 30 czerwca 2008 r., I KZP 10/08

   …nietykalności cielesnej (art. 217 § 1 k.k.), a także stosowanie zarówno przemocy wobec osoby w celu zmuszenia do określonego zachowania (art. 191 § 1 k.k.) lub w celu wymuszenia zwrotu wierzytelności (art. 191 § 2 k.k.), jak i groźby (art. 190 § 1 k.k.). Niezrozumiałe jest więc, jakie względy…

2. Sąd Najwyższy, uchwała z 31 marca 2021 r., I KZP 7/20

   …przemocy” (art. 115 § 3 k.k., art. 115 § 22 pkt 1 k.k.), „stosowanie przemocy” (np. art. 118a § 2 pkt 5 k.k., art. 119 § 1 k.k., art. 191 § 1 k.k.), „używanie przemocy” (np. art. 191a § 1 k.k.). Słusznie zatem stwierdza się w doktrynie, że nie ma w tym zakresie zasadniczej różnicy…

3. Sąd Najwyższy, postanowienie z 26 lipca 2016 r., II KK 196/16

   …z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k. Wskazał także logicznie, dlaczego ich zachowania nie można w ogóle oceniać w kategoriach występku z art. 191 § 2 k.k., jak tego domagali się sami oskarżeni, czy też, z jakiego powodu nie mogą ponosić odpowiedzialności wyłącznie za samo zniszczenie mienia z…

4. Sąd Najwyższy, postanowienie z 5 marca 2003 r., III KKN 195/01

   …podniesionych w apelacji zastrzeżeń dotyczących oceny prawnej czynu opisanego w pkt I zaskarżonego wyroku, jako przestępstwa określonego w art. 191 § 2 k.k., Sąd Okręgowy nie rozważył. Stwierdzenie przez Sąd Okręgowy w uzasadnieniu wyroku, że „w przypadku wdarcia się do mieszkania Krzysztofa i…

5. Sąd Najwyższy, postanowienie z 22 maja 2014 r., II KK 346/13

   …te ukierunkowane były na zwrot wierzytelności, to do zachowań tych, zdaniem autorów tych skarg, powinien mieć zastosowanie przepis art. 191 § 2 k.k. Problem ten został najdobitniej wyartykułowany w uzasadnieniu kasacji obrońcy skazanego M. W., który z powołaniem się na istniejące…

6. Sąd Najwyższy, postanowienie z 27 marca 2014 r., I KZP 2/14

   …traktuje powstania obawy spełnienia groźby jako znamienia przestępstwa (LEX nr 897778). Również, w odniesieniu do znamion przestępstwa z art. 191 § 1 k.k. Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 14 lutego 2013 r., II KK 120/12 LEX nr 1405555, z jednej strony zauważył, że „groźba bezprawna musi…

7. Sąd Najwyższy, wyrok z 8 maja 2012 r., III KK 347/11

   …do którego doszło w następstwie uwzględnienia błędnego poglądu wyrażonego przez Sąd pierwszej instancji, że wierzytelność, o której mowa w art. 191§2 k.k. musi spełniać warunek należności i wymagalności w rozumieniu prawa cywilnego, a sprawca musi mieć świadomość tej należności i wymagalności.…

8. Sąd Najwyższy, postanowienie z 22 października 2013 r., II KK 128/13

   …§ 2 pkt 1 k.p.k., 399 § 1 k.p.k., 455 k.p.k.). Prokurator w opisie czynu i jego kwalifikacji zarzucał oskarżonemu dokonanie przestępstwa z art. 191 § 2 k.k. Sąd Rejonowy w pierwszym wyroku nie modyfikował w żaden sposób opisu czynu i za podstawę prawną skazania oskarżonego przyjął art. 191 § 2…

9. Sąd Najwyższy, wyrok z 9 marca 2017 r., IV KK 345/16

   …listopada 2014 r. dopuścili się innego przestępstwa (…) Można by (…) rozważać przyjęcie, że ich zachowanie wyczerpało znamiona występku z art. 191 § 1 k.k., polegające na stosowaniu wobec pokrzywdzonej przemocy w celu zmuszenia jej do obnażenia się, czy też wykonania czynności polegającej na…

10. Sąd Najwyższy, postanowienie z 13 grudnia 2013 r., III KK 321/13

    …należy zaś zauważyć, że zarzut ten jest niezasadny. Wierzytelność, której zwrotu domaga się sprawca w przypadku czynu zabronionego z art. 191 §2 k.k., nie może być przez niego wymyślona, lecz musi opierać się na pewnych racjonalnych przesłankach. Zgodzić należy się ze stanowiskiem Sądu…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 191 (1578)

Historia zmian

Bez zmian od 2 stycznia 2026 r.