Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 8 lipca 2021 r., II AKa 302/20

wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 8 lipca 2021 r., II AKa 302/20

Tekst

1 Sygn. akt II AKa 302/20

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

2 Dnia 8 lipca 2021 r.

3 Sąd Apelacyjny w Warszawie II Wydział Karny w składzie:

4 Przewodniczący: SSA – Dorota Tyrała (spr.)

5 Sędziowie: SA – Anna Zdziarska

6 SA – Przemysław Filipkowski

7 Protokolant: st. sekr. sąd. Marta Kamińska

8 przy udziale Prokuratora Szymona Liszewskiego

9 po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2021 r.

10 sprawy:

11 D. Z.

12 syna R. i J. z d. G.

13 urodz. (...) w S.

14 oskarżonego z art. 296§ 1 k.k. w zb. z art. 300§1 i 3 k.k. w zw. z art. 11§2 k.k., art. 79 ust. 4 ustawy z dnia 29.09.1994 r. o rachunkowości, art. 586 k.s.h.

15 na skutek apelacji wniesionych przez obrońcę oskarżonego oraz oskarżycieli posiłkowych

16 od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie

17 z dnia 16 czerwca 2020 r., sygn. akt VIII K 36/18

18 I. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że w odniesieniu do czynu przypisanego w punkcie 3 wyroku z art. 586 Kodeksu spółek handlowych (czyn zarzucony w punkcie III aktu oskarżenia) ustala, że oskarżony czynu tego dopuścił się w okresie 14 stycznia 2012 r. do dnia 16 czerwca 2020 r.;

19 II. utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok w pozostałej części;

20 III. zasądza od oskarżonego D. Z. kwotę 180 zł tytułem opłaty za drugą instancję oraz zwalnia go od zapłaty wydatków w części na niego przypadającej, obciążając nimi Skarb Państwa;

21 IV. zwalnia oskarżycieli posiłkowych: (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W. oraz Spółdzielnię Mieszkaniową (...) od opłaty za postępowanie odwoławcze, wydatkami w części na nich przypadającej obciąża Skarb Państwa.

Uzasadnienie

UZASADNIENIE

22 Formularz UK 2

23 Sygnatura akt

24 II AKa 302/20

25 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

III

26 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA

27 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

28 wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 16 czerwca 2020 r., sygn. akt VIII K 36/18

29 1.2. Podmiot wnoszący apelację

30 ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

31 ☒ oskarżyciel posiłkowy : Spółdzielnia Mieszkaniowa (...) oraz (...) Sp. z o.o. w W.

32 ☐ oskarżyciel prywatny

33 ☒ obrońca

34 ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

35 ☐ inny

36 1.3. Granice zaskarżenia

37 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

38 ☒na korzyść: obrońca oskarżonego

39 ☒na niekorzyść: oskarż. posiłkowy: Spółdzielnia Mieszkaniowa (...) oraz (...) Sp. z o.o. w W.

40 ☒w całości: obrońca oskarżonego

41 ☒w części: oskarż. posiłkowy: Spółdzielnia Mieszkaniowa (...) oraz (...) Sp. z o.o. w W.

42 ☐

43 co do winy

44 ☐

45 co do kary

46 ☒

47 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

48 1.3.2. Podniesione zarzuty

49 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

50 ☒

51 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

52 ☒

53 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany

54 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

55 ☒

56 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

57 ☒

58 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

59 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

60 ☒

61 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

62 ☐

63 art. 439 k.p.k.

64 ☐

65 brak zarzutów

66 1.4. Wnioski

67 ☒

68 uchylenie

69 ☒

70 Zmiana

71 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

72 Sąd Apelacyjny nie przeprowadzał postępowania dowodowego

73 2.1. Ustalenie faktów

74 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione

75 Lp.

76 Oskarżony

77 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

78 Dowód

79 Numer karty

80 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione

81 Lp.

82 Oskarżony

83 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

84 Dowód

85 Numer karty

86 2.2. Ocena dowodów

87 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

88 Lp. faktu z pkt 2.1.1

89 Dowód

90 Zwięźle o powodach uznania dowodu

91 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

92 (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

93 Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

94 Dowód

95 Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

96 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

97 1. Apelacja obrońcy oskarżonego

98 Lp.

99 Zarzut

100 I.

101 Odnośnie czynu z punktu 1:

102 1) obraza przepisów postępowania, która mogła mieć wpływ na treść zaskarżonego wyroku, tj. przepisu art. 399§1 k.p.k. w zw. z art. 6 k.p.k. poprzez zaniechanie uprzedzenia przez Sąd Okręgowy o zmianie kwalifikacji prawnej czynu z art. 296§1 i 3 k.k. w zb. z art. 300§2 k.k. w zw. z art. 11§2 k.k. na art. 296§1 k.k. w zb. z art. 300§1 i 3 k.k. w zw. z art. 11§2 k.k., co skutkowało naruszeniem prawa oskarżonego do obrony;

103 2) obraza przepisów postępowania, która mogła mieć wpływ na treść zaskarżonego wyroku, tj. przepisu art. 410 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k., poprzez pominięcie przez Sąd Okręgowy w Warszawie wyjaśnień oskarżonego D. Z. złożonych w toku postępowania przygotowawczego, a następnie odczytanych na podstawie art. 389§1 k.p.k. ze względu na niestawiennictwo oskarżonego na rozprawie, a także zaniechanie analizy całokształtu okoliczności ujawnionych w toku rozprawy i oceny wiarygodności wyjaśnień oskarżonego, co mogło doprowadzić do odmiennego rozstrzygnięcia w zakresie sprawstwa oskarżonego lub wymiaru orzeczonej w stosunku do D. Z. kary, a w konsekwencji wydanie wyroku na podstawie niepełnego materiału dowodowego;

104 3) obraza przepisów postępowania, która mogła mieć wpływ na treść wyroku, tj. przepisu art. 7 k.p.k. poprzez dokonanie przez Sąd meriti dowolnej, a nie swobodnej i logicznej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jedynie na podstawie części materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie i niezastosowanie przez Sąd Okręgowy w Warszawie zasady swobodnej kontrolowanej oceny dowodów poprzez nieuwzględnienie przez Sąd I instancji wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia, a wynikających z zeznań świadków uznanych przez Sąd za wiarygodne oraz niedokonaniu oceny dowodów przemawiających na korzyść oskarżonego, a nadto nieprawidłowej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w postaci zeznań świadka A. Z. (1) i uznanie ich za niewiarygodne, podczas gdy świadek zeznawał, wyjaśniał w sposób logiczny, spójny i rzeczowy, a posiadana przez niego wiedza dostarczyła istotnych dla postępowania informacji, a nadto dokonania przez Sąd błędnej oceny wiarygodności zeznań świadków;

105 i w efekcie:

