Art. 395
Tekst jednolity: Dz. U. z 2026 r. poz. 468 [PDF] z uwzględnieniem zmian: Dz. U. z 2026 r. poz. 473 [PDF], Dz. U. z 2026 r. poz. 830 [PDF]. Stan prawny na
Zapowiedziane zmiany wprowadzają: akt ogłoszony w Dz. U. z 2026 r. poz. 1003; akt ogłoszony w Dz. U. z 2026 r. poz. 1046; akt ogłoszony w Dz. U. z 2026 r. poz. 1296.
Art. 395.
§ 1. W przypadku wniesienia zażalenia sąd pierwszej instancji niezwłocznie przedstawia je wraz z aktami sądowi właściwemu do jego rozpoznania, chyba że zażalenie jest spóźnione lub z mocy prawa niedopuszczalne. W takim przypadku sąd, który wydał zaskarżone postanowienie, odrzuca zażalenie w składzie jednego sędziego. #
§ 11. Strona przeciwna może wnieść odpowiedź na zażalenie w terminie tygodnia od dnia doręczenia zażalenia, a w przypadkach gdy ustawa przewiduje doręczenie zaskarżonego postanowienia tylko jednej ze stron oraz w przypadkach wskazanych w art. 3941a § 1 pkt 6 – od dnia wniesienia zażalenia. #
§ 2. Jeżeli zażalenie zarzuca nieważność postępowania lub jest oczywiście uzasadnione, sąd, który wydał zaskarżone postanowienie, może, nie przesyłając akt sądowi drugiej instancji, uchylić zaskarżone postanowienie i w miarę potrzeby sprawę rozpoznać na nowo. Od ponownie wydanego postanowienia przysługują środki odwoławcze na zasadach ogólnych. #
Art. 395 Kodeksu postępowania cywilnego Art. 395. § 1. W przypadku wniesienia zażalenia sąd pierwszej instancji niezwłocznie przedstawia je wraz z aktami sądowi właściwemu do jego rozpoznania, chyba że zażalenie jest spóźnione lub z mocy prawa niedopuszczalne. W takim przypadku sąd, który wydał zaskarżone postanowienie, odrzuca zażalenie w składzie jednego sędziego. § 1¹. Strona przeciwna może wnieść odpowiedź na zażalenie w terminie tygodnia od dnia doręczenia zażalenia, a w przypadkach gdy ustawa przewiduje doręczenie zaskarżonego postanowienia tylko jednej ze stron oraz w przypadkach wskazanych w art. 394¹ᵃ § 1 pkt 6 – od dnia wniesienia zażalenia. § 2. Jeżeli zażalenie zarzuca nieważność postępowania lub jest oczywiście uzasadnione, sąd, który wydał zaskarżone postanowienie, może, nie przesyłając akt sądowi drugiej instancji, uchylić zaskarżone postanowienie i w miarę potrzeby sprawę rozpoznać na nowo. Od ponownie wydanego postanowienia przysługują środki odwoławcze na zasadach ogólnych.
art. 395 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 468, 473 i 830)
art. 395 k.p.c.
Orzecznictwo
- Sąd Najwyższy, postanowienie z , III PZ 8/11
…Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Koszalinie z dnia 29 czerwca 2011 r. było oczywiście błędne i jako takie podlegało uchyleniu z mocy art. 395 § 1 k.p.c. Trzeba jednak pamiętać, że wyrażona w art. 395 § 2 k.p.c. kompetencja sądu do dokonania autokontroli swojego postanowienia jest swoistym…
- Sąd Najwyższy, postanowienie z , II CZ 100/09
…nim objętych nie zwalnia od obowiązku doręczenia drugiej stronie odpisu zażalenia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 395 § 2 k.p.c., jeżeli zażalenie zarzuca nieważność postępowania lub jest oczywiście uzasadnione, sąd, który wydał zaskarżone postanowienie, może na…
- Sąd Najwyższy, postanowienie z , II CZ 76/01
…zażalenie było zatem w ocenie wnioskodawczyni – wolne od opłaty sądowej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W wypadku gdy – jak stanowi art. 395 § 2 k.p.c. – zażalenie jest oczywiście uzasadnione, sąd który wydał zaskarżone postanowienie może na posiedzeniu niejawnym, nie przysyłając akt sądowi…
- Sąd Najwyższy, postanowienie z , III CZ 38/10
…ten uznał, że zażalenie uczestniczki postępowania na postanowienie z dnia 5 lutego 2010 r. okazało się uzasadnione w świetle postanowień art. 395 § 2 k.p.c. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania odwoławczego (pkt 2 postanowienia z dnia 26 kwietnia 2010 r.) zostało szerzej uzasadnione w wyniku…
- Sąd Najwyższy, postanowienie z , I NZ 19/24
…cechuje względna dewolutywność – w odróżnieniu od apelacji i skargi kasacyjnej – polegająca na tym, że w wypadkach, o których mowa w art. 395 § 2 k.p.c. może zostać rozpoznane przez ten sąd, który wydał zaskarżone zażaleniem postanowienie (ibidem, s. 1308). Sąd Najwyższy w tej sprawie stoi…
- Sąd Najwyższy, postanowienie z , I UZ 86/12
…działania w interesie społecznym czy w interesie ubezpieczonych. Jeśli zaś chodzi o zarzut „naruszenia art. 3942 § 2 k.p.c. w związku z art. 395 § 1 k.p.c., przez pominięcie doręczenia zażalenia K. C. na postanowienie zawarte w wyroku Sądu Apelacyjnego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z…
- Sąd Najwyższy, uchwała z , III CZP 56/06
…zażalenia. Przeciwko stosowaniu wymienionego przepisu w postępowaniu zażaleniowym przemawiają także argumenty normatywne, wynikające z art. 395 § 2 k.p.c. Jest oczywiste, że skoro przepis ten dopuszcza – a nawet nakazuje – samoocenę zasadności zaskarżonego postanowienia, uchylenia go i w miarę…
- Sąd Najwyższy, postanowienie z , V CNP 45/07
- Sąd Najwyższy, postanowienie z , II UZ 58/99
…przez Sąd Apelacyjny i rozpoznanie sprawy na nowo, stosownie do wymienionego przepisu. 3 Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Przepis art. 395 § 2 KPC pozwala sądowi, który wydał zaskarżone postanowienie, uchylić je i w miarę potrzeby rozpoznać sprawę na nowo, gdy zażalenie jest…
- Sąd Najwyższy, postanowienie z , V CZ 58/09
…związanych ze złożeniem odpowiedzi na zażalenie. Pismo nazwane odpowiedzią na zażalenie zostało bowiem wniesione po terminie określonym w art. 395 § 1 zd. 2 k.p.c., a zatem nie wywołuje skutków procesowych związanych z wniesieniem odpowiedzi na zażalenie.
Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.
Wszystkie orzeczenia przy art. 395 (576)
Historia zmian
Bez zmian od 24 marca 2026 r.