Wyrok z dnia 16 czerwca 2026 r., V ACa 572/25

wyrok z dnia 16 czerwca 2026 r., V ACa 572/25

Tekst

1 Wyrok+Uzasadnienie+Zarządzenie

2 Sygn. akt V ACa 572/25

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

3 Dnia 16 czerwca 2026 r.

4 Sąd Apelacyjny we Wrocławiu V Wydział Cywilny w składzie:

5 Przewodniczący: SSA Wojciech Damaszko

6 Protokolant: Mateusz Maliniak

7 po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2026 r. we Wrocławiu na rozprawie

8 sprawy z powództwa [xAnon], [xAnon]

9 przeciwko [xAnon] Bank [xAnon] S.A. w [xAnon]

10 o ustalenie i zapłatę

11 na skutek apelacji strony pozwanej

12 od wyroku Sądu Okręgowego w Świdnicy

13 z dnia 18 października 2024 r. sygn. akt I C 1963/23

14 1.

15 zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że powództwo oddala i zasądza solidarnie od powodów na rzecz strony pozwanej 10 817 zł z tytułu zwrotu kosztów procesu z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas od dnia 23 czerwca 2026 roku do dnia zapłaty;

16 2.

17 zasądza solidarnie od powodów na rzecz strony pozwanej 9100 zł kosztów postępowania apelacyjnego z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas od uprawomocnienia się tego punktu wyroku do dnia zapłaty.

Uzasadnienie

18 Sąd Okręgowy w Świdnicy zaskarżonym wyrokiem 18 października 2024 r., sygn. akt I C 1963/23 zasądził od strony pozwanej [xAnon] Bank [xAnon] S.A. w [xAnon] na rzecz powodów [xAnon] i [xAnon] łącznie kwotę 26.832,70 zł oraz 57.543,71 EUR z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od kwot 26.832,70 zł oraz 53.512,58 EUR od dnia 21 czerwca 2023 r. do dnia zapłaty, natomiast od kwoty 4.031,12 EUR od dnia 28 października 2023 r. do dnia zapłaty (pkt I); ustalił, że umowa kredytu nr [xAnon] z dnia 9 lutego 2010 r. zawarta między powodami [xAnon] i [xAnon] a [xAnon] S.A. w [xAnon], nie istnieje (pkt II); zasądził od strony pozwanej na rzecz powodów łącznie kwotę 11.834 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów procesu (pkt III). Z zasadniczych ustaleń Sądu Okręgowego (k. 334v.-338.) wynikało między innymi, że w dniu 9 lutego 2010 r. powodowie zawarli z [xAnon] S.A. z siedzibą w [xAnon] umowę kredytu nr [xAnon] na kwotę 84.090,00 EUR. Celem kredytu miał być zakup lokalu mieszkalnego w [xAnon]. W dniu 5 marca 2010 r. strony zawarły aneks nr [xAnon] do umowy kredytu, na mocy którego podwyższono kwotę kredytu o 2.552,38 EUR. W dniu 16 września 2011 r. strony zawarły aneks nr [xAnon] do umowy kredytu, na mocy którego zmieniono rachunki bankowe służące do obsługi kredytu oraz dodano zapis, iż kredytbiorcy będą dokonywać spłat kredytu w walucie kredytu. Kredyt został wypłacony powodom w trzech transzach w następujący sposób: w dniu 22 lutego 2010 r. - 24.933,73 EUR, tj. 95.000,00 zł (zastosowany kurs: 3,8101), w dniu 22 lutego 2010 r. - 56.388,93 EUR, tj. 214.847,46 zł (zastosowany kurs: 3,8101), w dniu 11 marca 2010 r. - 2.472,19 euro, tj. 9.249,70 zł (zastosowany kurs: 3,7415). W dniu wypłaty pierwszej transzy z wypłaconej kwoty kredytu została pobrana prowizja przygotowawcza w wysokości 2.102,25 EUR oraz opłata stanowiąca koszt ubezpieczenia brakującego minimalnego kładu własnego w wysokości 665,09 EUR. Umowa została zawarta z wykorzystaniem przygotowanego przez bank wzorca umownego, bez możliwości negocjacji jej treści. Nie poinformowano powodów o ryzyku walutowym związanym z proponowaną umową kredytu i nie przedstawiono symulacji wzrostu kursu euro, jak również nie pouczono o tym, w jaki sposób bank będzie stosował tabele kursowe w stosunku do zawieranej z nimi umowy. W okresie od 6 kwietnia 2010 r. do 4 maja 2023 r. powodowie uiścili na rzecz pozwanej kwoty 53.512,58 EUR oraz 26.832,70 zł. W okresie od 5 czerwca 2023 r. do 4 września 2023 r. powodowie spłacili łącznie kwotę 1.183,60 EUR.

