Art. 19

Pokaż w całym akcie

Art. 19 Kodeksu postępowania karnego
Art. 19.
§ 1. W razie stwierdzenia w postępowaniu karnym poważnego uchybienia w działaniu instytucji państwowej, samorządowej lub społecznej, zwłaszcza gdy sprzyja ono popełnieniu przestępstwa, sąd, a w postępowaniu przygotowawczym prokurator, zawiadamia o tym uchybieniu organ powołany do nadzoru nad daną jednostką organizacyjną, zaś w razie potrzeby także organ kontroli. Policja powiadamia prokuratora o ujawnionych przez siebie uchybieniach.
§ 2. Zawiadamiając o uchybieniu, sąd lub prokurator może zażądać nadesłania w wyznaczonym terminie wyjaśnień i podania środków podjętych w celu zapobieżenia takim uchybieniom w przyszłości.
§ 3. W razie nieudzielenia wyjaśnień w wyznaczonym terminie można nałożyć na kierownika organu zobowiązanego do wyjaśnień karę pieniężną w wysokości do 10 000 złotych.
§ 4. Na postanowienie o nałożeniu kary pieniężnej przysługuje zażalenie. Zażalenie na postanowienie prokuratora rozpoznaje sąd rejonowy, w którego okręgu toczy się postępowanie.

art. 19 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 490, 421, 638, 760, 882 i 901)

art. 19 k.p.k.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, postanowienie z 30 października 2014 r., I KZP 22/14

   …został wydany w I instancji przez sąd wojewódzki w składzie dwóch sędziów i trzech ławników, jest sąd wojewódzki w składzie określonym w art. 19§1 k.p.k.”. W uzasadnieniu tego stanowiska stwierdzono, że zgodnie z art. 508 k.p.k. z 1969 r. w postępowaniu o wydanie wyroku łącznego stosuje się…

2. Sąd Najwyższy, uchwała z 28 października 2009 r., I KZP 19/09

   …w zakresie organizacji i działalności administracyjnej (art. 5 § 2 u.s.w.). Minister Obrony Narodowej kieruje natomiast działem obrona narodowa (art. 19 ust. 19 1 powołanej wyżej ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej), co w czasie pokoju obejmuje sprawy obrony Państwa…

3. Sąd Najwyższy, postanowienie z 26 października 2011 r., I KZP 14/11

   …Kodeksu postępowania karnego jest uprawniony jedynie do: przekazania sprawy innemu organowi (art. 18 k.p.k.), sygnalizowania uchybień (art. 19 k.p.k.), wydania postanowienia co do dowodów rzeczowych stosownie do przepisów art. 230 – 233 (art. 323 § 1 k.p.k.), wystąpienia z wnioskiem do sądu…

4. Sąd Najwyższy, postanowienie z 20 września 2007 r., I KZP 25/07

   …5 sku o wznowienie, a jedynie takie, które ten wniosek oddala lub pozostawia go bez rozpoznania. Podobnie jest w sytuacjach określonych w art. 19 § 4 k.p.k. i art. 20 § 1b k.p.k., w których ustawodawca przewidział prawo do wniesienia zażalenia na – odpowiednio – postanowienie o nałożeniu kary…

5. Sąd Najwyższy, uchwała z 23 sierpnia 2007 r., SNO 42/07

   …w przepisach Kodeksu postępowania karnego zamieszczono przepisy, które nakładają obowiązki sygnalizacyjne na sąd procesowy. Chodzi tu o przepisy art. 19 i 20 k.p.k. Podobne obowiązki zawierają przepisy Kodeksu postępowania cywilnego, np. art. 3701 i 3986 § 4 k.p.c. Na szczególną uwagę zasługuje tu…

6. Sąd Najwyższy, wyrok z 22 czerwca 2007 r., SNO 30/07

   …w zakresie winy sprawiło, że zgłoszony w odpowiedzi na odwołanie postulat stwierdzenia poważnego uchybienia w działaniu wskazanych podmiotów (art. 19 k.p.k.) stał się bezprzedmiotowy. Konstatacja powyższa nie oznacza, iż obwiniony, jak każdy sędzia, może swoje żądania, wystąpienia i zażalenia w…

7. Sąd Najwyższy, wyrok z 17 maja 2007 r., SNO 29/07

   …uniewinnił obwinioną w tym zakresie, co dodatkowo czyni podniesiony przez nią zarzut bezprzedmiotowym. Nietrafny jest zarzut naruszenia art. 19 § 1 k.p.k. przez zaniechanie powiadomienia właściwego organu o poważnych uchybieniach w działaniach nadzoru administracyjnego, związany ze sprawą I…

8. Sąd Najwyższy, uchwała z 22 lipca 2020 r., II DO 10/20

   …Prokuratora Okręgowego w W. P. N. skierował do Ministra Spraw Wewnętrznych, którą to funkcję sprawował wówczas J. C., wystąpienie w trybie art. 19 § 1 i 2 k.p.k. o poważnych uchybieniach stwierdzonych w działaniu Biura Ochrony Rządu oraz szefa tej formacji gen. dyw. M. J., przygotowane przez…

9. Sąd Najwyższy, wyrok z 22 lutego 2007 r., SNO 7/07

   …w szczególności z art. 2 § 2, art. 4, art. 7 i art. 17 § 1 pkt 1 – 3 i pkt 11 k.p.k., a nadto – niezastosowanie się do dyspozycji art. 19 § 1 k.p.k.”. W ocenie obwinionej, zaskarżony wyrok narusza także art. 6 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (w wyniku braku…

10. Sąd Najwyższy, postanowienie z 26 września 2012 r., V KO 45/12

    …z art. 148 § 1 k.k. z 1969 r., powinien rozpoznawać Sąd Wojewódzki w składzie dwóch sędziów i trzech ławników (art. 17 § 1 pkt 1 oraz art. 19 § 2 k.p.k. z 1969 r.) Z protokołów rozprawy przed Sądem Wojewódzkim w dniach 9 września 1991 r. oraz 3 października 1991 r., a także z treści wyroku z…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 19 (46)

Historia zmian

Bez zmian od 12 czerwca 2026 r.