106 4) błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę zaskarżonego wyroku, mający wpływ na jego treść, polegający na nieprawidłowym przyjęciu, że oskarżony D. Z. w dniu 9 grudnia 2015 r. w R. jako prezes zarządu (...) S spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W., będąc obowiązanym na podstawie przepisów ustawy do zajmowania się sprawami majątkowymi ww. spółki, przez nadużycie udzielonych mu uprawnień i niedopełnienie ciążącego na nim obowiązku, zawierając w formie aktu notarialnego o nr rep. A nr 9395/2015, sporządzonego przez notariusza A. S., umowę przeniesienia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu położonego w W. przy ul. (...) o wartości rynkowej 2.456.020 zł za kwotę 32.000 zł na rzecz (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W., w celu zwolnienia z umowy pożyczki zawartej w dniu 1 października 2015 r., wyrządził (...) S Sp. z o.o. z siedzibą w W. znaczną szkodę majątkową w kwocie 328.291,56 zł, przy czym działał w sytuacji niewypłacalności (...) S Sp. z o.o. z siedzibą w W. i opisanym wyżej działaniem udaremnił i uszczuplił zaspokojenie wierzycieli tej spółki: Spółdzielni Mieszkaniowej (...), II Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W., (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W., (...) Sp. jawnej z siedzibą w N., (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W., J. W., J. R., M. K., Z. Ś. i swoim zachowaniem wyczerpał znamiona czynu z art. 296§1 k.k. w zb. z art. 300§1 i 3 k.k., podczas gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, a także jego należyta i wszechstronna ocena nie pozwala na wyprowadzenie takiego wniosku, jako że do znamion przestępstwa z art. 300§1 k.k. należy okoliczność modalna czasu i sytuacji, zaś przypisany czyn nie zawiera kompletu znamion ustawowych przestępstwa stypizowanego w art. 296§1 k.k. w zb. z art. 300§1 i 3 k.k., co skutkowało nieprawidłowych uznaniem oskarżonego za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu;

107 ewentualnie:

108 5) obraza prawa materialnego, tj. przepisu art. 300§3 k.k. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie wskutek przyjęcia, że przypisany oskarżonemu D. Z. czyn wyczerpał ustawowe znamiona kwalifikowanej postaci przestępstwa udaremnienia lub uszczuplenia zaspokojenia wierzyciela, podczas gdy okoliczność kwalifikująca ze względu na wyrządzenie szkody wielu wierzycielom nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie jako, że znamieniem typu kwalifikowanego z art. 300§3 k.k. jest wyrządzenie szkody wielu wierzycielom, zaś w niniejszej sprawie oskarżonemu przypisano udaremnienie i uszczuplenie zaspokojenia dziewięciu wierzycieli spółki (...) S Sp. z o.o.: Spółdzielni Mieszkaniowej (...), II Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W., (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W., (...) Sp. jawnej z siedzibą w N., (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W., J. W., J. R., M. K., Z. Ś..

109 ☐ zasadny

110 ☒częściowo zasadny

111 ☐ niezasadny

112 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

113 Ad. 1) Istotnie Sąd I instancji nie uprzedził w odniesieniu do zarzucanego oskarżonemu D. Z. czynu z pkt 1. aktu oskarżenia z art. 296§1 i 3 k.k. w zb. z art. 300§2 k.k. w zw. z art. 11§2 k.k. o możliwości zastosowania kwalifikacji prawnej z art. 296§1 k.k. w zb. z art. 300§1 i 3 k.k. w zw. z art. 11§2 k.k. W świetle jednak aktualnie obowiązujących przepisów – z uwagi na treść art. 437 § 2 k.p.k. zdanie drugie w jego brzmieniu obowiązującym od 1.07.2015 r. – uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania może nastąpić wyłącznie w wypadkach wskazanych w art. 439 § 1 k.p.k., art. 454 k.p.k. lub jeżeli jest konieczne przeprowadzenie na nowo przewodu w całości. Nowe brzmienie tego przepisu łączy się z przyjęciem koncepcji szerszego merytorycznego orzekania przez sąd odwoławczy. W konsekwencji należy uznać, że naruszenie art. 399 § 1 k.p.k. nie stanowi podstawy uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Uchybienie to może zostać konwalidowane na etapie postępowania odwoławczego przez przedstawienie w apelacji lub na rozprawie apelacyjnej stanowiska skarżącego (vide Dariusz Świecki, Komentarz aktualizowany do art. 399 Kodeksu postępowania karnego). Z tego uprawnienia skarżący obrońca skorzystał – jednak jego argumentacja nie podważyła skutecznie stanowiska Sadu I instancji co do przyjętej kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu.

114 Ad.2) zarzut obrońcy nie może przynieść oczekiwanego przez skarżącego skutku. Jak wykazała kontrola odwoławcza można zgodzić się ze skarżącym obrońcą jedynie w tej kwestii, iż uzasadnienie Sądu I instancji pomija ocenę wyjaśnień oskarżonego D. Z.. Jest to uchybienie o tyle mało istotne, że nie rzutujące na prawidłowość wyroku. Oskarżony D. Z. w toku postępowania przygotowawczego nie przyznał się do winy i skorzystał z prawa do odmowy składania wyjaśnień (vide k. 510-520). Nie można więc wywodzić, jak chciałby skarżący, że skoro Sąd okręgowy „zaniechał dokonania ich oceny” to orzekał „na podstawie niekompletnego materiału dowodowego”. Podkreślenia wymaga, że oskarżony korzystając z uprawnienia z art. 175 k.p.k. ma prawo do odmowy składania wyjaśnień i mieści się w granicach jego prawa do obrony. Fakt nieprzyznania się do winy oskarżonego został podważony przez inne dowody zgromadzone w sprawie – których jednoznacznej wymowy obrońca oskarżonego skutecznie nie podważył. Wbrew twierdzeniom skarżącego obrońcy Sąd ten swoje rozstrzygnięcie oparł pełnym materiale dowodowym, a jego prawidłowa ocena doprowadziła Sąd meriti do trafnych wniosków w zakresie sprawstwa oskarżonego, czego z kolei nie może podważyć okoliczność, iż oskarżony nie przyznał się do winy.

115 Ad. 3) Sąd Okręgowy w sposób prawidłowy i staranny przeprowadził postępowanie dowodowe oraz w sposób wnikliwy i wszechstronny rozważył wszystkie dowody i okoliczności ujawnione w toku rozprawy i na ich podstawie poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne. Podzielając w pełni rozważania i wnioski Sądu meriti stwierdzić należy, że ponowne ich przytaczanie jest zbędne. Zarzuty skarżącego obrońcy w tym zakresie sprowadzają się jedynie do polemiki z tak ustalonym stanem faktycznym, bowiem obrońca podjął próbę zakwestionowania dokonanej przez Sąd Okręgowy oceny dowodów tylko dlatego, że nie spełnia ona jego oczekiwań. Jak wynika zarówno z treści zarzutu, jak i przedstawionej w uzasadnieniu argumentacji – skarżący obrońca poprzestając na ogólnikowych stwierdzeniach jakoby Sąd orzekający „nie uwzględnił wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia”, „nie dokonał oceny dowodów przemawiających na korzyść oskarżonego”, a także błędnie ocenił dowód z zeznań świadka A. Z. (1) „uznając go za niewiarygodny, podczas gdy świadek zeznawał w sposób logiczny, spójny i rzeczowy, a posiadana przez niego wiedza dostarczyła istotnych dla postępowania informacji” – w istocie nie wykazał na czym w jego ocenie ma polegać zarzucana obraza art. 7 k.p.k. Przypomnieć należy, że w przypadku stawiania zarzutu opartego o art. 438 pkt 2 lub pkt 3 k.p.k. aby był on skuteczny konieczne jest wykazanie przez skarżącego jakich konkretnie uchybień w procesie oceny poszczególnych dowodów dopuścił się Sąd meriti. W niniejszej sprawie powyższy warunek nie został spełniony. Odnośnie eksponowanych przez obrońcę zeznań świadka A. Z. (1) – podzielić należy ocenę Sądu a quo, że depozycje tego świadka w istocie nie dostarczyły istotnych dla postępowania informacji (vide uzasadnienie Sądu meriti pkt 2.2. oraz zeznania świadka A. Z. - k.679-680, t.IV, 1086-1088 t.VI, k.1486v-1488, t. VIII). Obrońca oskarżonego w swej argumentacji nie dostarczył żadnych argumentów, by wniosek powyższy podważyć – w szczególności nie wskazał jakie istotne dla postępowania informacje zostały pominięte przez Sąd meriti w procesie wyrokowania.