19 W tych okolicznościach Sąd Okręgowy stwierdził, że powództwo zasługiwało na uwzględnienie w całości, z uwagi na fakt, że w/w umowa kredytu jest w całości nieważna albowiem zawiera szereg postanowień abuzywnych, które nie mogą być zastąpione jakimikolwiek innymi regulacjami prawnymi. Sąd Okręgowy ocenił, że powodowie posiadali interes prawny w rozumieniu art. 189 k.p.c. w ustaleniu nieważności umowy. W ocenie Sądu pierwszej instancji zdawkowe oświadczenie, iż powodowie zdają sobie sprawę z ryzyka kursowego, zawarte w umowie ( k. 33) i wniosku kredytowym (k. 152) nie można uznać za rzetelne wypełnienie obowiązku informacyjnego przez bank. Sąd Okręgowy uznał, że wobec ustalenia, że przedmiotowa umowa jest nieważna – a więc że stosunek prawny z niej wynikający nie istnieje – strony powinny zwrócić sobie – zgodnie z teorią dwóch kondykcji – kwoty świadczone na podstawie tejże umowy. Stronę pozwaną obciążono również obowiązkiem zwrotu kosztów procesu na rzecz powodów. Wyrok Sądu Okręgowego zaskarżyła strona pozwana w całości, podnosząc naruszenie przepisów mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie, a to:

20 1.

21 przepisów prawa procesowego, tj. art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 245 k.p.c., art. 2711 k.p.c. oraz art. 299 k.p.c.; art. 247 k.p.c. w zw. z art. 245 k.p.c., art. 299 k.p.c. oraz art. 233 § 1 k.p.c.; art. 2352 § 1 pkt 2 i 5 k.p.c. w zw. z art. 271 § 1 k.p.c. oraz art. 227 k.p.c.; art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 3271 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c., szczegółowo opisane w apelacji na k. 357v.-360;

22 2.

23 przepisów prawa materialnego, tj. art. 58 § 2 k.c., art. 3531 k.c. w zw. z art. 69 ust. 1-3 Prawa bankowego; art. 3851 § 1 k.c.; art. 3851 § 2 k.c.; art. 3851 § 1 k.c. w zw. z art. 69 ust. 1, ust. 2 pkt 1, 2 i 4 Prawa bankowego w zw. z art. 3531 k.c. oraz art. 65 k.c.; art. 410 § 1 i 2 k.c. oraz art. 405 k.c.; art. 411 pkt 2 i 4 k.c. w zw. z art. 5 k.c.; art. 189 k.p.c., szczegółowo opisane w apelacji na k. 360-362.

24 W oparciu o powyższe zarzuty strona pozwana wniosła o zmianę wyroku w zaskarżonym zakresie poprzez oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powodów zwrotu kosztów postępowania obu instancji, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

25 W trybie art. 380 k.p.c. oraz art. 382 k.p.c. strona pozwana wniosła o przeprowadzenie na etapie postępowania apelacyjnego pominiętego przez Sąd Okręgowy dowodu z zeznań świadków [xAnon] i [xAnon].

26 Strona pozwana w dniu 21 marca 2025 r. złożyła wniosek o przeprowadzenie dowodu z dokumentu – sporządzonej przez bank symulacji wysokości rat oraz salda kredytu, przy założeniu udzielenia go w złotych, na fakty wskazane w treści pisma (k. 413-415).

27 W odpowiedzi na apelację powodowie wnieśli o oddalenie apelacji strony pozwanej w całości, pominięcie wniosku dowodowego oraz zasądzenie od strony pozwanej zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych (k. 428-436).

