Art. 198

Pokaż w całym akcie

Art. 198 Kodeksu karnego
Art. 198. Kto, wykorzystując bezradność innej osoby lub wynikające z upośledzenia umysłowego, choroby psychicznej lub innego zakłócenia czynności psychicznych znaczne ograniczenie zdolności do rozpoznania znaczenia czynu lub pokierowania swoim postępowaniem, doprowadza ją do obcowania płciowego lub do poddania się innej czynności seksualnej albo do wykonania takiej czynności, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.

art. 198 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. z 2025 r. poz. 383, 1818 i 1872 oraz z 2026 r. poz. 902 i 988)

art. 198 k.k.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, wyrok z 29 września 2009 r., III KK 105/09

   …(sprawozdawca). Prokurator Prokuratury Krajowej: B. Drozdowska Sąd Najwyższy w sprawie Tomasza W., skazanego z art. 200 § 1 k.k. w zb. z art. 198 k.k., art. 201 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i art. 12 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 29 września 2009 r., kasacji,…

2. Sąd Najwyższy, postanowienie z 20 kwietnia 2016 r., III KK 489/15

   …nie doszło do utraty przytomności przez pokrzywdzoną (k. 382v), to głębokie upojenie alkoholowe może wywoływać stan bezradności w rozumieniu art. 198 k.k. 5 Nie ma podstaw do przyjęcia, jak wywodzi obrońca, że skoro pokrzywdzona mogła zachować przytomność, to wykluczyć należy wykorzystanie…

3. Sąd Najwyższy, postanowienie z 18 lutego 2014 r., II KK 19/14

   …zarzut obrazy prawa materialnego i uznając go za niezasadny, precyzyjnie odróżnił znamiona czynu z art. 197 § 1 k.k. od znamion czynu z art. 198 k.k. oraz wskazał na błędną interpretację przez skarżącego treści drugiego z wymienionych przepisów. Odnosząc się do okoliczności czynu, podniósł,…

4. Sąd Najwyższy, postanowienie z 29 stycznia 2002 r., I KZP 30/01

   …inter- 3 pretacyjnych, uzasadniających wystąpienie w trybie określonym w art. 441 § 1 k.p.k. i podjęcie uchwały przez Sąd Najwyższy. Przepis art. 198 k.k., a w szczególności zawarty w nim zwrot „wynikający z upośledzenia umysłowego lub choroby psychicznej brak zdolności (...) do rozpoznania…

5. Sąd Najwyższy, postanowienie z 2 czerwca 2015 r., V KK 36/15

   …zasadę skargowości. U podstaw takiego stanowiska legł 4 pogląd o tym, że poza podmiotami czynu, miejscem i czasem popełnienia przestępstwa z art. 198 k.k., nie pokrywa się element dotyczący sposobu działania sprawcy jak również stanu, w którym znajdowała się pokrzywdzona. W tej sytuacji…

6. Sąd Najwyższy, postanowienie z 28 listopada 2022 r., IV KS 35/22

   …W realiach niniejszej sprawy, zdaniem Sądu Apelacyjnego, zachodzą podstawy do wydania wyroku skazującego oskarżonych R.W. i M.A. za czyn z art. 198 k.k., a że wobec reguły ne peius z art. 454 § 1 k.p.k. nie mógł tego uczynić sąd odwoławczy, na podstawie art. 437 § 2 zd. 2 k.p.k. konieczne stało…

7. Sąd Najwyższy, uchwała z 29 października 2012 r., I KZP 12/12

   …może mieć miejsce wyłącznie z zamiarem bezpośrednim. Taki sposób argumentacji nawiązuje zresztą wprost do sposobu komentowania przepisu art. 198 Kodeksu karnego z 1969 r., którego treści odpowiada obecnie obowiązujący art. 196 k.k. Użyte w tamtym przepisie zwroty „obraża” i „znieważając” uznawane…

8. Sąd Najwyższy, postanowienie z 8 września 2016 r., III KK 292/16

   …z której wynika między innymi, że „inna czynność seksualna", w rozumieniu art. 200 § 1 k.k. (a także w rozumieniu art. 197 § 2 k.k. oraz art. 198 k.k. i 199 k.k.), to nie mieszczące się w pojęciu "obcowania płciowego" takie zachowanie, „które związane jest z szeroko rozumianym życiem płciowym…

9. Sąd Najwyższy, postanowienie z 2 czerwca 2010 r., V KK 369/09

   …płciowym oraz niezależnie od tego kto wystąpił z taką propozycją. Wprawdzie pojęcie „doprowadza” zawarte zostało 14 również w przepisach art. 198 k.k. oraz art. 200 § 1 in fine k.k., jednak z uwagi na kontekst w jakim zostało w nich użyte oczywiste jest, że nie może to zmienić wskazanego…

10. Sąd Najwyższy, wyrok z 9 marca 2017 r., IV KK 345/16

    …pokrzywdzonej w trakcie czynności seksualnych wykonując zdjęcia aparatem w telefonie komórkowym, tj. o czyn z art. 197 § 3 k.k. w z w. z art. 198 k.k. i art. 191a § 1 k.k. w zw. art. 11 § 2 k.k. w dniu 10 listopada 2014 r. w R., działając wspólnie i w porozumieniu wykorzystując bezradność…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 198 (129)

Historia zmian

Bez zmian od 2 stycznia 2026 r.