116 Ad. 4) Błąd ustaleń faktycznych (art. 438 pkt 3 k.p.k.) zachodzi, gdy treść dokonanych ocen i wniosków wyprowadzonych przez Sąd nie odpowiada zasadom rozumowania, a błąd mógł mieć wpływ na treść orzeczenia. Zarzut taki nie jest uzasadniony, gdy sprowadza się do zakwestionowania stanowiska sądu czy do polemiki z ustaleniami sądu. Sama możliwość przeciwstawienia ustaleniom odmiennego poglądu nie wystarcza do wniosku o popełnieniu przez sąd istotnego błędu ustaleń. (vide wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 6 czerwca 2019 r., II AKa 76/19). Kontrola odwoławcza dokonana przez Sąd Apelacyjny wykazała, że ocena dokonana przez Sąd I instancji nie wykazuje błędów natury faktycznej czy logicznej i jest zgodna nie wskazaniami wiedzy oraz doświadczenia życiowego, nie przekraczając granic wyznaczonych art. 7 k.p.k. Tym samym i ustalenia faktyczne przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia zawarte w wyroku nie naruszają zasady swobodnej oceny dowodów, bo dowody stanowiące podstawę o ich poczynienia zostały poddane wszechstronnej analizie. Tym samym wobec bezzasadności zarzutów sformułowanych przez skarżącego i omówionych w punktach 2-3 niniejszego uzasadnienia – za oczywiście bezprzedmiotowy należy uznać wynikający z nich zarzut błędu w ustaleniach faktycznych.

117 Ad. 5) Zarzut obrazy prawa materialnego może być podniesiony wówczas, gdy co do danego uchybienia skarżący nie kwestionuje ustaleń faktycznych – a taka sytuacja w niniejszej sprawie nie zachodzi.

118 „Obraza prawa materialnego polega na jego wadliwym zastosowaniu lub niezastosowaniu, w orzeczeniu, które oparte jest na trafnych i niekwestionowanych ustaleniach faktycznych. Nie można więc mówić o naruszeniu przepisów prawa materialnego w sytuacji, gdy wadliwość orzeczenia w tym zakresie jest wynikiem błędnych ustaleń faktycznych przyjętych za jego podstawę.” (vide przykładowo: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 października 2020 r., I KK 29/19).

119 We wniesionej apelacji skarżący obrońca kwestionował prawidłowość ocen i ustaleń faktycznych przypisanego oskarżonemu czynu z art. 296§1 k.k. w zb. z art. 300§1 i 3 k.k. w zw. z art. 11§2 k.k. – co powoduje, że apelacja jest wewnętrznie sprzeczna. Równocześnie zauważenia wymaga, że wbrew twierdzeniom skarżącego przypisany oskarżonemu w punkcie 1 zaskarżonego wyroku czyn zawiera komplet znamion ustawowych przestępstwa z art. 296§1 k.k. w zb. z art. 300§1 i 3 k.k. w zw. z art. 11§2 k.k.

120 Niemniej odnosząc się do zarzutu skarżącego obrońcy wskazać należy, że zachowanie sprawcy czynu zabronionego z art. 296 § 1 k.k. wyznaczają; (1) formalna szczególna powinność określonego zachowania się sprawcy na rzecz pokrzywdzonego, (2) nadużycie przez sprawcę swoich uprawnień lub niedopełnienie przez niego obowiązków oraz (3) powstanie szkody pokrzywdzonego jako wynik realizacji przez sprawcę znamion czynnościowych. Wszystkie te elementy muszą wystąpić łącznie, a pomiędzy nimi powinien istnieć związek przyczynowy.

121 Sąd meriti wykazał na podstawie przeprowadzonych dowodów i to, że na D. Z. ciążyła owa szczególna powinność (1) – skoro w inkryminowanym czasie pełnił funkcję prezesa (...) S Sp. z o.o. i był z tej racji obowiązanym do zajmowania się jej sprawami majątkowymi, jak i to, że nadużył swoich uprawnień i nie dopełniając ciążącego na nim obowiązku dbałości o interes spółki, tj. prawidłowego ustalenia wartości nieruchomości i uzyskania jak najkorzystniejszej ceny zbycia – zbył nieruchomość o wartości rynkowej 2.456.020 zł za kwotę 32.000 zł (w celu zwolnienia się z pożyczki zawartej w dniu 1 października 2015 r.), czym wyrządził (...) S Sp. z o.o. znaczną szkodę majątkową w kwocie 328.291,56 zł. Wysokość powstałej szkody majątkowej została wyliczona w oparciu o stanowczą opinię biegłego dr Z. P. – a powyższego dowodu skarżący w żaden sposób nie podważył. Nie wykazał także, które ze znamion przepisu art. 296§1 k.k. nie zostało zrealizowane przez oskarżonego i przypisane w wyroku.

122 Równocześnie stwierdzić należy, że w świetle opinii biegłego z zakresu księgowości i rachunkowości oskarżony dokonał zbycia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu nr (...) położonego przy ul. (...) w W. w sytuacji trwającego od dawna (najpóźniej z dniem 31 grudnia 2011 r.) stanu niewypłacalności (...) S Sp. z o.o.

123 Odnosząc się do argumentacji skarżącego obrońcy wskazać należy, że przepisy art. 300 § 1 i 3 k.k. chronią w ogólności prawidłowość (pewność) obrotu gospodarczego, w szczególności zaś są nastawione na ochronę uprawnionych roszczeń wierzycieli przed nieuczciwymi poczynaniami dłużników zmierzających do uniemożliwienia zaspokojenia tych roszczeń.

124 Istniejący stan faktyczny obligował oskarżonego jako prezesa zarządu (...) S Sp. z o.o. w sytuacji zagrożenia upadłością tj. stanu zagrożenia niewypłacalnością w rozumieniu art. 11 ust. 1–2 Prawa upadłościowego – do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości (art. 21 ust. 1–2a Prawa upadłościowego). Stan niewypłacalności wiąże się zatem w przypadku przedsiębiorcy (a takim jest spółka z o.o.) z koniecznością wszczęcia odpowiedniej procedury sądowej w interesie wszystkich wierzycieli danego dłużnika, tj. wszczęcia przez samego dłużnika postępowania upadłościowego (lub restrukturyzacyjnego). Niewypłacalność bowiem to okoliczność faktyczna, natomiast upadłość to pojęcie prawne i wiąże się ono ze szczególnym postępowaniem sądowym mającym na celu generalną likwidację majątku niewypłacalnego dłużnika będącego przedsiębiorcą i spłatę jego wierzycieli czy też mającym na celu zawarcie układu z wierzycielami (por. J. Makarewicz, Kodeks..., s. 382, w zakresie art. 273 k.k. z 1932 r., Konarska-Wrzosek Violetta (red.), Kodeks karny. Komentarz do art. 300 k.k, wyd. III). W tej sytuacji wywodzenie, że znamiona czynu z art. 300§1 k.k. nie zostały przez oskarżonego wypełnione skoro zawarta umowa przeniesienia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu położonego przy ul. (...) w W. została zawarta w dniu 9 grudnia 2015r., a więc w stanie faktycznej niewypłacalności – nie jest trafne, skoro oskarżony nie złożył wniosku o upadłość i nie zostało wszczęte postępowanie upadłościowe (lub restrukturyzacyjne), a tym samym dłużnikowi w ustalonym stanie faktycznym groziła upadłość, co z kolei stwierdzane jest określonym orzeczeniem sądowym.

