Art. 386

Pokaż w całym akcie

Art. 386 Kodeksu postępowania cywilnego
Art. 386.
§ 1. W razie uwzględnienia apelacji sąd drugiej instancji zmienia zaskarżony wyrok i orzeka co do istoty sprawy.
§ 2. W razie stwierdzenia nieważności postępowania sąd drugiej instancji uchyla zaskarżony wyrok, znosi postępowanie w zakresie dotkniętym nieważnością i przekazuje sprawę sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.
§ 3. Jeżeli pozew ulega odrzuceniu albo zachodzi podstawa do umorzenia postępowania, sąd drugiej instancji uchyla wyrok oraz odrzuca pozew lub umarza postępowanie.
§ 4. Poza wypadkami określonymi w § 2 i 3 sąd drugiej instancji może uchylić zaskarżony wyrok i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania tylko w razie nierozpoznania przez sąd pierwszej instancji istoty sprawy albo gdy wydanie wyroku wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości.
§ 5. W przypadku uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania sąd rozpoznaje ją w tym samym składzie, chyba że nie jest to możliwe lub powodowałoby nadmierną zwłokę w postępowaniu.
§ 6. Ocena prawna wyrażona w uzasadnieniu wyroku sądu drugiej instancji wiąże zarówno sąd, któremu sprawa została przekazana, jak i sąd drugiej instancji, przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Nie dotyczy to jednak przypadku, gdy nastąpiła zmiana stanu prawnego lub faktycznego, albo po wydaniu wyroku sądu drugiej instancji Sąd Najwyższy w uchwale rozstrzygającej zagadnienie prawne wyraził odmienną ocenę prawną.

art. 386 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 468, 473 i 830)

art. 386 k.p.c.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, uchwała z 31 stycznia 2008 r., III CZP 49/07

   …sąd może uchylić zaskarżony wyrok i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania tylko wyjątkowo, gdy stwierdzono nieważność postępowania (art. 386 § 2 k.p.c.), gdy sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy albo gdy wydanie wyroku wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości…

2. Sąd Najwyższy, uchwała z 3 kwietnia 2007 r., III CZP 137/06

   …instancji nie stanowi orzeczenia co do istoty sprawy, a jest nim wyłącznie orzeczenie reformatoryjne (zmieniające) wskazane normatywnie w art. 386 § 1 k.p.c. (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 5 grudnia 1996 r., I PKN 28/96, OSNAPUS 1997, nr 13, poz. 236 z dnia 11 kwietnia 2000 r., III…

3. Sąd Najwyższy, uchwała z 23 sierpnia 2006 r., III CZP 56/06

   …uchwale z dnia 25 sierpnia 1989 r., III CZP 72/89 („Biuletyn SN” 1989, nr 8, s. 4) Sąd Najwyższy stwierdził, że art. 388 § 1 – odpowiednik art. 386 § 2 k.p.c. – w części dotyczącej składu sądu ma odpowiednie zastosowanie w postępowaniu zażaleniowym. W tym samym kierunku wypowiedział się Sąd…

4. Sąd Najwyższy, uchwała z 17 lipca 2014 r., III CZP 55/14

   …orzekaniu co do ich istoty, przez zapobieżenie sytuacjom, w których sędzia – związany oceną prawną i wskazaniami sądu drugiej instancji (art. 386 § 6 k.p.c.) albo wykładnią Sądu Najwyższego (art. 39820 k.p.c.) – musiałby zmieniać lub w istotny sposób modyfikować zajęte już stanowisko…

5. Sąd Najwyższy, uchwała z 13 stycznia 2005 r., III CZP 77/04

   …i takie jest znaczenie sformułowania użytego w art. 5191 k.p.c. Inaczej rzecz się przedstawia, gdy chodzi o znaczenie określenia użytego w art. 386 § 1 k.p.c., zgodnie z którym w razie uwzględnienia apelacji sąd drugiej instancji zmienia zaskarżony wyrok i orzeka co do istoty sprawy. Analogiczna…

6. Sąd Najwyższy, uchwała z 26 listopada 2014 r., III CZP 80/14

   …wyłączenia sędziego z mocy ustawy uregulowanej w art. 48 k.p.c. – przewidział obowiązek rozpoznania sprawy „w innym składzie”. Zgodnie z art. 386 § 5 k.p.c., w razie uchylenia zaskarżonego wyroku przez sąd drugiej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, sąd pierwszej instancji…

7. Sąd Najwyższy, uchwała z 29 marca 2006 r., II UZP 3/06

   …Okręgowemu do ponownego rozpoznania. Wobec związania Sądu Apelacyjnego oceną prawną, którą wyraził poprzednio w wyroku kasatoryjnym (art. 386 § 6 k.p.c.), powstaje konieczność rozstrzygnięcia wstępnego zagadnienia proceduralnego, sprowadzającego się do pytania, czy na podstawie art. 390 § 1…

8. Sąd Najwyższy, postanowienie z 26 listopada 2012 r., III SZ 3/12

   …sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. 3 W zażaleniu podniesiono nie tylko zarzut w zakresie obrazy art. 386 § 4 k.p.c., ale również zarzuty obejmujące inne przepisy (art. 386 § 1 k.p.c.; art. 6 k.p.c., art. 45 ust. 1 Konstytucji i art. 6 Konwencji o Ochronie…

9. Sąd Najwyższy, wyrok z 26 stycznia 2011 r., IV CSK 299/10

   …i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania kasacyjnego. 9 Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Podnoszone przez skarżącego naruszenie art. 386 § 4 k.p.c. w ujęciu sformułowanego w tym zakresie zarzutu dotyczy w pierwszej kolejności kwestii, czy nierozpoznanie przez sąd pierwszej instancji…

10. Sąd Najwyższy, postanowienie z 20 września 2005 r., III SZP 2/05

    …87). Sąd Apelacyjny zwrócił uwagę, że w przepisach regulujących postępowania antymonopolowe i regulacyjne ustawodawca - odmiennie niż w art. 386 § 4 k.p.c. - nie określił, w jakich sytuacjach Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów może lub powinien uchylić zaskarżoną decyzję i przekazać sprawę…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 386 (40 235)

Historia zmian

Bez zmian od 24 marca 2026 r.