Art. 49f

Pokaż w całym akcie

Art. 49f Prawa budowlanego
Art. 49f.
1. W przypadku stwierdzenia budowy obiektu budowlanego lub jego części:
1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo
2) bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia
jeżeli od zakończenia budowy upłynęło co najmniej 20 lat, organ nadzoru budowlanego wszczyna uproszczone postępowanie legalizacyjne.
2. W przypadku obiektów budowlanych, o których mowa w art. 103 ust. 2, uproszczone postępowanie legalizacyjne, o którym mowa w ust. 1, prowadzi się na żądanie właściciela lub zarządcy tego obiektu budowlanego.
3. W przypadku stwierdzenia stanu zagrożenia życia lub zdrowia ludzi organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze postanowienia, bezzwłoczne:
1) zabezpieczenie obiektu budowlanego lub jego części oraz
2) usunięcie stanu zagrożenia.
4. Na postanowienie, o którym mowa w ust. 3, przysługuje zażalenie.
5. Nie można wszcząć uproszczonego postępowania legalizacyjnego, o którym mowa w ust. 1, jeżeli termin, o którym mowa w ust. 1, upłynął po dniu wydania postanowienia o wstrzymaniu budowy, o którym mowa w art. 48 ust. 1.

art. 49f ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2026 r. poz. 524, 605, 646 i 1161)

Orzecznictwo

1. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 23 marca 2023 r., II OSK 35/22

   …czy organy administracji publicznej zasadnie w niniejszej sprawie odmówiły wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego, w trybie art. 49f Pr.bud., w sytuacji gdy toczyło się już postępowanie legalizacyjne w stosunku do tego samego obiektu wszczęte przed dniem wejścia w życie ww.…

2. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 20 kwietnia 2022 r., II OSK 682/22

   …podjętego rozstrzygnięcia. Skarżący złożył wniosek o uproszczoną legalizację rozbudowanej wschodniej części budynku na podstawie art. 49f Prawa budowlanego. Z ustaleń organu I instancji wynika, że w pozostałej części budynku również wykonano roboty budowlane, które organ zakwalifikował jako…

3. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 15 maja 2024 r., II OSK 789/23

   …w trybie art. 50-51 p.b., gdyż oznaczałoby to rozszerzenie uproszczonej legalizacji dotyczącej samowoli budowlanych, o których mowa w art. 49f ust. 1, na roboty budowlane inne niż określone w art. 48 ust. 1 i art. 49f ust. 1. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie…

4. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 29 czerwca 2023 r., II OSK 1687/22

   …być umieszczone na terenie budowy). Artykuł 32 z.p.b. stanowi, że nie można wszcząć uproszczonego postępowania legalizacyjnego, o którym mowa w art. 49f ust. 1 w art. 1 z.p.b., w stosunku do obiektów budowlanych, do których wydano przed dniem wejścia w życie ustawy decyzję o nakazie rozbiórki.…

5. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 9 lipca 2024 r., II OSK 1381/23

   …art. 49f P.b. z 1994 r. (w tym przypadku organ umorzy aktualnie prowadzone postępowanie i podejmie postępowanie na podstawie przepisów ww. art. 49f i następnych). Skargę kasacyjną od powyższego wyroku opartą na przesłance z art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o…

6. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 25 października 2023 r., II OSK 1347/22

   …z 14 marca 2023 r., II OSK 2857/21). Artykuł 32 z.p.b. stanowi, że nie można wszcząć uproszczonego postępowania legalizacyjnego, o którym mowa w art. 49f ust. 1 w art. 1 z.p.b., w stosunku do obiektów budowlanych, do których wydano przed dniem wejścia w życie ustawy decyzję o nakazie rozbiórki.…

7. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 16 października 2024 r., II OSK 1839/23

   …w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz w zw. z art. 25 i art. 32 ustawy nowelizującej oraz art. 61a § 1 k.p.a. i art. 49f Prawa budowlanego poprzez niewłaściwą kontrolę legalności działalności organu administracji publicznej oraz błędną ocenę zgromadzonego materiału…

8. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 19 lipca 2023 r., II OSK 1893/22

   …wyjaśnienia jest to, czy wprowadzona do ustawy przez art. 1 pkt 37 ustawy z 2020 r. instytucja uproszczonego postępowania legalizacyjnego (art. 49f i n.) ma zastosowanie w stosunku do obiektów budowlanych, wobec których wszczęto postępowanie legalizacyjne na podstawie przepisów…

9. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 9 października 2024 r., II OSK 2826/21
10. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 13 grudnia 2023 r., II OSK 1794/22

    …sprawy samowoli budowlanej; 6) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy przez jego błędną wykładnią, tj. art. 49f w zw. z art 48 ust. 1 p.b., poprzez przyjęcie, że w niniejszej sprawie możliwe jest prowadzenie postępowania administracyjnego przez organy…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 49f (130)

Historia zmian

Bez zmian od 29 maja 2026 r.