125 Równocześnie całkowicie dowolne są wywody skarżącego obrońcy próbujące podważyć prawidłowość przyjętej kwalifikacji z art. 300§3 k.k. Znamieniem przestępstwa określonego w art. 300§3 k.k. jest wyrządzenie szkody wielu wierzycielom, przy czym użyte w art. 300 § 3 wyrażenie "wielu", zgodnie z konwencją znaczeniową języka potocznego, odnosi się do bliżej nieokreślonej, znacznej liczby. W doktrynie ukształtowało się stanowisko, iż próby abstrakcyjnego wyznaczenia oznaczonej liczby naturalnej, która niezależnie od okoliczności konkretnej sprawy ostro wyznaczałaby „dolną” granicę użytego w art. 300§3 k.k. wyrażenia „wielu” ignorowałyby wskazania językowych dyrektyw wykładni i byłoby sprzeczne z założeniem racjonalnego ustawodawcy, który w przepisie nie oznaczył sztywnej granicy. Tym samym uznać należy, że podstawą surowszej odpowiedzialności z art. 300§3 k.k. jest okoliczność, iż przestępne zachowanie się dłużnika dotknęło szerszego kręgu wierzycieli. Nigdy zatem o rozstrzygnięciu, czy sprawca zrealizował znamię wyrządzenia szkody wielu wierzycielom, o którym mowa w art. 300 § 3 k.k., nie zdecyduje wzgląd na samą tylko "suchą" liczbę pokrzywdzonych wierzycieli. Trzeba będzie wziąć pod uwagę wszystkie istotne okoliczności badanego przypadku, w szczególności rodzaj przedsiębiorstwa dłużnika i obszar jego działania, charakter prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, a także liczbę wszystkich jego wierzycieli. (tak Komentarz pod red. Andrzeja Zolla do Kodeksu Karnego, Część szczególna. Tom III., wyd. IV).

126 W realiach niniejszej sprawy Sąd I instancji prawidłowo – bo zgodnie z przeprowadzonymi dowodami – ustalił, że oskarżony zbyciem wspomnianego prawa udaremnił i uszczuplił możliwość zaspokojenia się z przedmiotowego składnika majątku spółki wszystkich jej wierzycieli, poza wierzycielami hipotecznymi (vide uzasadnienie Sądu I instancji – pkt 3.1.1 podstawa prawna wyroku). Skarżący powyższego ustalenia nie podważył skutecznie – a zatem w świetle powyższego jako polemikę potraktować należy jego argumentację przedstawioną w apelacji i sprowadzającą się do pozbawionych racji twierdzeń, iż użyte w przepisie art. 300§3 k.k. wyrażenie „wielu” oznacza co najmniej „kilkunastu” wierzycieli.

127 Lp.

128 Zarzut

129 II.

130 Odnośnie czynu z pkt 2.:

131 1) obraza przepisów postępowania, która mogła mieć wpływ na treść zaskarżonego wyroku, tj. przepisu art. 410 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k., poprzez pominięcie przez Sąd Okręgowy w Warszawie wyjaśnień oskarżonego D. Z. złożonych w toku postępowania przygotowawczego, a następnie odczytanych na podstawie art. 389§1 k.p.k. ze względu na niestawiennictwo oskarżonego na rozprawie i niedokonanie ich oceny, a także zaniechanie analizy całokształtu okoliczności ujawnionych w toku rozprawy, a w konsekwencji wydanie wyroku na podstawie niepełnego materiału dowodowego;

132 2) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego wyroku, mający wpływ na jego treść, polegający na nieprawidłowym przyjęciu, że działanie oskarżonego D. Z., polegające na niezłożeniu w okresie od 1 stycznia 2016 r. do 15 lipca 2016 r. w W. jako prezes zarządu spółki (...) S Sp. z o.o. z siedzibą w W. we właściwym rejestrze sądowym sprawozdania finansowego ww. spółki za 2015 rok, wypełnia znamiona czynu z art. 79 ust. 4 ustawy o rachunkowości, podczas gdy przestępstwo to może zostać popełnione wyłącznie umyślnie w zamiarze bezpośrednim lub ewentualnym, zaś oskarżonemu nie można przypisać winy umyślnej oraz, że oskarżony D. Z. po upływie okresu na złożenie i zatwierdzenie sprawozdania finansowego (...) S Sp. z o.o., tj. od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia 15 lipca 2016 r. nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku polegającego na złożeniu sprawozdania finansowego we właściwym rejestrze sądowym, podczas gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że 2017 roku dopełnił on tego obowiązku i złożył we właściwym rejestrze sądowym sprawozdanie finansowe za rok obrotowy 2015 .

133 ☐ zasadny

134 ☐ częściowo zasadny

135 ☒ niezasadny

136 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

137 Ad. 1) zarzut tożsamy z tym, który został sformułowany przez skarżącego obrońcę w pkt I.b) apelacji – stąd i jego ocena dokonana przez Sąd odwoławczy jest tożsama, jak w odpowiedzi na tenże w pkt 3.1.I.b) niniejszego uzasadnienia.

138 Ad. 2) Przestępstwo z art. 79 ust. 4 ustawy z 1994 r. o rachunkowości należy do grupy przestępstw formalnych (wyrok SN z dnia 6 listopada 2014 r., sygn. akt IV KK 200/14, LEX nr 1551679). Przepis ten stanowi, że kto wbrew przepisom ustawy nie składa sprawozdania finansowego, skonsolidowanego sprawozdania finansowego, sprawozdania z działalności, sprawozdania z działalności grupy kapitałowej, sprawozdania z płatności na rzecz administracji publicznej, skonsolidowanego sprawozdania z płatności na rzecz administracji publicznej we właściwym rejestrze sądowym – podlega grzywnie albo karze ograniczenia wolności. Zawarta w wymienionym przepisie norma sankcjonowana ma charakter blankietowy w zakresie zawartym w sformułowaniu "wbrew przepisom ustawy” - odczytywana jest w powiązaniu z treścią art. 69 ustawy o rachunkowości, który nakazuje kierownikom jednostek objętych normowaniem ustawy składanie w rejestrze sądowym rocznego sprawozdania finansowego, a kierownikom spółek kapitałowych, do których należą spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, także sprawozdań z działalności jednostki. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o rachunkowości kierownikiem jednostki funkcjonującej w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jest prezes zarządu. Oznacza to w realiach sprawy, że oskarżony był adresatem obowiązku określonego art. 69 ustawy o rachunkowości, a więc pozostawał w kręgu podmiotów występku określonego w art. 79 ust. 4 powołanej ustawy. Analiza uzasadnienia wyroku sądu I instancji wskazuje, że tenże Sąd poczynił ustalenia odnoszące się do wszystkich elementów składających się na wypełnienie znamion czynu z art. 79 ust.4 ustawy o rachunkowości (vide uzasadnienie Sądu I instancji – pkt 3.1.2 podstawa prawna wyroku). Odniósł się także do terminu w jakim wynikający z przepisów powołanej ustawy obligował oskarżonego do złożenia rocznego sprawozdania finansowego – czyniąc w tym zakresie ustalenia zgodne z treścią art. 69 ust. 1 i 2 oraz art. 53 ustawy o rachunkowości. Prawidłowe – bo w oparciu o zgromadzone w sprawie dowody - jest ustalenie Sądu meriti, że rok obrachunkowy (...) S Sp. z o.o. rozpoczynał się 1 stycznia danego roku, a kończył się 31 stycznia tego samego roku, a zatem okres na zatwierdzeni i złożenie do właściwego rejestru sądowego sprawozdania finansowego za 2015 r. trwał od 1 stycznia 2016 r. do 15 lipca 2016 r. Tym samym odpowiedzialność D. Z. jako członka zarządu nie budzi wątpliwości.