28 Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

29 Apelacja strony pozwanej zasługiwała na uwzględnienie w całości.

30 W zasadniczym zakresie podstawą rozpoznania apelacji były ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd I instancji i ujęte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, gdyż znajdowały one oparcie w zebranym w niniejszym postępowaniu materiale dowodowym. Dlatego też Sąd Apelacyjny, przy zastosowaniu art. 387 § 21 ust. 1 k.p.c., ustalenia te częściowo uznał za własne. Jednakże Sąd Apelacyjny w sposób odmienny dokonał oceny części dowodów, co doprowadziło do odmiennych wniosków odnośnie uznania umowy kredytu za nieważną w całości. W szczególności Sąd Apelacyjny odmiennie ocenił wypełnienie przez bank obowiązku informacyjnego wobec powodów. Analiza zarzutów apelacji prowadziła do wniosku, że dotyczą one nie tyle oceny poszczególnych dowodów, co wniosków, jakie z poczynionych na ich podstawie ustaleń zostały przez Sąd pierwszej instancji wyciągnięte, a zatem w rzeczywistości odnoszą się do materialnoprawnej oceny faktów istotnych dla rozstrzygnięcia. Argumentacja strony pozwanej w tym zakresie ukierunkowana była przede wszystkim na zakwestionowanie dokonanej przez Sąd I instancji oceny materiału dowodowego, sprowadzającej się do ustalenia abuzywności klauzul przeliczeniowych zawartych w umowie o kredyt hipoteczny, a w konsekwencji nieważności całej umowy. Przechodząc do meritum sprawy, Sąd Apelacyjny podziela stanowisko, że treść spornej umowy mieści się w konstrukcji ogólnej umowy kredytu bankowego i stanowi jej możliwy wariant (art. 3531 k.c. w zw. z art. 69 Prawa bankowego). Umowa kredytu wiążąca wysokość udzielonego kredytu i wysokość jego spłat z kursem waluty obcej nie jest sprzeczna z ogólną konstrukcją umowy kredytu przewidzianą w art. 69 Prawa bankowego. Orzecznictwo Sądu Najwyższego w tym zakresie jest utrwalone (por. wyrok SN z 27 lipca 2021 r., sygn. akt V CSKP 49/21, wyrok SN z 11 grudnia 2019 r., sygn. akt V CSK 382/18; wyrok SN z 22 stycznia 2016 r., sygn. akt I CSK 1049/14). W umowie zawarto kwotę i walutę kredytu, czyniąc zadość wymogowi z art. 69 ust. 2 pkt 2 Prawa bankowego. Ustawodawca nie wyklucza i nie wykluczał w dacie zawarcia umowy zawierania umów kredytów walutowych lub denominowanych.

31 Kluczowa dla niniejszej sprawy okazała się ocena, czy zawarte w spornej umowie klauzule, odnoszące się do przeliczenia kapitału kredytu i spłat, mogą być oceniane na gruncie art. 3851 k.c. jako postanowienia abuzywne, a w dalszej kolejności, w razie eliminacji tych klauzul, czy umowa może być uznana za ważną.

