Art. 48

Pokaż w całym akcie

Art. 48 Prawa budowlanego
Art. 48.
1. Organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego:
1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo
2) bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.
2. Jeżeli w wyniku budowy występuje stan zagrożenia życia lub zdrowia ludzi, w postanowieniu o wstrzymaniu budowy organ nadzoru budowlanego nakazuje bezzwłoczne:
1) zabezpieczenie obiektu budowlanego lub terenu, na którym prowadzona jest budowa, oraz
2) usunięcie stanu zagrożenia.
3. W postanowieniu o wstrzymaniu budowy informuje się o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części, zwanego dalej „wnioskiem o legalizację”, oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części, zwanej dalej „decyzją o legalizacji”, oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej.
4. Na postanowienie o wstrzymaniu budowy przysługuje zażalenie.
5. Postanowienie o wstrzymaniu budowy wydaje się również w przypadku zakończenia budowy.

art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2026 r. poz. 524, 605, 646 i 1161)

Orzecznictwo

1. NSA w Warszawie (przed reformą), uchwała z 20 października 1997 r., OPS 3/97

   …to podniesiono w postanowieniu z dnia 28 kwietnia 1997 r., wynikają z zestawienia treści tych regulacji, a w tym do wyjaśnienia, czy art. 48 prawa budowlanego wyłącza w odniesieniu do obiektu budowlanego realizowanego bez pozwolenia albo zgłoszenia możliwość zastosowania art. 50 ust. 1 prawa…

2. NSA w Warszawie (przed reformą), uchwała z 1 czerwca 1998 r., OPS 2/98

   …decyzji administracyjnej, której rozstrzygnięcie dotyczy orzeczenia o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego /jego części/ na podstawie art. 48 prawa budowlanego, orzeczenia o terminie wykonania tego nakazu wymaga dokonania analizy możliwości zamieszczania w decyzji administracyjnej różnego…

3. NSA w Warszawie (przed reformą), uchwała z 15 maja 2000 r., OPS 20/99

   …można rozdzielić z obiektem wcześniej wybudowanym bez jego znacznego uszkodzenia. Kategoryczna treść "nakazu rozbiórki", zawarta w art. 48 Prawa budowlanego odnosi się do "obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia lub zgłoszenia". W…

4. NSA w Warszawie (przed reformą), wyrok z 28 maja 2001 r., OSA 2/01

   …wszczęte po wejściu w życie Prawa budowlanego z 1994 r. Wyjątek od tej zasady /art. 103 ust. 2/ dotyczy wyłączenia stosowania przepisu art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r. do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie tego Prawa lub w stosunku do których przed tym…

5. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 20 stycznia 2009 r., II OSK 1879/07

   …trzeba, iż ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane przyjmowała pierwotnie zasadę, że sankcją za samowolę budowlaną jest rozbiórka obiektu. Art. 48 wymienionej ustawy stanowił, że właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo…

6. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 27 marca 2007 r., II OSK 522/06

   …Prawo budowlane . Poglądu tego w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie może podzielić , tym samym zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia art. 48 ust. 1 i art. 52 Prawa budowlanego zasługują na uwzględnienie . Zauważyć należy w tym miejscu , iż z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika…

7. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 15 maja 2012 r., II OSK 353/11

   …2, ust. 3 i art. 81 c ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006r., Nr 156, poz. 1118) oraz w zw. z art. 48 ust. 2 ust. 3 Prawa budowlanego i art. 84 § 1 kpa poprzez wadliwą wykładnię. Natomiast Sąd I instancji uchylając zaskarżoną decyzje i poprzedzającą ja decyzje…

8. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 22 lutego 2008 r., II OSK 1004/06

   …o którym mowa w art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego. Do organów nadzoru budowlanego należy ocena w zakresie o jakim mowa w art. 48 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego, nie zaś w zakresie regulacji zawartej w pkt 1 tego przepisu. Jeżeli w ocenie organu nadzoru budowlanego budowa nie narusza…

9. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 17 czerwca 2009 r., II OSK 1750/07

   …wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Następnie, wobec niewykonania nałożonego obowiązku, na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z ust. 4 ustawy - Prawo budowlane, nakazał rozbiórkę samowolnie nadbudowanej i rozbudowanej części budynku użytkowanego jako…

10. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 16 lutego 2012 r., II OSK 2274/10

    …ewentualności decydują przepisy materialnoprawne, w tym przypadku przepisy art. 48 ust.2 pkt 1 lit. a, art. 48 ust.3 pkt 1 i 2 i art. 48 ust.4 Prawa budowlanego. Wynika z nich, że nieprzedłożenie przez wnioskodawcę w wyznaczonym terminie oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 48 (7552)

Historia zmian

Bez zmian od 29 maja 2026 r.