139 Skarżący obrońca kwestionując powyższe prawidłowe ustalenia Sądu I instancji ograniczył się do stwierdzenia, oskarżonemu „nie można przypisać winy umyślnej” – przy czym nie przedstawił żadnego argumentu na poparcie lansowanej przez siebie tezy. Podkreślenia wymaga, że fakt nieprzyznania się do winy oskarżonego nie jest wystarczający aby uznać, że w sposób nieprawidłowy został ustalony zamiar przez Sąd I instancji. Wielokrotnie orzecznictwo sądowe podkreśla, że choć zamiar istnieje tylko w świadomości sprawcy, to przecież jest faktem psychologicznym, a jako taki podlega dowodzeniu na tych samych zasadach, co inne fakty istotne z punktu widzenia strony przedmiotowej czynu, przy zastosowaniu odpowiednich zasad dowodzenia, wnioskowania oraz oceny dowodów. Tym samym stwierdzić należy, że w realiach niniejszej sprawy obrońca nie wykazał, by ustalenia w zakresie zamiaru oskarżonego zapadły z obrazą art. 7 k.p.k. Dla prawidłowości ustaleń Sądu I instancji nie ma znaczenia fakt złożenia przez oskarżonego w 2017 r. sprawozdania finansowego za rok obrotowy 2015 r.

140 Lp.

141 Zarzut

III.

142 Odnośnie czynu z pkt 3.:

143 1) obraza przepisów postępowania, która mogła mieć wpływ na treść zaskarżonego wyroku, tj. przepisu art. 410 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k., poprzez pominięcie przez Sąd Okręgowy w Warszawie wyjaśnień oskarżonego D. Z. złożonych w toku postępowania przygotowawczego, a następnie odczytanych na podstawie art. 389§1 k.p.k. ze względu na niestawiennictwo oskarżonego na rozprawie i niedokonanie ich oceny, a także zaniechanie analizy całokształtu okoliczności ujawnionych w toku rozprawy, a w konsekwencji wydanie wyroku na podstawie niepełnego materiału dowodowego;

144 2) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego wyroku, mający wpływ na jego treść, polegający na pominięciu przez Sąd analizy strony podmiotowej przestępstwa i ustaleń co do zamiaru oskarżonego w okresie zaniechania złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości (...) S Sp. z o.o. i dowolnym uznaniu, że oskarżony D. Z. swoim zachowaniem wyczerpał wszystkie znamiona przestępstwa z art. 586 k.s.h., podczas gdy czyn ten może zostać popełniony wyłącznie umyślnie.

145 ☐ zasadny

146 ☐ częściowo zasadny

147 ☒ niezasadny

148 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

149 Ad. 1) zarzut tożsamy z tym, który został sformułowany przez skarżącego obrońcę w pkt I.b) apelacji – stąd i jego ocena dokonana przez Sąd odwoławczy jest tożsama, jak w odpowiedzi na tenże w pkt 3.1.I.b) niniejszego uzasadnienia.

150 Ad. 2) ustalenia Sądu meriti odnośnie sprawstwa oskarżonego w zakresie przypisanego mu czynu z art. 586 k.s.h. są prawidłowe. Ponownie powtórzyć należy, że zamiar jest elementem stanu faktycznego i dla jego oceny nie jest wystarczające ograniczenie się do przyjęcia samych twierdzeń oskarżonego. Przy rekonstrukcji strony podmiotowej czynu zabronionego zachodzi konieczność kompleksowej analizy całokształtu zarówno przedmiotowych, jak i podmiotowych okoliczności badanego stanu faktycznego poprzez pryzmat wszystkich przeprowadzonych w sprawie dowodów. Z tego obowiązku Sąd I instancji wywiązał się należycie, a argumenty obrońcy nie mogą skutecznie podważyć poczynionych ustaleń. Strona przedmiotowa czynu określonego w art. 586 k.s.h. polega na zaniechaniu podjęcia czynności - niezgłoszenia wniosku o upadłość, pomimo powstania warunków uzasadniających upadłość spółki według właściwych przepisów. Zaniechaniu towarzyszyć musi zamiar umyślny (bezpośredni lub ewentualny) – w realiach niniejszej sprawy Sąd I instancji w oparciu o opinię biegłej sądowej E. Ł. z zakresu księgowości i rachunkowości oraz o opinię Z. P. biegłego sądowego z zakresu ekonomiki i wyceny przedsiębiorstw ustalił stan uzasadniający zgłoszenie upadłości (...) S Sp. z o.o. już na koniec sierpnia, a najpóźniej na 31 grudnia 2011 r., zaś skrajną naiwnością byłoby twierdzenia, że oskarżony jako prezes zarządu spółki nie miał świadomości tego stanu rzeczy. Odnośnie kondycji finansowej spółki świadczyły liczne jej zadłużenia i podejmowane przez wspólników spółki działania ustalone w niniejszym procesie.

151 Wniosek

152 O zmianę zaskarżonego wyroku poprzez:

153 1) w odniesieniu do czynu z pkt 1 uniewinnienie oskarżonego, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania

154 2) w odniesieniu do czynu z pkt 2 uniewinnienie oskarżonego, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania

155 3) w odniesieniu do czynu z pkt 3 uniewinnienie oskarżonego, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania

156 ewentualnie

157 4) o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.

158 ☐ zasadny

159 ☐ częściowo zasadny

160 ☒ niezasadny

161 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

162 Zarzuty wywiedzione w środku odwoławczym, którego autorem jest obrońca oskarżonego są niezasadne, tak w zakresie zarzucanych naruszeń przepisów proceduralnych, błędu w ustaleniach faktycznych, czy obrazy przepisów prawa materialnego – co omówione zostało we wcześniejszej części pisemnych motywów wyroku Sądu Apelacyjnego. Tym samym brak jest podstaw do uwzględnienia wniosków końcowych o zmianę wyroku i uniewinnienie oskarżonego.

163 Brak podstaw do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania – wobec braku zaistnienia przyczyn z 437 § 2 k.p.k.

164 2.Apelacja Pełnomocnika Oskarżyciela posiłkowego (...) sp. z o.o.

