Art. 25

Pokaż w całym akcie

Art. 25 Kodeksu postępowania karnego
Art. 25.
§ 1. Sąd okręgowy orzeka w pierwszej instancji w sprawach o następujące przestępstwa:
1) o zbrodnie określone w Kodeksie karnym oraz w ustawach szczególnych;
2) o występki określone w rozdziałach XVI i XVII oraz w art. 140‒142, art. 148 § 4 i 5, art. 148a, art. 149, art. 150 § 1, art. 151‒154, art. 158 § 3, art. 163 § 3 i 4, art. 165 § 1, 3 i 4, art. 166 § 1, art. 173 § 3 i 4, art. 185 § 2, art. 189a § 2, art. 210 § 2, art. 211a, art. 228 § 6, art. 229 § 5, art. 252 § 3, art. 258 § 1‒3, art. 265 § 1 i 2, art. 269, art. 278 § 1, 2 i 3a w związku z art. 294 § 1 lub 2, art. 284 § 1 i 2 w związku z art. 294 § 1 lub 2, art. 286 § 1 w związku z art. 294 § 1 lub 2, art. 287 § 1 w związku z art. 294 § 1 lub 2, art. 296 § 3 oraz art. 299 Kodeksu karnego;
3) o występki, które z mocy przepisu szczególnego należą do właściwości sądu okręgowego.
§ 2. Sąd apelacyjny, na wniosek sądu rejonowego, może przekazać do rozpoznania sądowi okręgowemu, jako sądowi pierwszej instancji, sprawę o każde przestępstwo, ze względu na szczególną wagę lub zawiłość sprawy.
§ 3. Sąd okręgowy rozpoznaje ponadto środki odwoławcze od orzeczeń i zarządzeń wydanych w pierwszej instancji w sądzie rejonowym oraz inne sprawy przekazane mu przez ustawę.

art. 25 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 490, 421, 638, 760, 882 i 901)

art. 25 k.p.k.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, uchwała z 26 stycznia 2007 r., I KZP 34/06

   …sądowi okręgowemu, jako sądowi pierwszej instancji, sprawy o każde przestępstwo, ze względu na szczególną jej wagę lub zawiłość (art. 25 § 2 k.p.k.). Zawsze, zatem sąd orzekający, a zwłaszcza sąd rejonowy, musi mieć na uwadze, czy ze względu na charakter czynu będącego przedmiotem…

2. Sąd Najwyższy, uchwała z 19 grudnia 2007 r., I KZP 38/07

   …stwierdzono, efekt rzekomego „przywrócenia” właściwości sądów rejonowych mógłby zostać osiągnięty jedynie w drodze ponownej nowelizacji art. 25 k.p.k. i uchwalenia dla tak dokonanej nowelizacji odrębnego przepisu przechodniego. Zatem, ustawę z dnia 23 sierpnia 2007 r. można uznać co najwyżej…

3. Sąd Najwyższy, postanowienie z 27 lutego 2013 r., I KZP 25/12

   …tylko to, pod znamiona jakich typów czynów zabronionych podpada zachowanie opisane w akcie oskarżenia, i jaki sąd – stosownie do przepisu art. 25 § 1 k.p.k. – jest dla takiego typu czynu zabronionego właściwy. Wprawdzie w treści postanowienia nie przywołano w ogóle ustawy z dnia 27 lipca 2005 r.,…

4. Sąd Najwyższy, postanowienie z 20 marca 2008 r., I KZP 42/07

   …– sądem wydającym orzeczenie w pierwszej instancji był sąd rejonowy, sądem właściwym do rozpoznania środka odwoławczego jest sąd okręgowy (art. 25 § 3 k.p.k.), który dopiero w wypadku konieczności wydania orzeczenia o charakterze kasatoryjnym uchyla zaskarżone orzeczenie i sprawę przekazuje do…

5. Sąd Najwyższy, wyrok z 4 lutego 2014 r., II KK 262/13

   …orzeczenie zaskarżone kasacją. W akcie oskarżenia postawiono M. W. zarzut popełnienia przestępstwa z art. 156 § 3 k.k. Jak wynika z art. 25 § 1 pkt 2 k.p.k., sądem właściwym rzeczowo do rozpoznania sprawy o występek z art. 156 § 3 k.k. jest w pierwszej instancji sąd okręgowy. Tak właściwość…

6. Sąd Najwyższy, wyrok z 9 stycznia 2013 r., V KK 382/12

   …Rozpoznanie sprawy przez Sąd Rejonowy w K. nie spowodowało bowiem obrazy art. 439 § 1 pkt 4 k.p.k., lecz naruszenie przepisu art. 25 § 1 pkt 1 k.p.k. o właściwości rzeczowej Sądu Okręgowego. Naruszenie dopiero tego przepisu, a więc ustalenie, że sąd niższego rzędu orzekał w sprawie…

7. Sąd Najwyższy, postanowienie z 27 września 2013 r., II KK 242/13

   …października 1998 roku. Nie budzi wątpliwości fakt, iż w momencie skierowania aktu oskarżenia do Sądu Rejonowego w Ż., zgodnie z treścią art. 25 § 1 pkt 2 k.p.k., w brzmieniu obowiązującym do dnia 11 lipca 2007 roku, właściwym rzeczowo do rozpoznania tej sprawy był sąd rejonowy, a nie okręgowy.…

8. Sąd Najwyższy, wyrok z 15 listopada 2013 r., III KK 320/13

   …że wobec treści sformułowanego w akcie oskarżenia zarzutu, sądem właściwym do rozpoznania niniejszej sprawy był pierwotnie sąd okręgowy (art. 25 § 1 pkt 2 k.p.k., wobec znacznej wartości, w rozumieniu art. 115 § 5 k.k., wyłudzonego w dniu 22 października 2010 r. mienia – 226.005,00 zł – i w…

9. Sąd Najwyższy, postanowienie z 29 kwietnia 2009 r., I KZP 3/09

   …zabiegiem legislacyjnym, mającym na celu „odciążenie” sądów rejonowych, przez przejście do sądów okręgowych wszystkich spraw wskazanych w art. 25 k.p.k., bez względu na etap postępowania, na jakim się one znajdowały. Pomijając trafność takiego rozwiązania z punktu widzenia ekonomiki procesowej…

10. Sąd Najwyższy, wyrok z 15 listopada 2013 r., III KK 227/13

    …w tym samym okresie. Nie budzi wątpliwości fakt, iż w momencie skierowania aktu oskarżenia do Sądu Rejonowego w B., zgodnie z treścią art. 25 § 1 pkt 2 k.p.k., w brzmieniu 10 obowiązującym do dnia 11 lipca 2007 roku, właściwym rzeczowo do rozpoznania tej sprawy był sąd rejonowy, a nie okręgowy.…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 25 (197)

Historia zmian

Bez zmian od 12 czerwca 2026 r.