Art. 249

Pokaż w całym akcie

Art. 249 Kodeksu cywilnego
Art. 249.
§ 1. Jeżeli kilka ograniczonych praw rzeczowych obciąża tę samą rzecz, prawo powstałe później nie może być wykonywane z uszczerbkiem dla prawa powstałego wcześniej (pierwszeństwo).
§ 2. Przepis powyższy nie uchybia przepisom, które określają pierwszeństwo w sposób odmienny.

art. 249 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2026 r. poz. 795)

art. 249 k.c.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, uchwała z 16 maja 2017 r., III CZP 101/16

   …praw rzeczowych obciążających nieruchomość w relacji do ograniczonego prawa rzeczowego obciążającego ustanowione na niej użytkowanie wieczyste (art. 249 i 250 k.c.). Brzmienie art. 305¹ k.c., tak samo jak art. 296 i 285 § 1 k.c., regulujących treść służebności gruntowej i osobistej, wskazuje, że…

2. Sąd Najwyższy, postanowienie z 16 stycznia 2014 r., IV CSK 207/13

   …hipotecznym, uregulowaną w art. 1011 - 5 art. 10111 , która istotnie modyfikuje dotychczasową zasadę posuwania się hipotek, wynikającą z art. 249 k.c. w zw. z art. 12 u.k.w.h, polegającą na tym, że na miejsce zwolnione wskutek wygaśnięcia hipotek z wyższym pierwszeństwem posuwały się hipoteki…

3. Sąd Najwyższy, postanowienie z 29 stycznia 2009 r., II CNP 130/08

   …Bank S.A. zaskarżył postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 7 czerwca 2006 r. skargą o stwierdzenie niezgodności prawem. Zarzucił naruszenie art. 249 § 1 k.c. i art. 12 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2001 r., Nr 124, poz. 1361) oraz art. 1026 k.p.c.…

4. Sąd Najwyższy, uchwała z 29 kwietnia 2008 r., III CZP 28/08

   …do wierzytelności hipotecznych i zastawników, którzy korzystają z pierwszeństwa ustanowionego dla ograniczonych praw rzeczowych (art. 249 § 1 k.c.). Spośród uprzywilejowanych wierzytelności zaspokojeniu podlegają w pierwszej kolejności koszty egzekucyjne, w drugiej – należności…

5. Sąd Najwyższy, postanowienie z 21 maja 2015 r., IV CSK 509/14

   …wygaśnięcia hipoteki o wyższym pierwszeństwie posuwania się hipotek o niższym pierwszeństwie zgodnie z art. z art. 12 u.k.w.h. w związku z art. 249 § 2 k.c. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 stycznia 2014 r., IV CSK 207/13). Według art. 1011 u.k.w.h., właścicielowi nieruchomości w…

6. Sąd Najwyższy, uchwała z 10 kwietnia 2003 r., III CZP 23/03

   …do wierzytelności hipotecznych i zastawników, którzy korzystają z pierwszeństwa ustanowionego dla ograniczonych praw rzeczowych (art. 249 § 1 k.c.). Spośród uprzywilejowanych wierzytelności zaspokojeniu podlegają w pierwszej kolejności koszty egzekucyjne, w drugiej – należności…

7. Sąd Apelacyjny w Krakowie, wyrok z 17 marca 2022 r., I ACa 923/20

   …dopiero wnioskiem z dnia 4 stycznia 2017 r., a więc blisko rok po wystąpieniu z analogicznym wnioskiem przez pozwaną O. S.. Zgodnie z art. 249 § 1 k.c. jeżeli kilka ograniczonych praw rzeczowych obciąża tę samą rzecz, prawo powstałe później nie może być wykonywane z uszczerbkiem dla prawa…

8. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, wyrok z 26 maja 2022 r., II SA/Sz 259/22

   …użytkowania przez pryzmat przepisów K.c., co oznacza, że dotyczy to wszystkich konsekwencji z tych przepisów wynikających. Z treści art. 249 K.c., którego naruszenie zarzuca Skarżący wynika, że jeżeli kilka ograniczonych praw rzeczowych obciąża tę samą rzecz, prawo powstałe później nie…

9. Sąd Okręgowy w Poznaniu, postanowienie z 8 stycznia 2019 r., XV Ca 1237/17

   …przyznają uprawnienia do korzystania z rzeczy ( np. użytkowanie i służebności gruntowe). Ogólną zasadę pierwszeństwa wprowadza komentowany art. 249 k.c., stanowiąc, że w przypadku gdy kilka ograniczonych praw rzeczowych obciąża tę samą rzecz, prawo powstałe później nie może być wykonywane z…

10. Sąd Okręgowy w Łodzi, uzasadnienie z 8 marca 2016 r., III Ca 1786/15

    …z wyżej wymienionych nieruchomości oraz na użytkowaniu wieczystym ustanowionym na dwóch pozostałych nieruchomościach. Stosownie do treści art. 249 § 1 k.c., jeżeli kilka ograniczonych praw rzeczowych obciąża tę samą rzecz, prawo powstałe później nie może być wykonywane z uszczerbkiem dla prawa…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 249 (48)

Historia zmian

Bez zmian od 19 maja 2026 r.