165 Lp.

166 Zarzut

167 I.

168 Obraza prawa materialnego, a mianowicie art. 46§1 k.k. poprzez nieorzeczenie o obowiązku naprawienia szkody przez D. Z. wobec spółki (...) Sp. z o.o. w W. w sytuacji, gdy oskarżony wyrokiem z dnia 16 czerwca 2020 r. został skazany za czyn z art. 296§1 i 3 k.k. w zb. z art. 300§2 k.k. w zw. z art. 11§2 k.k. popełniony m.in. na szkodę ww. oskarżyciela posiłkowego Spółkę (...) Sp. z o.o. w W., spółka zaś złożyła wniosek o orzeczenie obowiązku naprawienia szkody, której wysokość została wyliczona i przedstawiona w załączniku do protokołu rozprawy z dnia 2 czerwca 2020 r.

169 ☐ zasadny

170 ☐ częściowo zasadny

171 ☒ niezasadny

172 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

173 Zarzut niezasadny. Sąd Apelacyjny w pełni podziela pogląd wyrażony przez Sąd I instancji w punkcie 6 uzasadnienia wyroku tego Sądu odnośnie przyczyn z jakich doszło do braku orzeczenia obowiązku naprawienia szkody, stąd jego ponowne przytaczanie jest zbędne. Podkreślenia ponownie wymaga, że orzeczenie na podstawie art. 46 § 1 k.k. obowiązku naprawienia szkody wobec oskarżonego stanowiłoby naruszenie tzw. klauzuli antykumulacyjnej przewidzianej w art. 415 § 5 zd. 2 k.p.k. (w brzmieniu dotychczasowym). Powyższe stwierdzenie jest efektem linii orzeczniczej Sądu Najwyższego (vide: wyrok z dnia 26 lutego 2014 r., sygn. akt III KK 429/13, LEX nr 1446451, wyrok z dnia 26 stycznia 2016 r., sygn. akt V KK 323/15, LEX nr 1970396), którą Sąd Apelacyjny podziela. Jak wskazuje Sąd Najwyższy, przy uwzględnieniu możliwości egzekwowania roszczenia na podstawie przepisu art. 299 § 1 k.s.h., mnożenie tytułów egzekucyjnych dotyczących tego samego roszczenia przez nakładanie na oskarżonego w postępowaniu karnym obowiązku naprawienia szkody na podstawie art. 46 § 1 k.k., w kontekście zadań jakie realizuje przepis art. 415 § 5 k.p.k. jest niedopuszczalne.

174 Lp.

175 Zarzut

176 II.

177 Obraza przepisów postępowania, która miała wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie art. 415§1 zd. 2 k.p.k. poprzez nieorzeczenie o obowiązku naprawienia szkody przez D. Z. wobec spółki (...) Sp. z o.o. w W. w sytuacji, gdy roszczenie spółki (...) Sp. z o.o. w W. wynikające z popełnienia przez D. Z. przestępstwa z art. 296§1 i 3 k.k. w zb. z art. 300§2 k.k. w zw. z art. 11§2 k.k. nie było nigdy przedmiotem innego postępowania, ani też roszczeniu tym nigdy prawomocnie nie orzeczono, albowiem brak jest tożsamości zarówno podmiotowej, jak i przedmiotowej pomiędzy roszczeniem Spółki wynikającym z czynu oskarżonego a roszczeniem Spółki wobec spółki (...) S Sp. z o.o. w W., której prezesem zarządu jest oskarżony, zasądzonym w wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi Południe w Warszawie z dnia 27 lipca 2012 r. (sygn. akt VII GC 244/11), ugodzie sądowej zawartej przed Sądem Rejonowym dla Warszawy Pragi Południe w Warszawie z dnia 11 września 2012 r. (sygn. akt VII GC 493/11) oraz wyroku zaocznym Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy w Warszawie z dnia 7 marca 2016 r. (sygn. akt XVII GC 395/15).

178 ☐ zasadny

179 ☐ częściowo zasadny

180 ☒ niezasadny

181 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

182 Zarzut nie zasługuje na uwzględnienie.

183 Wykładnia funkcjonalna art. 415 § 5 k.p.k. wskazuje, że ratio legis tego przepisu sprowadza się do zapobieżenia funkcjonowaniu w obrocie prawnym tytułów egzekucyjnych, dotyczących tej samej szkody , bez względu na osobę zobowiązaną do jej naprawienia (vide: wyrok SN z dnia 23 listopada 2010 r., sygn. akt IV KK 282/10, LEX nr 667515, wyrok SN z dnia 26 stycznia 2016 r., sygn. akt V KK 323/15, LEX nr 1970396).

184 Podnoszona przez skarżącego argumentacja odnośnie odmiennego charakteru roszczenia w zakresie przedmiotowym (charakter cywilnoprawny) i podmiotowym (spółka a członek zarządu/oskarżony) tym samym nie jest trafna. Nie zmienia to jednak faktu, iż pokrzywdzona spółka (...) Sp. z o.o. w konsekwencji doznała szkody, która wymaga naprawienia. Jest faktem, że uzyskane przez pokrzywdzoną spółkę tytuły wykonawcze skutkowały wszczęciem postępowania egzekucyjnego przeciwko spółce (...) S Sp. z o.o., a to okazało się bezskuteczne.

185 Brak uregulowania należności wobec pokrzywdzonej spółki (...) Sp. z o.o. przez spółkę (...) S Sp. z o.o. – skutkuje natomiast subsydiarną odpowiedzialnością przewidzianą w art. 299 k.s.h. i sprowadza się do tego, iż w przypadku bezskuteczności egzekucji przeciwko spółce – całym swoim majątkiem za jej zobowiązania odpowiadają solidarnie członkowie zarządu (w tym oskarżony D. Z. jako prezes zarządu).

186 „Zakaz wynikający z dyspozycji art. 415 § 5 zdanie drugie k.p.k. odnosi się do każdego określonego w ustawie wypadku orzekania karnoprawnego obowiązku naprawienia szkody i to niezależnie od tego, czy roszczenie zasądzone w postępowaniu cywilnym zostało skutecznie wyegzekwowane. W tej sytuacji, przy uwzględnieniu możliwości egzekwowania roszczenia na podstawie przepisu art. 299 § 1 k.s.h., mnożenie tytułów egzekucyjnych dotyczących tego samego roszczenia przez nakładanie na oskarżonych w postępowaniu karnym obowiązku naprawienia szkody na podstawie art. 46 § 1 k.k., w kontekście zadań jakie realizuje przepis art. 415 § 5 k.p.k., jest niedopuszczalne.” (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 lutego 2014 r., III KK 429/13).

187 Lp.

188 Zarzut

III.

189 Rażąca niewspółmierność orzeczonej wobec D. Z. polegającej na nieorzeczeniu środka karnego w postaci obowiązku naprawienia szkody wobec pokrzywdzonej spółki (...) Sp. z o.o. w W., przy wymierzeniu której Sąd Okręgowy pominął istotne okoliczności przemawiające na niekorzyść oskarżonego a mianowicie to, że działał on jedynie w celu pokrzywdzenia wierzycieli spółki (...) S Sp. z o.o. w W., dokonana przez niego transakcja znacząco uszczupliła majątek ww. spółki czyniąc prowadzone egzekucje z wniosku (...) Sp. z o.o. w W. bezskutecznymi, sam oskarżony zaś nigdy nie wyraził woli naprawienia szkody czy choćby częściowego uregulowania zadłużenia.