32 Jako zasadne można ocenić te zarzuty apelacji, które odnoszą się do dokonanej przez Sąd pierwszej instancji oceny, co do bezskuteczności tych zapisów umowy kredytowej, które wskazują na narzucony przez bank sposób ustalania wysokości kwoty wypłaconego kredytu i rat kredytu waloryzowanego kursem CHF. Zakwestionowane przez powodów klauzule umowne nie są w ocenie Sądu Apelacyjnego postanowieniami niedozwolonymi w rozumieniu art. 3851 k.c., a w konsekwencji nie mamy do czynienia z sytuacją, w której powinny zostać wyeliminowane z umowy, co mogłoby spowodować jej nieważność. Niedozwolonymi postanowieniami umownymi w myśl art. 3851 § 1 k.c. są klauzule umowne, które spełniają łącznie trzy przesłanki pozytywne, tj. zawarte zostały w umowach z konsumentami, kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami oraz rażąco naruszają jego interesy. Oceny abuzywności postanowień umowy dokonuje się na datę zawarcia umowy, a okoliczność wykonania zobowiązania w części lub nawet w całości nie przekreśla takiej możliwości. Kontrola abuzywności postanowień umowy wyłączona jest zaś jedynie w przypadku spełnienia jednej z dwóch przesłanek negatywnych, tj. gdy postanowienie umowne zostało indywidualnie uzgodnione z konsumentem oraz gdy postanowienie umowne określa główne świadczenia stron i jest sformułowane w sposób jednoznaczny. Odnosząc się w pierwszej kolejności do przesłanek negatywnych należy stwierdzić, że żadna z nich nie ziściła się na gruncie niniejszej sprawy. Pozwany bank nie wykazał, zgodnie z art. 3851 § 4 k.c., by kwestionowane klauzule zostały z powodami indywidualnie uzgodnione. Wpływ konsumenta na indywidulane uzgodnienie treści umowy musi mieć charakter realny, a nie polegać jedynie na możliwości wystąpienia z określonym wnioskiem kredytowym, czy przyjęciu danej oferty banku. Nieuzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu. Chodzi zatem o postanowienia, które nie były uzgadniane w toku negocjacji albo nie zostały przyjęte w następstwie propozycji kontrahenta (tak SN w wyroku z 1 marca 2017 r., IV CSK 285/16). W niniejszej sprawie pozwany bank nie wykazał, aby takie negocjacje miały miejsce.

33 Warunki umowy zawsze zostaną uznane za niewynegocjowane indywidualnie, jeżeli zostały sporządzone wcześniej, zwłaszcza jeśli zostały przedstawione konsumentowi w formie uprzednio sformułowanej umowy standardowej (art. 3 ust. 1 Dyrektywy 93/13/EWG). W niniejszej sprawie całość spornych postanowień pochodzi z dokumentów o takim charakterze – sporna umowa stanowiła bowiem gotowy wzorzec, sporządzany w centrali banku. W żaden sposób nie była zależna od woli powodów i nie podlegała szczegółowym negocjacjom ani ingerencji w jej treść. Konsument nie miał wpływu na treść powstałego stosunku prawnego, poza ustaleniem kwoty kredytu, ewentualnie wysokości marży banku wpływającej na ostateczne oprocentowanie. Również sama decyzja co do zawarcia umowy zawierającej klauzule waloryzacyjne nie oznacza automatycznie, że klauzule te zostały indywidualnie uzgodnione. Pozwany nie przytoczył żadnych okoliczności, które skłaniałyby do odmiennych wniosków. W istocie więc strona pozwana nie przytoczyła żadnych faktów, które wskazywałyby na prowadzenie przez strony istotnych negocjacji. W konsekwencji uznać należało, że pozwany nie wykazał, aby doszło do indywidualnego uzgadniania postanowień umowy dotyczących mechanizmu waloryzacji, choć to na nim spoczywał ciężar dowodu w tym zakresie (art. 3851 § 4 k.c.).

34 Odnosząc się do kolejnej negatywnej przesłanki warunkującej ocenę abuzywności postanowień umownych Sąd Apelacyjny stoi na stanowisku, że klauzula ryzyka walutowego określa świadczenie główne stron. Stanowisko jest zgodne z aktualną, ugruntowaną linią orzeczniczą (por. wyrok SN z 30 września 2020 r., I CSK 556/18; z 4 kwietnia 2019 r., III CSK 159/17; z 9 maja 2019 r., I CSK 242/18; z 11 grudnia 2019 r., V CSK 382/18; z 2 czerwca 2021 r., I CSKP 55/21).

35 Przechodząc do analizy przesłanek pozytywnych abuzywności postanowień umownych, należy zacząć od stwierdzenia, że powodowie są konsumentami

36 w rozumieniu art. 221 k.c. Należało zatem ocenić zgodność wskazanych postanowień z dobrymi obyczajami.

