Art. 23a

Pokaż w całym akcie

Art. 23a Kodeksu postępowania karnego
Art. 23a.
§ 1. Sąd lub referendarz sądowy, a w postępowaniu przygotowawczym prokurator lub inny organ prowadzący to postępowanie, może z inicjatywy lub za zgodą oskarżonego i pokrzywdzonego skierować sprawę do instytucji lub osoby do tego uprawnionej w celu przeprowadzenia postępowania mediacyjnego między pokrzywdzonym i oskarżonym, o czym się ich poucza, informując o celach i zasadach postępowania mediacyjnego, w tym o treści art. 178a.
§ 2. Postępowanie mediacyjne nie powinno trwać dłużej niż miesiąc, a jego okresu nie wlicza się do czasu trwania postępowania przygotowawczego.
§ 3. Postępowania mediacyjnego nie może prowadzić osoba, co do której w sprawie zachodzą okoliczności określone w art. 40 i art. 41 § 1, czynny zawodowo sędzia, prokurator, asesor prokuratorski, a także aplikant wymienionych zawodów, ławnik, referendarz sądowy, asystent sędziego, asystent prokuratora oraz funkcjonariusz instytucji uprawnionej do ścigania przestępstw. Przepis art. 42 stosuje się odpowiednio.
§ 4. Udział oskarżonego i pokrzywdzonego w postępowaniu mediacyjnym jest dobrowolny. Zgodę na uczestniczenie w postępowaniu mediacyjnym odbiera organ kierujący sprawę do mediacji lub mediator, po wyjaśnieniu oskarżonemu i pokrzywdzonemu celów i zasad postępowania mediacyjnego i pouczeniu ich o możliwości cofnięcia tej zgody aż do zakończenia postępowania mediacyjnego.
§ 5. Mediatorowi udostępnia się akta sprawy w zakresie niezbędnym do przeprowadzenia postępowania mediacyjnego.
§ 6. Instytucja lub osoba do tego uprawniona sporządza, po przeprowadzeniu postępowania mediacyjnego, sprawozdanie z jego wyników. Do sprawozdania załącza się ugodę podpisaną przez oskarżonego, pokrzywdzonego i mediatora, jeżeli została zawarta.
§ 7. Postępowanie mediacyjne prowadzi się w sposób bezstronny i poufny.
§ 8. Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy tryb przeprowadzania postępowania mediacyjnego, warunki, jakim powinny odpowiadać instytucje i osoby uprawnione do jego przeprowadzenia, sposób ich powoływania i odwoływania, zakres i warunki udostępniania im akt sprawy oraz formę i zakres sprawozdania z wyników postępowania mediacyjnego, mając na uwadze potrzebę skutecznego przeprowadzenia tego postępowania.

art. 23a ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 490, 421, 638, 760, 882 i 901)

art. 23a k.p.k.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, uchwała z 20 czerwca 2012 r., I KZP 9/12

   …sędziów Sądu Najwyższego z 17 grudnia 1970 r., VI KZP 43/68, OSNKW 1971, z 7-8, poz. 101). Porównanie treści art. 66 § 3 k.k. z przepisami art. 23a § 4 k.p.k. i art. 339 § 4 k.p.k., art. 341 § 3 k.p.k. oraz art. 414 § 5 k.p.k. w zw. z art. 341 § 3 k.p.k. prowadzi do wniosku, że w tym trybie…

2. Sąd Najwyższy, postanowienie z 24 lutego 2015 r., V KK 453/14

   …G. G. co do kary i zarzucam mu: 1. Rażące naruszenie prawa, które mogło mieć istotny wpływ na treść orzeczenia tj. art. 9 § 2 kpk w zw. z art. 23a § 1 kpk w zw. z art. 60 § 2 kk, poprzez nierozpoznanie wniosku skazanego o przeprowadzenie mediacji, która mogła skutkować pojednaniem się z…

3. Sąd Najwyższy, postanowienie z 4 listopada 2010 r., II KK 77/10

   …akta sprawy mediatorowi „zobowiązując go do skontaktowania się ze stronami w celu uzyskania zgody na przeprowadzenie mediacji na podstawie art. 23a k.p.k.”. Powyższe oznacza, że Sąd ten skierował sprawę do postępowania mediacyjnego z obrazą art. 489 § 2 k.p.k., który stanowi jednoznacznie, iż…

4. Sąd Apelacyjny w Poznaniu, uzasadnienie z 28 sierpnia 2023 r., II AKa 132/23

   …nieuwzględnienia dowodu STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 1. obraza przepisów postępowania art. 23a § 1 k.p.k., polegająca na niezasadnym postanowieniu na rozprawie (...) r. o nieuwzględnieniu wniosku o mediację w sytuacji, gdy oskarżony o to wnosi,…

5. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, wyrok z 4 października 2018 r., I SA/Ol 400/18

   …indywidualną wynika, że do ugody doszło w wyniku mediacji, która miała miejsce w postępowaniu karnym. Zatem należy wskazać na art.23a §1 Kodeksu postępowania karnego, mówiącego o tym, że sąd lub referendarz sądowy, prokurator lub inny organ prowadzący postępowanie, może ze swej inicjatywy lub…

6. Sąd Okręgowy w Siedlcach, wyrok z 19 sierpnia 2022 r., II Ka 284/22

   …prawa do obrony oskarżonemu – w trakcie rozprawy w dniu 29 listopada 2022 r. (karta 137-140); 2. w powiązaniu z powyższym zarzutem naruszenie art. 23a § 1 kpk, poprzez bezpodstawne uznanie, że zachodzi niedająca się usunąć przeszkoda związana z brakiem możliwości stawiennictwa świadka,…

7. Sąd Apelacyjny w Szczecinie, uzasadnienie z 26 lutego 2024 r., II AKa 237/23

   …obrońca oskarżonego złożył wniosek o skierowanie sprawy do postępowania mediacyjnego, jednakże nie został on uwzględniony (na podstawie art. 23a § 1 k.p.k.), z uwagi na brak wymaganej zgody pokrzywdzonej (zob. protokół rozprawy z dnia 21 lutego 2023 r. - k. 373). Wypada także zauważyć, że…

8. Sąd Apelacyjny w Szczecinie, uzasadnienie z 7 września 2020 r., II AKa 18/20

   …będąc związany postanowieniami ugody między pokrzywdzonym, a oskarżonym zawartej po skierowaniu sprawy na drogę postępowania mediacyjnego (art. 23a § 1 k.p.k.) nie mniej nie ma racjonalnych podstaw do odrzucenia rozwiązań zawartych w treści ugody. Z tych względów w ocenie Sądu Apelacyjnego, nie…

9. Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, uzasadnienie z 20 grudnia 2019 r., IV Ka 875/19

   …nie wykazał, aby rozpoznanie niniejszej sprawy przez okres około 8 miesięcy miało wpływ na treść zapadłego wyroku. 5 - Zgodnie z treścią art. 23a k.p.k. przeprowadzenie postępowania mediacyjnego nie jest obligatoryjne, co oznacza, że sąd pomimo złożonego wniosku, a nawet zgody pozostałych…

10. Sąd Apelacyjny w Gdańsku, wyrok z 28 lutego 2019 r., V ACa 461/18

    …I instancji, że warunkiem skierowania sprawy do postępowania mediacyjnego jest istnienie i ujawnienie stron postępowania karnego. Przepis art. 23a § 1 k.p.k. wprost bowiem stanowi, że sąd lub referendarz sądowy, a w postępowaniu przygotowawczym prokurator lub inny organ prowadzący to…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 23a (34)

Historia zmian

Bez zmian od 12 czerwca 2026 r.