190 ☐ zasadny

191 ☐ częściowo zasadny

192 ☐ niezasadny

193 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

194 Zarzut rażącej niewspółmierności kary, o jakiej mowa w art. 438 pkt 4 k.p.k., jako zarzut z kategorii ocen można trafnie podnosić, gdy wymierzona kara nie uwzględnia w sposób właściwy zarówno okoliczności popełnienia przypisanego czynu, jak i osobowości sprawcy – innymi słowy, gdy jest w odczuciu społecznym karą niesprawiedliwą (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 kwietnia 1985 r., V KRN 178/85, OSNKW 1985, z. 7-8, poz. 60). A tego w przedmiotowej sprawie nie ustalono.

195 Sąd odwoławczy w pełni podziela pogląd prawny wyrażony przez Sąd I instancji odnośnie przyczyn z jakich orzeczenie wnioskowanego przez oskarżyciela posiłkowego obowiązku naprawienia szkody na podstawie art. 46§1 k.k. było niemożliwe. Tym samym brak orzeczenia tego obowiązku nie powoduje, iż orzeczona wobec oskarżonego D. Z. kara jest rażąco niewspółmierna.

196 Wniosek

197 O zmianę zaskarżonego wyroku w części orzeczonej kary i orzeczenie wobec oskarżonego D. Z. ponad orzeczoną karę także środka karnego w postaci obowiązku naprawienia szkody na rzecz spółki (...) Sp. z o.o. w (...) w kwocie 67.020, 41 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od kwoty 34.406, 4 zł od dnia 7 maja 2020 r. do dnia zapłaty.

198 ☐ zasadny

199 ☐ częściowo zasadny

200 ☒ niezasadny

201 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

202 Z uwagi na niezasadność zarzutów pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego - brak podstaw do zmiany wyroku.

203 3.Apelacja Pełnomocnika Oskarżyciela posiłkowego: Spółdzielnia Mieszkaniowa (...)

204 Lp.

205 Zarzut

206 A.

207 Obraza przepisów postępowania, która miał wpływ na treść wyroku w postaci art. 413 §2 pkt 2 k.p.k. poprzez brak orzeczenia w wyroku o żądaniu zasądzenia od oskarżonego Z. na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej (...) odszkodowania za wyrządzoną jej szkodę mimo, iż z pkt 1 wyroku wynika, iż uznano winę oskarżonego za czyn obejmujący m.in. działania na szkodę ww. pokrzywdzonej;

208 ☐ zasadny

209 ☐ częściowo zasadny

210 ☒ niezasadny

211 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

212 Rozstrzygnięcie co do kary i środków karnych niewątpliwie należy do niezbędnych elementów wyroku skazującego, wymienionych w art. 413 § 2 pkt 2 k.p.k. – bowiem na Sądzie ciąży obowiązek redagowania orzeczenia w sposób jednoznaczny i zrozumiały. W realiach niniejszej sprawy brak orzeczenia w skarżonym wyroku obowiązku naprawienia szkody z art. 46§1 k.k. jest wynikiem trafnego uznania przez Sąd a quo, że sprzeciwia się temu klauzula antykumulacyjna wyrażona w art. 415§1 zd. 2 k.p.k. – stąd podnoszone przez skarżącego uchybienie nie miało miejsca.

213 Lp.

214 Zarzut

215 B.

216 Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzekania w postaci błędnego przyjęcia, iż:

217 a) wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy – Pragi z dnia 29 lutego 2012 r. sygn. akt VII GNc 1020/12 zapadły pomiędzy Spółdzielnią Mieszkaniową (...) a (...) S Sp. z o.o. miał wpływ na treść stosunku prawnego pomiędzy pokrzywdzoną Spółdzielnią a oskarżonym Z. mimo, iż nawet przy skrajnie powierzchownym zorientowaniu się w sprawie (porównanie dat wyroku SR W-wa Praga i daty czynu przestępnego oskarżonego Z.) wynika jednoznacznie, iż wyrok ten pozostaje bez związku z czynem przestępnym opisanym w pkt 1 wyroku;

218 b) zasądzona na rzecz Sp-ni Mieszkaniowej (...) kwota 15.812,87 zł w wyroku opisanym w pkt a) nie pozostaje w żadnym związku z wysokością szkody poniesionej przez pokrzywdzoną Sp-nię zgodnie z opinią biegłego w wysokości 125.255,74 zł ewentualnie zgodnie z wnioskiem o naprawienie szkody w wysokości 165.288,94 (k. 1342);

219 ☐ zasadny

220 ☐ częściowo zasadny

221 ☒ niezasadny

222 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

223 Zarzut chybiony.

224 Sąd Apelacyjny w pełni podziela pogląd wyrażony przez Sąd I instancji w punkcie 6 uzasadnienia wyroku tego Sądu odnośnie przyczyn z jakich doszło do braku orzeczenia obowiązku naprawienia szkody, stąd jego przytaczanie jest zbędne. Skarżący pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego nie wykazał nieprawidłowości w rozumowaniu Sądu w zakresie istotnych ustaleń dla zaistnienia podstaw do orzeczenia wnioskowanego obowiązku naprawienia szkody przez oskarżonego. Niemożność zaspokojenia wierzycieli spółki (...), w tym m.in. Spółdzielni Mieszkaniowej (...) jest niewątpliwie następstwem przypisanych w skarżonym wyroku działań oskarżonego z art. 296§1 i 3 k.k. w zb. z art. 300§1 i 3 k.k. w zw. z art. 2 k.k., niemniej dochodzona w niniejszym postępowaniu kwota odszkodowania – wynika z faktu, że wobec wcześniej zgłoszonych roszczeń od spółki (...) S Sp. z o.o. przez pokrzywdzoną Spółdzielnię w postępowaniu cywilnym, mimo zapadłych prawomocnych rozstrzygnięć i uzyskanych tytułów wykonawczych – skutkowały bezskuteczną egzekucją i nie zostały naprawione.

225 Lp.

226 Zarzut

227 C.

228 Obraza przepisów postępowania, która miała wpływ na treść wyroku w postaci art. 415§1 zd. drugie k.p.k. poprzez wyrażenie błędnego poglądu jakoby w sprawie niniejszej zachodziła ew. kumulacja orzeczeń dających podstawę do działań egzekucyjnych pokrzywdzonej Spółdzielni wobec oskarżonego Z., wobec braku takowych;

229 ☐ zasadny

230 ☐ częściowo zasadny

231 ☒ niezasadny

232 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

233 Zarzut pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego nie jest trafny. Z uwagi na jego w istocie tożsamość z zarzutami pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego spółki (...) Sp. z o.o. – aktualne są uwagi poczynione w odpowiedzi na zarzuty apelacji tego skarżącego.

234 Lp.

235 Zarzut

236 D.

237 Obraza przepisów prawa materialnego w postaci art. 46§1 k.k. poprzez nieorzeczenie wobec oskarżonego D. Z. obligatoryjnego obowiązku naprawienia szkody na rzecz pokrzywdzonej Spółdzielni Mieszkaniowej (...) zgodnie z wnioskiem o naprawienie szkody w wysokości 165.288,94 zł (k.1342) ewentualnie na podstawie opinii biegłego w wysokości 125.255,74 zł

238 ☐ zasadny

239 ☐ częściowo zasadny

240 ☒ niezasadny

241 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

242 Zarzut pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego nie jest trafny. Z uwagi na jego w istocie tożsamość z zarzutami pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego spółki (...) Sp. z o.o. – aktualne są uwagi poczynione w odpowiedzi na zarzuty apelacji tego skarżącego.