37 W orzecznictwie Sądu Najwyższego wielokrotnie stwierdzano, iż mechanizm ustalania kursów waluty, który pozostawia bankowi swobodę, jest w sposób oczywisty sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco narusza interesy konsumenta, a klauzula która nie zawiera jednoznacznej treści, a przez to pozwala na pełną swobodę decyzyjną banku jest klauzulą niedozwoloną w rozumieniu art. 3851 § 1 k.c. Nie mniej jednak taka sytuacja nie miała miejsca na gruncie niniejszej sprawy. W tym zakresie niewątpliwe znaczenie dla oceny całokształtu umowy miały postanowienia części II umowy kredytu, w szczególności pkt 6.1, 6.2 i 6.3 umowy. Zgodnie z pkt 6.3 umowy, kursy wymiany walut w Tabeli kursów ustalane są przez bank w każdy dzień roboczy w oparciu o średni kurs z rynku walutowego (FOREX) ustalany najpóźniej do godziny 9:30 czasu obowiązującego w Polsce („kurs bazowy”). Kurs kupna ustalany jest w oparciu o wzór: kurs kupna = 2 * Kurs bazowy/(2+spread walutowy wyrażony w procentach), a kurs sprzedaży w oparciu o wzór: kurs sprzedaży = kurs bazowy + (spread walutowy wyrażony w procentach * kurs kupna)/2. Spread walutowy wyrażony w procentach jest to stosunek spreadu walutowego (stanowiącego różnicę pomiędzy kursem sprzedaży a kursem kupna waluty obcej określanych w Tabeli kursów („spread walutowy”) do kursu kupna i jego wartość może ulec zmianie w drodze jednostronnego oświadczenia banku na zasadach określonych w pkt 6.4. Wartość spreadu walutowego, wyrażonego w procentach na dzień zawarcia umowy wynosi dla waluty euro: 7,25%. W tym przypadku zakres ustalania kursu banku został oparty na skonkretyzowanych, obiektywnych i weryfikowalnych kryteriach, znanych powodom. Przy takich zapisach umowy nie można uznać, że powodowie nie byli w stanie określić rzeczywistej wysokości zadłużenia i byli uzależnieni w tym zakresie wyłącznie od swobodnej decyzji banku, co przeczyłoby dobrym obyczajom i naruszało równowagę stron stosunku zobowiązaniowego. Rażące naruszenie interesów konsumenta oznacza nieusprawiedliwioną dysproporcję, na niekorzyść konsumenta praw i obowiązków wynikających z umowy, skutkującą niekorzystnym ukształtowaniem jego sytuacji ekonomicznej oraz jego nierzetelnym traktowaniem (zob. wyroki SN z 30 września 2015 r., I CSK 800/14; z 27 listopada 2015 r., I CSK 945/14; z 15 stycznia 2016 r., I CSK 125/15). Rażące naruszenie interesów konsumenta może wynikać także z poważnego naruszenia jego sytuacji prawnej – ograniczenia treści praw, które przysługują mu na podstawie umowy, utrudnienia w korzystaniu z tych praw bądź nałożenia na konsumenta dodatkowego obowiązku, którego nie przewidują przepisy prawa. Do takiej sytuacji nie doszło na gruncie niniejszej sprawy. Kurs wymiany walut w Tabeli Kursów banku wyznaczany był w oparciu o kurs bazowy wyznaczany do określanej godziny (do godz. 09:30), a źródłem kursu będzie rynek FOREX. Co więcej, umowa zawiera konkretny wzór i określenie wprost w sposób jednoznaczny wysokość spreadu walutowego. Tak skonstruowany mechanizm pozbawia w istocie bank uprawnień do dowolnego, czy też swobodnego kształtowania kursów waluty waloryzacji.

