Art. 440

Pokaż w całym akcie

Art. 440 Kodeksu postępowania karnego
Art. 440. Jeżeli utrzymanie orzeczenia w mocy byłoby rażąco niesprawiedliwe, podlega ono niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów zmianie na korzyść oskarżonego albo w sytuacji określonej w art. 437 § 2 zdanie drugie uchyleniu.

art. 440 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 490, 421, 638, 760, 882 i 901)

art. 440 k.p.k.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, uchwała z 22 maja 2019 r., I KZP 1/19

   …zgoła odmienne. W żadnym razie za uprawnieniem do oparcia skargi samoistnie na zarzutach obrazy art. 433 § 1, art. 434 § 1, art. 435 i art. 440 k.p.k., nie przemawia wnioskowanie a fortiori – i to nawet wówczas, gdy niedozwolone wyjście przez sąd drugiej instancji poza granice zaskarżenia…

2. Sąd Najwyższy, uchwała z 29 maja 2003 r., I KZP 14/03

   …na niekorzyść lub gdy uchylenie orzeczenia nastąpiło z mocy samej ustawy, niezależnie od granic zaskarżenia (art. 439 § 1 pkt 1-4 k.p.k., art. 440 k.p.k.).

3. Sąd Najwyższy, wyrok z 26 marca 2014 r., III KK 396/13

   …świadczą też te fragmenty uzasadnienia nadzwyczajnego środka zaskarżenia, w których zarzuca on sądowi ad quem nieskorzystanie z dyspozycji art. 440 k.p.k. w zakresie nieprawidłowości, jakimi dotknięty był wyrok sądu a quo w jego pkt 19, skoro już tylko porównanie treści zwykłego środka…

4. Sąd Najwyższy, wyrok z 6 kwietnia 2017 r., V KK 372/16

   …możliwe osiągnięcie celu w postaci uzupełnienia opisu czynu o pominięte znamię (ustalone w uzasadnieniu wyroku) przy wykorzystaniu przepisu art. 440 k.p.k. jako podstawy uchylenia wyroku (taką możliwość wskazywano np. w wyrokach Sądu Najwyższego z dnia 23 sierpnia 2007 r. IV KK 210/07, R-OSNKW…

5. Sąd Najwyższy, wyrok z 1 czerwca 2009 r., V KK 2/09

   …rozważenia problemu, podniesionego z urzędu przez prokuratora obecnego na rozprawie apelacyjnej, który słusznie powołując się na dyspozycję art. 440 k.p.k., zwrócił uwagę na obrazę art. 443 k.p.k., jakiej dopuścił się Sąd pierwszej instancji, stanowił samodzielną i wystarczającą przyczynę…

6. Sąd Najwyższy, wyrok z 9 stycznia 2012 r., V KK 327/11

   …wpływ na treść rozstrzygnięcia w postępowaniu odwoławczym. Zasadny okazał się także drugi zarzut kasacji, w którym skarżący wytknął obrazę art. 440 k.p.k., w trzech aspektach rażącej niesprawiedliwości rozstrzygnięcia o utrzymaniu w mocy wyroku Sądu pierwszej instancji. Z opisu przestępstw…

7. Sąd Najwyższy, wyrok z 3 października 2006 r., IV KK 209/06

   …uwagę tego sądu na potrzebę przełamania zakazu określonego w art. 434 § 1 zd. 2 k.p.k. i uwzględnienia z urzędu uchybienia wskazanego w art. 440 k.p.k. (ściślej – uchybienia wiodącego do oceny, że utrzymanie orzeczenia w mocy byłoby rażąco niesprawiedliwe), powodującego uchylenie orzeczenia…

8. Sąd Najwyższy, wyrok z 28 stycznia 2005 r., V KK 364/04

   …uchybień określonych w art. 439 § 1 pkt. 1 – 8 k.p.k. oraz wszelkich innych, których niewzięcie pod uwagę prowadziłoby do naruszenia art. 440 k.p.k. poprzez rażąco niesprawiedliwe utrzymanie w mocy zaskarżonego orzeczenia. Na ten ostatni właśnie przepis, jako niewykorzystaną podstawę…

9. Sąd Najwyższy, wyrok z 7 listopada 2014 r., II KK 284/14

   …ta została ukształtowana na poziomie roku i 7 miesięcy. Z tych powodów rację ma prokurator, że sąd II instancji dopuścił się rażącej obrazy art. 440 k.p.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k. i w zw. z art. 89 § 1 k.k., albowiem w sytuacji, gdy kara łączna została ukształtowana z naruszeniem przepisu art. 89…

10. Sąd Najwyższy, postanowienie z 17 listopada 2011 r., V KK 253/11

    …wobec ewidentnego uchybienia przepisom prawa procesowego, sąd odwoławczy winien wyjść poza granice zaskarżenia, korzystając z dyspozycji art. 440 k.p.k. 4 Wadliwość orzeczenia Sądu pierwszej instancji jest bowiem oczywista i rażąco narusza poczucie sprawiedliwości, jako że postanowienie tego…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 440 (2940)

Historia zmian

Bez zmian od 12 czerwca 2026 r.