Art. 9

Pokaż w całym akcie

Art. 9 Kodeksu postępowania karnego
Art. 9.
§ 1. Organy procesowe prowadzą postępowanie i dokonują czynności z urzędu, chyba że ustawa uzależnia je od wniosku określonej osoby, instytucji lub organu albo od zezwolenia władzy.
§ 2. Strony i inne osoby bezpośrednio zainteresowane mogą składać wnioski o dokonanie również tych czynności, które organ może lub ma obowiązek podejmować z urzędu.

art. 9 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 490, 421, 638, 760, 882 i 901)

art. 9 k.p.k.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, postanowienie z 10 stycznia 2013 r., IV KK 292/12

   …w kasacji czynić nie można. Wskazać również należy, że w apelacji pełnomocnika wnioskodawcy nie podniesiono zarzutów obrazy art. 7 k.p.k., art. 9 k.p.k. oraz art. 410 k.p.k., a które stanowią, że Sąd ocenia zebrane w sprawie dowody swobodnie z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania,…

2. Sąd Najwyższy, postanowienie z 20 września 2007 r., I KZP 25/07

   …a poza tym sąd, odmawiając stwierdzenia niewłaściwości, w decyzji procesowej, nawet tej, której wydanie zostało zainicjowane w trybie art. 9 § 2 k.p.k., wypowiada się co do materii określonej w § 1 lub 2 art. 35 k.p.k. – co do swojej właściwości, a więc w zakresie, który został jednoznacznie…

3. Sąd Najwyższy, postanowienie z 11 września 2012 r., IV KK 211/12

   …kasacyjnej czy apelacyjnej, gdyż przepis ten ma charakter ogólny i określa jedynie dyrektywę postępowania. Podobnie ogólny charakter ma art. 9 § 1 k.p.k., który statuuje zasadę działania z urzędu. Stwierdzając, że w toku niniejszej sprawy nie doszło do obrazy żadnego z 2 wymienionych…

4. Sąd Najwyższy, uchwała z 24 maja 2005 r., I KZP 5/05

   …z którym to działaniem ustawa wiąże obowiązek podjęcia działania z urzędu. Pełne zastosowanie znajdzie tu instytucja przewidziana w art. 9 § 2 k.p.k., umożliwiająca stronom wystąpienie z wnioskiem o dokonanie czynności z urzędu. W tym wypadku, ta mniej sformalizowana inicjatywa strony,…

5. Sąd Najwyższy, postanowienie z 26 kwietnia 2013 r., III KK 42/13

   …przez Sąd I instancji zamiarem E. D., Sąd Najwyższy aprobuje w pełni. Jako oczywiście bezzasadny jawi się także zarzut rażącego naruszenia art. 9 § 1 k.p.k. w zw. z art. 167 k.p.k. w zw. z art. 201 k.p.k. i art. 366 § 1 k.p.k. Już w apelacji zarzucono Sądowi Okręgowemu obrazę w/w przepisów…

6. Sąd Najwyższy, postanowienie z 30 marca 2017 r., III KK 395/16

   …oskarżonego, zarzucając wyrokowi błąd w ustaleniach faktycznych, naruszenie prawa procesowego (a mianowicie art. 5 § 2 k.p.k., art. 7 k.p.k., art. 9 k.p.k., art. 174 k.p.k., art. 167 k.p.k., art. 193 i nast. k.p.k., a zwłaszcza art. 199 k.p.k. i art. 203 k.p.k. oraz art. 410 k.p.k. i 424 § l…

7. Sąd Najwyższy, uchwała z 28 marca 2012 r., I KZP 24/11

   …wskazujących na to, iż skazany nie jest sprawcą przypisanego mu czynu (art. 540 § 1 pkt 2 lit. b k.p.k.), ani też inicjatywy wznowieniowe (art. 9 § 2 k.p.k. w zw. z art. 542 § 3 k.p.k.) oparte na twierdzeniu o zmaterializowaniu się w wyżej wskazanej konfiguracji procesowej bezwzględnej przyczyny…

8. Sąd Najwyższy, wyrok z 3 października 2006 r., IV KK 209/06

   …i wnioski. Przepis ten na etapie postępowania sądowego – odwoławczego urzeczywistnia uprawnienia prokuratora jako strony wynikające z art. 9 § 2 k.p.k. i art. 116 k.p.k. Niedopuszczalne jest więc rozciąganie na strony ograniczeń nałożonych przez ustawę na sąd odwoławczy. W szczególności,…

9. Sąd Najwyższy, wyrok z 16 stycznia 2018 r., V KK 450/17

   …oskarżonego. Zaskarżając wyrok w całości, zarzucił mu naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 117 § 1 i 2 k.p.k. oraz art. 6 k.p.k., art. 9 k.p.k. oraz art. 8 § 1 k.p.k., a także obrazę prawa materialnego, tj. art. 62 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, co…

10. Sąd Najwyższy, wyrok z 26 stycznia 2015 r., II KK 186/14

    …pkt 4 k.p.k. umorzeniem postępowania karnego już na etapie postępowania przygotowawczego z uwagi na fakt, iż sprawca nie podlega karze; 5. art. 9 § 1 k.p.k. w zw. z art. 167 k.p.k. w zw. art. 366 § 1 k.p.k. przez niewystąpienie z urzędu do Sejmu RP z wnioskiem o udzielenie informacji, czy N.…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 9 (293)

Historia zmian

Bez zmian od 12 czerwca 2026 r.