38 Warto również podkreślić, że zgodnie z pkt 2.3.1 części II umowy kredytu, jeżeli spłata kredytu następowała w złotych, to w przypadku kredytu walutowego należności banku wyrażone w walucie kredytu bank pobiera poprzez obciążenie rachunku bieżącego kwotą w złotych, stanowiącą ich równowartość. Równowartość kwoty w złotych ustala się według kursu sprzedaży waluty obcej, obowiązującego w banku na podstawie Tabeli kursów, na dwa dni robocze przed datą wymagalności każdej należności banku. Kredytobiorca mógł również dokonywać spłaty kredytu bezpośrednio w walucie kredytu. Powodowie mogli więc na dwa dni przed datą wymagalności każdej raty sprawdzić wysokość kursu przeliczeniowego w oparciu o obiektywne kryteria. Zatem powodowie działając starannie i w oparciu o uzyskane informacje byli w stanie realnie ustalić jaką dokładnie wysokość raty kredytu bank pobierze każdego miesiąca. Z perspektywy ochrony interesu przeciętnego konsumenta mechanizm ten jest też w pełni wystarczający do ustalenia, w jakiej wysokości powinien uzyskać wypłatę kredytu i w pełni pozwala na weryfikację, czy wypłata kredytu nastąpiła we właściwej wysokości. W przedmiotowej umowie mechanizm wyznaczenia kursu przeliczeniowego dla waluty kredytu w sytuacji wykonywania umowy kredytu w walucie polskiej nie ma charakteru dowolnego, a tym samym ta regulacja umowna nie prowadzi do rażącego ani jakiegokolwiek naruszenia interesu konsumenta, nie konstruuje nieuzasadnionej przewagi przedsiębiorcy nad konsumentem i nie prowadzi do naruszenia dobrych obyczajów.

39 Nie można też stwierdzić, że przyjęty w umowie sposób spłaty kredytu określony w pkt 2.3 części II umowy prowadzi do naruszenia interesów powodów czy jest sprzeczny z dobrymi obyczajami. Z zapisów umowy wynika, że spłata kredytu od samego początku mogła być realizowana w innej walucie niż złoty. Można więc przyjąć, że korzystanie z klauzul przeliczeniowych było fakultatywne. W momencie dokonywania spłaty raty kurs przeliczeniowy pochodzący z daty dwa dni wcześniejszej jest już konsumentowi znany, a tym samym konsument ma możliwość stwierdzenia, czy bardziej korzystny będzie dla niego mechanizm rozliczenia polegający na nabyciu we własnym zakresie waluty EUR i spłacie w tej walucie, czy też bardziej korzystny będzie dla niego mechanizm pobrania środków w walucie PLN. Wyraźnie podkreślić należy, że sposób postępowania powodów w wykonaniu zawartej umowy prowadzi do jednoznacznego wniosku, iż z perspektywy powodów umowa była w tym zakresie zrozumiała i powodowie wykonywali od 2011 r. tę umowę dokonując spłaty kredytu w walucie kredytu. W związku z powyższym nie wszystkie przesłanki pozytywne abuzywności należało uznać za spełnione.

40 Nawet w przypadku stwierdzenia, że kwestionowane przez powodów postanowienia umowy spełniają wszystkie przesłanki pozytywne abuzywności i z tej przyczyny nie wiążą one powodów to i tak nie można uznać spornej umowy kredytu za nieważną. Dokonując oceny, czy zawarte w umowie postanowienia określające mechanizm waloryzacji, mogą być ocenione na gruncie art. 3851 k.c. jako postanowienia abuzywne, należy wskazać, że zgodnie z dyspozycją art. 3851 § 1 k.c. postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy. Nie dotyczy to jednak postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. Jak zostało już wyżej wskazane kwestionowane postanowienia odnoszące się do klauzuli ryzyka walutowego określają świadczenie główne stron. W związku z powyższym ustalić należało, czy postanowienia zostały sformułowane w sposób jednoznaczny (transparentny).

