Art. 414

Pokaż w całym akcie

Art. 414 Kodeksu postępowania karnego
Art. 414.
§ 1. W razie stwierdzenia po rozpoczęciu przewodu sądowego okoliczności wyłączającej ściganie lub danych przemawiających za warunkowym umorzeniem postępowania, sąd wyrokiem umarza postępowanie albo umarza je warunkowo. Jednakże w razie stwierdzenia okoliczności wymienionych w art. 17 § 1 pkt 1 i 2 sąd wydaje wyrok uniewinniający, chyba że sprawca w chwili czynu był niepoczytalny.
§ 2. Umarzając postępowanie sąd stosuje odpowiednio art. 322 § 2 i 3, art. 323 § 1 i 2 oraz art. 340 § 2 i 3.
§ 3. Sąd stosuje środek zabezpieczający wskazany w art. 93a § 2 Kodeksu karnego, w art. 22 § 3 pkt 5 i 6 Kodeksu karnego skarbowego lub orzeka przepadek przedmiotów wskazany w art. 45a Kodeksu karnego, jeżeli wyniki przewodu sądowego to uzasadniają, a umorzenie następuje z powodu niepoczytalności sprawcy w chwili popełnienia czynu.
§ 4. Umarzając postępowanie warunkowo, sąd stosuje odpowiednio art. 341.
§ 5. Przewidując możliwość warunkowego umorzenia postępowania albo możliwość orzeczenia kary z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, sąd może wznowić przewód sądowy celem odpowiedniego zastosowania art. 341 § 3; wówczas sąd może zarządzić przerwę.

art. 414 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 490, 421, 638, 760, 882 i 901)

art. 414 k.p.k.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, uchwała z 22 maja 2019 r., I KZP 3/19

   …W pozostałych artykułach, w tym z rozdziału 45 dotyczącego przewodu sądowego (art. 385 § 1 k.p.k., art. 405 k.p.k., art. 409 k.p.k., art. 414 § 5 k.p.k., art. 453 § 1 k.p.k.) oraz innych, m. in. z zakresu postępowania odwoławczego i postępowania dowodowego każdorazowo słowu „przewód”…

2. Sąd Najwyższy, wyrok z 21 stycznia 2015 r., IV KK 343/14

   …zauważyć, na co słusznie zwraca uwagę skarżący w kasacji, że Sąd odwoławczy wydając wyrok uniewinniający powołał się jedynie na przepis art. 414 § 1 k.p.k. jako podstawę rozstrzygnięcia, nie wskazując jednak wymienionego w nim przepisu art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k., który stanowi podstawę wydania…

3. Sąd Najwyższy, wyrok z 12 czerwca 2012 r., II KK 135/12

   …po przeprowadzeniu przewodu sądowego negatywnych przesłanek wskazanych w art. 17 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k. nakładało na sąd – zgodnie z art. 414 § 1 k.p.k. - obowiązek wydania wyroku uniewinniającego. Jest to tym bardziej oczywiste, że na tym etapie postępowania doszło do wyjaśnienia wszystkich…

4. Sąd Najwyższy, wyrok z 5 marca 2002 r., III KKN 329/99

   …zaburzeń o charakterze psychotycznym. Rozstrzygając o kasacji Sąd Najwyższy zważył co następuje: Podniesiony w niej zarzut rażącej obrazy art. 414 § 1 k.p.k. odnosi się wprawdzie do wyroku sądu pierwszej instancji, nie zaś do podlegającego zaskarżeniu w trybie kasacji, wyroku sądu odwoławczego,…

5. Sąd Najwyższy, wyrok z 25 listopada 2014 r., V KK 321/14

   …gdy po rozpoczęciu przewodu sądowego istnieją podstawy do stwierdzenia okoliczności wymienionych w art. 17 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k. – art. 414 § 1 k.p.k.), a zatem, skoro okoliczność ta nastąpiła przed datą uprawomocnienia się wyroku skazującego, to zaistniało uchybienie określone w art. 439…

6. Sąd Najwyższy, wyrok z 20 października 2020 r., I KS 9/20

   …umorzenie. Obowiązek ten spoczywa na organach prowadzących postępowanie. W postępowaniu sądowym jego bezpośrednim wyrazem jest przepis art. 414 § 1 k.p.k., zgodnie z którym w razie stwierdzenia po rozpoczęciu przewodu sądowego okoliczności wyłączających ściganie sąd umarza postępowanie, a…

7. Sąd Najwyższy, wyrok z 20 maja 2025 r., V KS 14/25

   …umorzenie. Obowiązek ten spoczywa na organach prowadzących postępowanie. W postępowaniu sądowym jego bezpośrednim wyrazem jest przepis art. 414 § 1 k.p.k., zgodnie z którym w razie stwierdzenia po rozpoczęciu przewodu sądowego okoliczności wyłączających ściganie sąd umarza postępowanie, a…

8. Sąd Najwyższy, wyrok z 25 listopada 2014 r., V KK 315/14

   …od wyroku Sądu Rejonowego w G. z dnia 21 listopada 2013 r. uchyla zaskarżony wyrok i na podstawie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. w zw. z art. 414 § 1 k.p.k. w zw. z art. 458 k.p.k. oraz w zw. z art. 518 k.p.k. postępowania karne co do zarzucanego oskarżonemu czynu, dotyczącego wyłudzenia w dnia…

9. Sąd Najwyższy, wyrok z 11 sierpnia 2020 r., I KA 1/20

   …trzy zarzuty były to zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego (pkt 2-4). W pkt 2 apelacji skarżący zarzucił obrazę przepisów art. 414 § 1 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 3 k.p.k. polegającą na błędnym zastosowaniu tych przepisów w sytuacji, gdy działanie oskarżonego odznaczało się…

10. Sąd Najwyższy, wyrok z 30 maja 2008 r., III CSK 344/07

    …której powód był oskarżony o znieważenie funkcjonariuszy strony pozwanej i w której postępowanie zostało prawomocnie umorzone na podstawie art. 414 § 1 k.p.k. w zw. z art. 31 § 1 k.k. – były przesłuchane w charakterze świadków także osoby zgłoszone jako świadkowie przez powoda w sprawie cywilnej i…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 414 (1542)

Historia zmian

Bez zmian od 12 czerwca 2026 r.