Art. 394

Brzmienie zmienione z dniem 8 lipca 2026 r.

Pokaż w całym akcie

Art. 394 Kodeksu postępowania cywilnego
Art. 394.
§ 1. Zażalenie do sądu drugiej instancji przysługuje na postanowienia sądu pierwszej instancji kończące postępowanie w sprawie, a ponadto na postanowienia sądu pierwszej instancji i zarządzenia przewodniczącego, których przedmiotem jest:
1) zwrot pisma wniesionego jako pozew, z którego nie wynika żądanie rozpoznania sprawy;
2) zwrot pozwu;
3) odmowa odrzucenia pozwu;
4) przekazanie sprawy sądowi równorzędnemu lub niższemu albo podjęcie postępowania w innym trybie;
5) zawieszenie postępowania i odmowa podjęcia zawieszonego postępowania;
5¹) sprostowanie lub wykładnia orzeczenia albo ich odmowa;
6) zwrot kosztów, określenie zasad ponoszenia przez strony kosztów procesu, zwrot opłaty lub obciążenie kosztami sądowymi – jeżeli strona nie składa środka zaskarżenia co do istoty sprawy.
§ 2. Termin do wniesienia zażalenia wynosi tydzień od dnia doręczenia postanowienia z uzasadnieniem, w tym także w przypadku, gdy doręczenie to nastąpiło z urzędu. Jeżeli przy wydaniu postanowienia sąd odstąpił od jego uzasadnienia, termin liczy się od dnia ogłoszenia postanowienia, a jeżeli podlegało ono doręczeniu – od dnia jego doręczenia.
§ 3. Zażalenie powinno czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma procesowego oraz zawierać wskazanie zaskarżonego postanowienia i wniosek o jego zmianę lub uchylenie, jak również zwięzłe uzasadnienie zażalenia ze wskazaniem w miarę potrzeby nowych faktów i dowodów.
§ 4. Jeżeli przepis szczególny przewiduje, że stronie przysługuje zażalenie na postanowienie sądu, ale nie określa, jaki sąd ma je rozpoznać, zażalenie rozpoznaje sąd drugiej instancji.

art. 394 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 468, 473 i 830)

art. 394 k.p.c.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, uchwała z 7 grudnia 2010 r., III CZP 86/10

   …sądowe, czyli odpowiednikiem pozwu. Zwrócono również uwagę, że przedmiotem zażalenia jako środka odwoławczego mogą być – w świetle art. 394 k.p.c. – tylko postanowienia sądu i zarządzenia przewodniczącego dotyczące kwestii procesowych, tymczasem odmowa dokonania czynności notarialnej…

2. Sąd Najwyższy, uchwała z 24 września 2003 r., III CZP 58/03

   …492 § 3 k.p.c.). Na postanowienie sądu pierwszej instancji w przedmiocie rygoru natychmiastowej wykonalności przysługuje zażalenie (art. 394 § 1 pkt 4 k.p.c.), natomiast w zbliżonej sytuacji, jeżeli nastąpi wstrzymanie wykonania nakazu zapłaty albo odmowa wstrzymania, ustawodawca nie…

3. Sąd Najwyższy, uchwała z 22 lutego 2006 r., III CZP 6/06

   …87). Sięgając do odpowiedniego stosowania art. 3701 k.p.c. nie można pomijać faktu, że wśród wymagań formalnych stawianych zażaleniu w art. 394 § 3 k.p.c. łatwo znaleźć odpowiedniki wymagań przewidywanych dla apelacji, których niespełnienie powoduje jej odrzucenie a limine; wymaganie wskazania…

4. Sąd Najwyższy, uchwała z 25 lipca 2019 r., III CZP 15/19

   …zagadnienia ma wyłączenie z ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych przepisów o środkach zaskarżenia i przeniesienie ich do art. 394 § 1 pkt 9 k.p.c. w kształcie, który znacznie różnił się od poprzednio przyjętego w art. 22 ust. 1 u.k.s.c. z 1967 r. Wskazywanym w uzasadnieniu projektu…

5. Sąd Najwyższy, uchwała z 4 sierpnia 2021 r., III PZP 6/20

   …sądu pierwszej instancji to nadal zażalenie wertykalne, zaś zażalenia horyzontalne uznaje się za wyjątek od reguły wynikającej z treści art. 394 k.p.c. (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 27 listopada 2020 r., III CZP 12/20, OSNC 2021 nr 4, poz. 25). Potwierdzają to kolejne wypowiedzi, a…

6. Sąd Najwyższy, uchwała z 28 maja 2015 r., III CZP 25/15

   …określonej opłaty sądowej. Według jednego z nich, zażalenie takie jest niedopuszczalne, co motywowane jest brakiem powtórzenia w art. 394 § 1 pkt 9 k.p.c. regulacji z art. 22 ust. 1 in principio u.k.s.c. z 1967 r. przewidującej zażalenie na zarządzenie przewodniczącego w przedmiocie…

7. Sąd Najwyższy, uchwała z 19 lutego 2015 r., III CZP 100/14

   …W przepisach dotyczących zażalenia nie wskazano między innymi, do jakiego sądu należy wnieść zażalenie, poprzestając na stwierdzeniu w art. 394 § 1 k.p.c., że zażalenie na postanowienie sądu pierwszej instancji przysługuje do sądu drugiej instancji, co oznacza, że sądem właściwym do…

8. Sąd Najwyższy, uchwała z 8 marca 2012 r., III CZP 2/12

   …że zażalenie takie powinno być, co do zasady, uznane za dopuszczalne, mimo iż nie zostało ujęte w katalogu postanowień zawartym w art. 394 § 1 k.p.c., nie ma bowiem jednoznacznych argumentów uzasadniających odmienne uregulowanie dopuszczalności zażalenia w przedmiocie wynagrodzenia…

9. Sąd Najwyższy, uchwała z 25 czerwca 2009 r., III CZP 36/09

   …wynika z art. 108 § 1 k.p.c., określającego chwilę, w której sąd ma obowiązek orzec o kosztach procesu. Tak samo ujmuje koszty procesu art. 394 § 1 pkt 9 k.p.c., który wśród innych postanowień wymienia postanowienie o zwrocie kosztów, co byłoby zbędne, gdyby – ze względu na treść zdania…

10. Sąd Najwyższy, uchwała z 5 listopada 2021 r., III CZP 68/20

    …wynagrodzenia przysługuje zażalenie mimo, że nie mieści się ono w katalogu orzeczeń wymienionych ani w art. 394¹a § 1 k.p.c. ani w art. 394 § 1 k.p.c., zarówno w obecnym, jak i w poprzednim brzmieniu tego przepisu. Kwestia ta wymaga przesłankowego zbadania, niedopuszczalność zażalenia…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 394 (1799)

Historia zmian

Zmiany od 24 marca 2026 r.

1. 8 lipca 2026 r.: zmiana brzmienia tekst z tego dnia