41 W orzecznictwie TSUE wskazano, że wymóg, zgodnie z którym warunek umowny musi być wyrażony prostym i zrozumiałym językiem, powinien być rozumiany jako nakazujący nie tylko, by dany warunek był zrozumiały dla konsumenta z gramatycznego punktu widzenia, ale także, by umowa przedstawiała w sposób przejrzysty konkretne działanie mechanizmu wymiany waluty obcej, do którego odnosi się ów warunek, a także związek między tym mechanizmem a mechanizmem przewidzianym w innych warunkach dotyczących uruchomienia kredytu, tak by konsument był w stanie oszacować, w oparciu o jednoznaczne i zrozumiałe kryteria, wypływające dla niego z tej umowy konsekwencje ekonomiczne (wyrok TSUE z 30 kwietnia 2014 r., C-26/13, Árpád Kásler i Hajnalka Káslerné Rábai przeciwko OTP Jelzálogbank Zrt, pkt 75 i kolejne, które się na niego powołują). W praktyce oznacza to możliwość ustalenia treści stosunku zobowiązaniowego, w tym zwłaszcza rozmiaru przyszłego świadczenia konsumenta, przy wykorzystaniu zobiektywizowanego kryterium przeciętnego konsumenta (zob. wyroki Sądu Najwyższego: z 2 czerwca 2021 r., I CSKP 55/21; z 27 lipca 2021 r., V CSKP 49/21; z 3 lutego 2022 r., II CSKP 415/22). W świetle tych wymagań dokonaną przez Sąd Okręgowy ocenę transparentności spornej klauzuli ryzyka walutowego należy uznać za błędną. W ocenie Sądu Apelacyjnego powodowie zostali pouczeni w sposób dostatecznie precyzyjny, aby jako przeciętni konsumenci, mogli zrozumieć zagrożenia związane z zastosowaniem w umowie klauzul walutowych.

42 W rozpoznawanej sprawie zdaniem Sądu odwoławczego strona skarżąca wykazała dochowanie przez bank obowiązku informacyjnego wobec kredytobiorców. Postanowienia części II umowy, w tym w szczególności oświadczenia związane z ryzykiem kursowym oraz ryzykiem zmiennej stopy procesowej zawartej w pkt 6.3 do 6.4 w sposób wystarczający z punktu widzenia każdego przeciętnego konsumenta określają sposób wyznaczania kursu waluty kredytu. Określają one mianowicie, że kurs wymiany walut w Tabeli Kursów banku wyznaczany będzie w oparciu o kurs bazowy wyznaczany do określanej godziny (do godz. 09:30), a źródłem kursu będzie rynek FOREX. Co więcej, umowa zawiera konkretny wzór i określenie wprost w sposób jednoznaczny wysokość spreadu walutowego. Tak skonstruowany mechanizm pozbawia w istocie bank uprawnień do dowolnego, czy też swobodnego kształtowania kursów. Z perspektywy ochrony interesu przeciętnego konsumenta mechanizm ten jest też w pełni wystarczający do ustalenia, w jakiej wysokości powinien uzyskać wypłatę kredytu i w pełni pozwala na weryfikację, czy wypłata kredytu nastąpiła we właściwej wysokości. Mając powyższe na uwadze, Sąd Okręgowy dokonując oceny materiału dowodowego uczynił to bez uwzględnienia całokształtu zgromadzonych w sprawie dowodów oraz w sprzeczności do oświadczeń/pouczeń kredytobiorców zawartych w dokumentach sporządzonych i podpisanych przez nich w chwili zawierania umowy. Sąd Apelacyjny uznał, odmiennie od Sądu Okręgowego, że zeznania powodów odnoszące się do braku pouczenia ich o ryzyku kursowym, nie korespondują zestawiając je z dokumentami przedłożonymi przez pozwaną w toku postępowania.

43 Słusznie wskazuje strona skarżąca, że zawierając umowę w 2010 r. przedstawiono powodom szczegółowe informacje zarówno o istocie jak i o skali ryzyka, co znajduje potwierdzenie w samej umowie. Zapis pkt 6.4 części II umowy wskazuje, iż kredytobiorcy udzielono informacji, że zmiana spreadu walutowego będzie miała wpływ na wysokość zadłużenia wyrażonego w walucie obcej, ale również na wysokość kwoty w złotych, stanowiącą równowartość raty w walucie, w jakiej został udzielony kredyt. W ocenie Sądu Apelacyjnego nie może to pozostać obojętne przy ocenie całokształtu materiału dowodowego, w tym zeznań kredytobiorców. Powodowie są niewątpliwie konsumentami, ale konsument nie jest osobą nieświadomą, którą należy zawsze chronić w kontaktach z profesjonalistą, jakim jest przedsiębiorca, lecz uznaje się model konsumenta, jako osoby dobrze poinformowanej, uważnej i działającej racjonalnie (zob. wyrok SN z 29 listopada 2013 r., I CSK 87/13). W niniejszej sprawie mamy do czynienia z realną możliwością ustalenia wysokości kursu przeliczeniowego w oparciu o obiektywne kryteria i tak opisany mechanizm wyznaczenia wysokości kursu nie daje bankowi dowolności i swobody w decyzyjności ustalania kursów walut, a tym samym nie prowadzi w żaden sposób do naruszenia interesu konsumenta. Powyższe okoliczności prowadzą do wniosku, że powodowie zostali poinformowani o ryzyku kursowym w sposób dostatecznie precyzyjny, aby zdawać sobie sprawę z konsekwencji zaciągnięcia kredytu powiązanego z walutą obcą, a tym samym bank wykonał ciążący na nim obowiązek informacyjny. Kontrola instancyjna zaskarżonego orzeczenia doprowadziła Sąd Apelacyjny do odmiennej oceny, aniżeli dokonał jej Sąd Okręgowy, abuzywności postanowień umownych dotyczących mechanizmu waloryzacji, a w konsekwencji wpływu takiej abuzywności na byt całej umowy kredytu, biorąc pod uwagę prawidłowe pouczenie powodów o ryzyku kursowym i zasadzie denominacji.