243 Wniosek

244 O uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Warszawie.

245 ☐ zasadny

246 ☐ częściowo zasadny

247 ☒ niezasadny

248 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

249 Brak podstaw do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania – wobec braku zaistnienia przyczyn z 437 § 2 k.p.k. Z uwagi na niezasadność zarzutów pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego - brak także podstaw do zmiany wyroku.

250 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

251 1.

252 Sąd okręgowy przypisując w wyroku czyn z art. 586 k.s.h. określił jego czasokres wskazując, że został on popełniony „w okresie od 15 stycznia 2012 r. do nadal”.

253 Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

254 W opisie czynu ciągłego powinny zostać w sposób konkretny wskazane zarówno jego początek, jak i koniec w postaci konkretnego dnia, miesiąca i roku – a tego warunku nie spełnia sformułowanie „nadal”. Tym samym niezbędne było sprecyzowanie daty końcowej – przy respektowaniu wynikającego z art. 434 k.p.k. zakazu reformationis in peius, który oznacza, że w wypadku braku środka odwoławczego wniesionego na niekorzyść oskarżonego jego sytuacja w postępowaniu odwoławczym nie może ulec pogorszeniu w jakimkolwiek zakresie, zatem także w sferze ustaleń faktycznych powodujących lub mogących tylko spowodować negatywne skutki w sytuacji procesowej oskarżonego. W efekcie jako datę końcową czynu przypisanego z art. 586 k.s.h. wskazano datę wydania wyroku przez Sąd I instancji, tj.16 czerwca 2020r.

255 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

256 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

257 1.

258 Przedmiot utrzymania w mocy

259 Utrzymano w mocy zaskarżony wyrok w pozostałej części – poza zmianami z pkt 1 wyroku

260 Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

261 Kontrola odwoławcza dokonana w sprawie nie potwierdziła zasadności zarzutów przedstawionych w apelacji obrońcy opartych o treść art. 438 pkt 1, 2 i 3 k.p.k.

262 Z tych samych powodów brak podstaw do uwzględnienia zarzutów sformułowanych przez skarżących pełnomocników oskarżycieli posiłkowych.

263 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

264 1.

265 Przedmiot i zakres zmiany

266 Zmieniono zaskarżony wyrok w ten sposób, że w odniesieniu do czynu przypisanego w punkcie 3 wyroku z art. 586 Kodeksu spółek handlowych (czyn zarzucony w punkcie III aktu oskarżenia) ustalono, że oskarżony czynu tego dopuścił się w okresie 14 stycznia 2012 r. do dnia 16 czerwca 2020 r.

267 Zwięźle o powodach zmiany

268 Przyczyny zmiany wyroku omówione w pkt 4.1 uzasadnienia.

269 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

270 Nie dotyczy

271 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

272 1.1.

273 ☐ art. 439 k.p.k.

274 Zwięźle o powodach uchylenia

275 2.1.

276 Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

277 ☐ art. 437 § 2 k.p.k.

278 Zwięźle o powodach uchylenia

279 3.1.

280 Konieczność umorzenia postępowania

281 ☐ art. 437 § 2 k.p.k.

282 Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

283 4.1.

284 ☐ art. 454 § 1 k.p.k.

285 Zwięźle o powodach uchylenia

286 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

287 Nie dotyczy

288 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

289 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

290 Przytoczyć okoliczności

291 Brak

292 6. Koszty Procesu

293 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

294 Przytoczyć okoliczności

III.

295 IV.

296 - zasądzono od oskarżonego D. Z. kwotę 180 zł tytułem opłaty za drugą instancję oraz zwolniono go od zapłaty wydatków w części na niego przypadającej, obciążając nimi Skarb Państwa - zgodnie z treścią art. 634 k.p.k., art. 636§1 i 2 k.p.k., 633 k.p.k. i art. 624 k.p.k. oraz art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych (Dz. U. 1983.49.223. jednolity tekst z późn. zm.)

297 - zwolniono oskarżycieli posiłkowych: (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W. oraz Spółdzielnię Mieszkaniową (...) od opłaty za postępowanie odwoławcze, wydatkami w części na nich przypadającej obciążono Skarb Państwa - zgodnie z treścią art. 634 k.p.k., art. 636§1 i 2 k.p.k., 633 k.p.k. i art. 624 k.p.k. .

298 7. PODPIS

299 Anna Zdziarska Dorota Tyrała Przemysław Filipkowski

300 1.3. Granice zaskarżenia

301 Kolejny numer załącznika

302 I

303 Podmiot wnoszący apelację

304 Obrońca oskarżonego

305 Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

306 wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 16 czerwca 2020r., sygn. akt VIII K 36/18

307 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

308 ☒ na korzyść

309 ☐ na niekorzyść

310 ☒ w całości

311 ☐ w części

312 ☐

313 co do winy

314 ☐

315 co do kary

316 ☐

317 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

318 1.3.2. Podniesione zarzuty

319 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

320 ☒

321 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

322 ☐

323 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany

324 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

325 ☒

326 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

327 ☒

328 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

329 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

330 ☐

331 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

332 ☐

333 art. 439 k.p.k.

334 ☐

335 brak zarzutów

336 1.4. Wnioski

337 ☒

338 Uchylenie

339 ☒

340 Zmiana

341 1.3. Granice zaskarżenia

342 Kolejny numer załącznika

343 II

344 Podmiot wnoszący apelację

345 Pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego spółki (...) Sp. z o.o. w W.

346 Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

347 wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 16 czerwca 2020r., sygn. akt VIII K 36/18

348 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

349 ☐ na korzyść

350 ☒ na niekorzyść

351 ☐ w całości

352 ☒ w części

353 ☐

354 co do winy

355 ☒

356 co do kary

357 ☒

358 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

359 1.3.2. Podniesione zarzuty

360 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

361 ☐

362 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

363 ☒

364 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

365 ☒

366 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

367 ☐

368 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

369 ☒

370 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

371 ☐

372 art. 439 k.p.k.

373 ☐

374 brak zarzutów

375 1.4. Wnioski

376 ☐

377 Uchylenie

378 ☒

379 zmiana

380 1.3. Granice zaskarżenia

381 Kolejny numer załącznika

III

382 Podmiot wnoszący apelację

383 Pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego Spółdzielni Mieszkaniowej (...)

384 Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

385 wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 16 czerwca 2020r., sygn. akt VIII K 36/18

386 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

387 ☐ na korzyść

388 ☒ na niekorzyść

389 ☐ w całości

390 ☒ w części

391 ☐

392 co do winy

393 ☐

394 co do kary

395 ☒

396 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

397 1.3.2. Podniesione zarzuty

398 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

399 ☐

400 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

401 ☒

402 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany

403 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

404 ☒

405 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

406 ☒

407 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

408 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

409 ☐

410 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

411 ☐

412 art. 439 k.p.k.

413 ☐

414 brak zarzutów

415 1.4. Wnioski

416 ☒

417 Uchylenie

418 ☐

419 zmiana