Art. 415

Pokaż w całym akcie

Art. 415 Kodeksu postępowania karnego
Art. 415.
§ 1. W razie skazania oskarżonego lub warunkowego umorzenia postępowania w wypadkach wskazanych w ustawie sąd orzeka nawiązkę na rzecz pokrzywdzonego, obowiązek naprawienia, w całości lub w części, szkody lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę. Nawiązki na rzecz pokrzywdzonego, obowiązku naprawienia szkody lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę nie orzeka się, jeżeli roszczenie wynikające z popełnienia przestępstwa jest przedmiotem innego postępowania albo o roszczeniu tym prawomocnie orzeczono.
§ 2. Jeżeli orzeczony obowiązek naprawienia szkody lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę albo nawiązka orzeczona na rzecz pokrzywdzonego nie pokrywają całej szkody lub nie stanowią pełnego zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, pokrzywdzony może dochodzić dodatkowych roszczeń w postępowaniu cywilnym.

art. 415 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 490, 421, 638, 760, 882 i 901)

art. 415 k.p.k.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, uchwała z 3 grudnia 2021 r., III CZP 84/20

   …wynikające z popełnienia przestępstwa jest przedmiotem innego postępowania albo o roszczeniu tym prawomocnie orzeczono. Natomiast art. 415 § 2 k.p.k. stanowi, że jeżeli orzeczony obowiązek naprawienia szkody lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę albo nawiązka orzeczona na rzecz…

2. Sąd Najwyższy, uchwała z 29 czerwca 2007 r., III CZP 51/07

   …§ 1 pkt 2 k.p.c. Dalsze rozważania muszą jednak uwzględniać konsekwencje wynikające ze zmiany stanu prawnego, a mianowicie wyniki wykładni art. 415 § 6 k.p.k., w brzmieniu nadanym temu przepisowi ustawą z 10 stycznia 2003 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego, ustawy – Przepisy…

3. Sąd Najwyższy, wyrok z 7 maja 2013 r., II KK 268/12

   …przy tym do faktów wynikających z dokumentów i akt spraw ujawnionych w toku rozprawy przez Sąd I instancji. Nie powołano wprawdzie normy art. 415 § 5 k.p.k., zawierającego tzw. klauzulę antykumulacyjną, ale zarzut i argumentacja apelacji wyraźnie nawiązywały do tej instytucji. Tymczasem, sąd…

4. Sąd Najwyższy, postanowienie z 7 listopada 2014 r., IV KK 129/14

   …przez Sądy obydwu instancji wskazanych w kasacji przepisów prawa. W szczególności nie jest trafny podniesiony w kasacji zarzut obrazy art. 415 § 5 k.p.k., polegającej na orzeczeniu w trybie art. 46 § 1 k.k. obowiązku zapłaty zadośćuczynienia w sytuacji, gdy zarówno odszkodowanie jak i…

5. Sąd Najwyższy, wyrok z 26 lutego 2014 r., III KK 429/13

   …się natomiast do zarzutu podniesionego w kasacji Prokuratora Generalnego , opartego na rażącym naruszeniu art. 433 § 1 k.p.k. w zw. z art. 415 § 5 k.p.k., należy zgodzić się z twierdzeniem autora kasacji, że Sąd Okręgowy utrzymując w mocy wyrok Sądu Rejonowego w zakresie orzeczenia o środku…

6. Sąd Najwyższy, wyrok z 23 listopada 2006 r., IV KK 328/06

   …2003 r. o zmianie ustawy – Ko- 3 deks postępowania karnego... (Dz. U. Nr 17, poz. 155). Nowelą tą wprowadzono zmiany w treści przepisów art. 415 k.p.k. Treść § 5, zastępującego obowiązujący poprzednio § 6 tego artykułu, uzupełniono zdaniem drugim, zawierającym klauzulę antykumulacyjną,…

7. Sąd Najwyższy, wyrok z 26 stycznia 2016 r., V KK 323/15

   …2 k.p.k. Trafnie natomiast w kasacji postawiono zarzut rażącego i mającego istotny wpływ na treść wyroku naruszenia przez Sąd odwoławczy art. 415 § 5 k.p.k. przez utrzymanie w mocy w tym zakresie wyroku Sądu pierwszej instancji, w którym na podstawie art. 46 § 1 k.k. zobowiązano oskarżonego do…

8. Sąd Najwyższy, wyrok z 28 listopada 2012 r., III KK 321/12

   …kontrola musiałaby bowiem doprowadzić do stwierdzenia, że obciążenie J. S. obowiązkiem naprawienia szkody było niedopuszczalne w świetle art. 415 § 5 k.p.k. Należy przypomnieć, że przepis art. 415 § 5 k.p.k. w zdaniu 2. Jednoznacznie stanowi, iż „... obowiązku naprawienia szkody (...) nie orzeka…

9. Sąd Najwyższy, wyrok z 25 września 2014 r., III KK 255/14

   …L., oraz o sygn. III Nc …/11 Sądu Okręgowego w W. 4 Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja jest w stopniu oczywistym zasadna. Przepis art. 415 § 5 k.p.k. zawiera tzw. regułę antykumulacyjną, która zabrania orzekania przez sąd m.in. obowiązku naprawienia szkody wówczas, gdy roszczenie…

10. Sąd Najwyższy, postanowienie z 15 maja 2012 r., IV KK 411/11

    …ustawy o świadku koronnym oraz ustawy o ochronie informacji niejawnych (Dz. U. Nr 17, poz. 155), w którym odnotowano, że nowa redakcja art. 415 k.p.k. „powinna doprowadzić do uporządkowania zagadnienia kompensacji w procesie karnym, a w szczególności zminimalizować ryzyko powstania dwóch lub…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 415 (1515)

Historia zmian

Bez zmian od 12 czerwca 2026 r.