44 W konsekwencji brak było podstaw do uznania, że przedmiotowa umowa kredytu jest nieważna, co z kolei oznaczało, że brak było podstaw do zasądzenia od strony pozwanej rzecz powodów kwoty wszystkich zapłaconych w czasie trwania umowy rat.

45 Biorąc zatem powyższe pod uwagę, na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. zachodziła konieczność zmiany pkt I i II zaskarżonego rozstrzygnięcia poprzez oddalenie powództwa, o czym orzeczono jak w pkt 1 wyroku.

46 Konsekwencją zmiany zaskarżonego wyroku, co do meritum sporu była również konieczność zmiany rozstrzygnięcia Sądu Okręgowego o kosztach procesu w pkt III. O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie przepisu art. art. 98 k.p.c. obciążając przegrywającą stronę kosztami w całości, w kwocie 10.817,00 zł (w tym: 10.800,00 zł - wynagrodzenie pełnomocnika (§ 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie z dnia 22 października 2015 r.) oraz opłatę 17 zł od pełnomocnictwa procesowego.

47 O kosztach postępowania apelacyjnego należało orzec na podstawie art. 100 k.p.c. Strona powodowa poniosła koszty zastępstwa procesowego w wysokości 8.100 zł. Strona pozwana poniosła koszty znacznie wyższe, gdyż, poza zastępstwem procesowym w wysokości 8.100 zł, dodatkowo uiściła opłatę od apelacji w wysokości 30.630 zł. Łączne koszty po stronie pozwanej wyniosły 38,730 zł i z uwagi na uwzględnienie apelacji w całości, powinna uzyskać zwrot kosztów w pełnej wysokości.

48 Tym niemniej jednak odpowiedzialność powodów w zakresie zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego doznaje ograniczenia w myśl zasady wyrażonej przez TSUE w wyroku z 27 listopada 2025 r., C-746/24. Z treści tego judykatu wynika bowiem, że art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13 w związku z zasadą skuteczności należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie przepisom krajowym pozwalającym na obciążenie konsumenta kosztami postępowania, które przy obliczaniu kwoty tych kosztów w zależności od tego, czy powód ma status konsumenta, znacznie przewyższają koszty, jakie powinien był ponieść konsument, gdyby przegrał sprawę w ramach wytoczonego przez siebie powództwa o stwierdzenie nieważności umowy kredytu. Zdaniem Sądu Apelacyjnego zasada ta, czy też stanowisko znajduje zastosowanie zarówno w sytuacji gdy konsument występuje w charakterze pozwanego, jak i powoda. Z racji powyższego Sąd Apelacyjny ograniczył odpowiedzialność powodów w zakresie zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego na rzecz strony pozwanej do kwoty 9.100 zł.

49 O należnych stronie pozwanej odsetkach ustawowych za opóźnienie od zwracanych kosztów procesu orzeczono z urzędu na podstawie art. 98 § 11 k.p.c.

50 [xAnon]

ZARZĄDZENIE

51 1.

52 [xAnon]

53 2.

54 [xAnon]

55 3.

56 [xAnon]