Art. 434

Pokaż w całym akcie

Art. 434 Kodeksu postępowania karnego
Art. 434.
§ 1. Sąd odwoławczy może orzec na niekorzyść oskarżonego jedynie:
1) wtedy, gdy wniesiono na jego niekorzyść środek odwoławczy, oraz
2) w granicach zaskarżenia, chyba że ustawa nakazuje wydanie orzeczenia niezależnie od granic zaskarżenia, oraz
3) w razie stwierdzenia uchybień podniesionych w środku odwoławczym, chyba że środek odwoławczy nie pochodzi od oskarżyciela publicznego lub pełnomocnika i nie podniesiono w nim zarzutów albo ustawa nakazuje wydanie orzeczenia niezależnie od podniesionych zarzutów.
§ 2. Środek odwoławczy wniesiony na niekorzyść oskarżonego może spowodować orzeczenie także na korzyść oskarżonego, jeżeli zachodzą przesłanki określone w art. 440 lub art. 455.
§ 3. (uchylony)
§ 4. W przypadku skazania z zastosowaniem art. 60 § 3 lub 4 Kodeksu karnego lub art. 36 § 3 Kodeksu karnego skarbowego sąd odwoławczy może orzec na niekorzyść oskarżonego, i to niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów, także wówczas, jeżeli środek odwoławczy wniesiono wyłącznie na korzyść oskarżonego, który po wydaniu wyroku odwołał lub w istotny sposób zmienił swoje wyjaśnienia lub zeznania. Nie dotyczy to jednak przypadku zasadnego podniesienia zarzutu obrazy prawa materialnego lub stwierdzenia przez sąd odwoławczy okoliczności uzasadniających uchylenie orzeczenia, określonych w art. 439 § 1.
§ 5. (uchylony)

art. 434 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 490, 421, 638, 760, 882 i 901)

art. 434 k.p.k.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, uchwała z 29 maja 2003 r., I KZP 14/03

   …węziej niż w środku odwoławczym wniesionym na korzyść oskarżonego, istnieją dwa niezależne, a równie ważkie, powody, wynikające z treści art. 434 § 1 k.p.k., przemawiające za niedopuszczalnością bezpośredniego orzekania przez sąd odwoławczy na niekorzyść oskarżonego co do tych części orzeczenia,…

2. Sąd Najwyższy, uchwała z 7 czerwca 2002 r., I KZP 16/02

   …kontrowersji – ale nie ujawnia też żadnego związku z kwestią powstałą w niniejszej sprawie – wyrażona w kontekście 7 zakazu wynikającego z art. 434 § 1 k.p.k. teza, iż sytuacja oskarżonego nie może ulec pogorszeniu „w jakimkolwiek zakresie – w tym również w sferze ustaleń faktycznych –…

3. Sąd Najwyższy, postanowienie z 28 września 2006 r., I KZP 20/06

   …– jak wspomniano – mają zastosowanie (art. 20 ustawy lustracyjnej) przepisy dotyczące oskarżonego (a więc także art. 443 k.p.k. w zw. z art. 434 § 1 k.p.k. oraz art. 518 k.p.k.) i nie mógł poddawać w wątpliwość kwestii, których rozstrzygnięcie odmienne od przyjętego w zaskarżonym kasacją wyroku…

4. Sąd Najwyższy, postanowienie z 23 września 2009 r., I KZP 10/09

   …ilości” realizuje już kilkadziesiąt porcji narkotyków dla kilkudziesięciu osób. Byłoby to orzekanie na niekorzyść Tomasza K. w rozumieniu art. 434 § 1 k.p.k., pomimo braku apelacji w tym kierunku. Nie może również ulec pogorszeniu sytuacja Sławomira E. ze względu na zakres zaskarżenia wyroku na…

5. Sąd Najwyższy, postanowienie z 20 lipca 2005 r., I KZP 20/05

   …Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie nie wymaga zasadniczej wykładni ustawy, gdyż interpretacja przepisów art. 434 § 1 k.p.k. i art. 443 k.p.k. nie nasuwa, w rozważanym tu zakresie, szczególnych trudności i nie powoduje rozbież- 4 ności w praktyce. Od chwili…

6. Sąd Najwyższy, wyrok z 6 lipca 2006 r., V KK 499/05

   …pogarszania sytuacji procesowej oskarżonego w postępowaniu odwoławczym, w którym nie rozpoznaje się środka odwoławczego na niekorzyść (art. 434 § 1 k.p.k.). Stwierdził, że ewentualne przyjęcie, iż samochód stanowił składnik majątku zagrożony zajęciem, byłoby niekorzystne dla oskarżonej, bo…

7. Sąd Najwyższy, wyrok z 21 grudnia 2011 r., III KK 208/11

   …13 § 1 k.k. w zw. z art. 282 k.k. Słusznie wszakże zarzucono w kasacji, że takie ustalenie stanowi rażące naruszenie regulacji zawartej w art. 434 § 1 k.p.k. Sąd Okręgowy, pomimo że środek zaskarżenia został złożony wyłącznie na korzyść skazanego, dokonał w wyniku rozpoznania apelacji surowszych…

8. Sąd Najwyższy, wyrok z 1 marca 2011 r., V KK 284/10

   …instancji. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Jak wynika ze streszczonego wyżej przebiegu postępowania, zarzut wskazujący na obrazę art. 434 § 1 k.p.k., polegającą na naruszeniu zakazu reformationis in peius, podniesiony został wobec wyroku Sądu odwoławczego, którym utrzymano w mocy wyrok…

9. Sąd Najwyższy, postanowienie z 5 października 2010 r., III KK 79/10

   …nie zostało przy tym opisane przy tzw. petitum apelacji, jej autor nie sformułował odrębnego zarzutu, niemniej wskazano naruszone przepisy art. 434 § 1 k.p.k. w zw. z art. 443 k.p.k. i odniesiono je do konkretnych ustaleń faktycznych dokonanych, zdaniem autora apelacji, dopiero po ponownym…

10. Sąd Najwyższy, postanowienie z 6 maja 2015 r., IV KK 33/15

    …– było również podniesienie (w ramach opisanego w kasacji uchybienia) także zarzutu rażącego naruszenia przez Sąd Okręgowy w N. przepisu art. 434 § 1 k.p.k., w tym oto zakresie, w którym przepis ten umożliwia orzeczenie „na niekorzyść oskarżonego” przy wyjściu poza granice zarzutów podniesionych…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 434 (1566)

Historia zmian

Bez zmian od 12 czerwca 2026 r.