Art. 378a

Pokaż w całym akcie

Art. 378a Kodeksu postępowania karnego
Art. 378a.
§ 1. Jeżeli oskarżony lub obrońca nie stawił się na rozprawę, będąc zawiadomiony o jej terminie, sąd, w szczególnie uzasadnionych wypadkach, może przeprowadzić postępowanie dowodowe podczas jego nieobecności, chociażby usprawiedliwił należycie niestawiennictwo, a w szczególności przesłuchać świadków, którzy stawili się na rozprawę, nawet jeżeli oskarżony nie złożył jeszcze wyjaśnień.
§ 2. W wypadku, o którym mowa w § 1, oskarżonego lub obrońcę należy wezwać lub zawiadomić o nowym terminie rozprawy, jeżeli termin ten nie był im znany. Przy doręczeniu wezwania lub zawiadomienia należy również doręczyć pouczenie, o którym mowa w § 7.
§ 3. Jeżeli sąd przeprowadził postępowanie dowodowe podczas nieobecności oskarżonego lub obrońcy w wypadku, o którym mowa w § 1, oskarżony lub obrońca może najpóźniej na kolejnym terminie rozprawy, o którym był należycie zawiadomiony przy jednoczesnym braku procesowych przeszkód do jego stawiennictwa, złożyć wniosek o uzupełniające przeprowadzenie dowodu przeprowadzonego podczas jego nieobecności. Prawo do złożenia wniosku nie przysługuje, jeżeli okaże się, że nieobecność oskarżonego lub obrońcy na terminie rozprawy, na którym przeprowadzono postępowanie dowodowe na podstawie § 1, była nieusprawiedliwiona.
§ 4. W razie niezłożenia wniosku w terminie, o którym mowa w § 3 zdanie pierwsze, prawo do jego złożenia wygasa i w dalszym postępowaniu nie jest dopuszczalne podnoszenie zarzutu naruszenia gwarancji procesowych, w szczególności prawa do obrony, wskutek przeprowadzenia tego dowodu podczas nieobecności oskarżonego lub obrońcy.
§ 5. We wniosku o uzupełniające przeprowadzenie dowodu oskarżony lub obrońca ma obowiązek wykazać, że sposób przeprowadzenia dowodu podczas jego nieobecności naruszał gwarancje procesowe, w szczególności prawo do obrony.
§ 6. W razie uwzględnienia wniosku o uzupełniające przeprowadzenie dowodu sąd przeprowadza dowód uzupełniająco, jedynie w zakresie, w którym wykazano naruszenie gwarancji procesowych, w szczególności prawa do obrony.
§ 7. Jeżeli oskarżony lub obrońca stawi się na termin rozprawy, o którym mowa w § 3 zdanie pierwsze, przewodniczący poucza go o możliwości złożenia wniosku o uzupełniające przeprowadzenie dowodu przeprowadzonego podczas jego nieobecności oraz o treści przepisów § 4 i 5, a także umożliwia mu wypowiedzenie się co do tej kwestii.

art. 378a ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 490, 421, 638, 760, 882 i 901)

art. 378a k.p.k.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, postanowienie z 24 marca 2021 r., I NO 88/20

   …podczas której wydano orzeczenie, w związku z którym udzielony został wytyk orzeczniczy. Podobnie nie znalazłoby uzasadnienia zastosowanie art. 378a § 1 k.p.k., gdyż dotyczy on sytuacji, gdy stawiennictwo oskarżonego było nieobowiązkowe. Ponadto może zostać on zastosowany w szczególnie…

2. Sąd Najwyższy, postanowienie z 29 maja 2025 r., IV KK 537/24

   …z mocy ustawy, a zatem wydanie przez sąd meriti postanowienia o dalszym prowadzeniu rozprawy pod nieobecność oskarżonego na podstawie art. 378a § 1 k.p.k. (wskazując przy tym, iż dowody dotyczące M. S. nie będą na tym terminie rozprawy przeprowadzane k. 8556, tom 43), w układzie, gdy…

3. Sąd Najwyższy, wyrok z 4 listopada 2020 r., I DSK 6/19

   …jej udziału w postępowaniu. Do pisma z dnia 26 lipca 2019 r. obwiniona dołączyła zaświadczenie lekarskie nr (…) Po wejściu w życie art. 378a k.p.k., o czym obwiniona została pouczona, M.J. nie wnioskowała już o odraczanie terminu rozprawy, nie korzystając z przysługującego jej uprawnienia…

4. Sąd Apelacyjny w Szczecinie, uzasadnienie z 21 lipca 2022 r., II AKa 196/21

   …i wniosków Lp. Zarzut 1. 1. 2. 3. 1. 2. Naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, a to art. 378a k.p.k. poprzez jego błędne zastosowanie przejawiające się w otwarciu przewodu sądowego i odebraniu wyjaśnień od oskarżonej A. W. pod nieobecność…

5. Sąd Apelacyjny w Gdańsku, wyrok z 21 grudnia 2023 r., II AKa 127/23

   …miało istotny wpływ na treść wyroku; b) mająca wpływ na treść zaskarżonego wyroku obraza przepisów postępowania, tj. art. 6 k.p.k. i art. art. 378a § 1 k.p.k. w zw. z art. 117 § 2 k.p.k. poprzez prowadzenie rozprawy w dniu 8 czerwca 2022 r. pod nieobecność oskarżonego i przyjęcie, że zachodzi…

6. Sąd Apelacyjny w Warszawie, wyrok z 8 kwietnia 2022 r., II AKa 341/21

   …podniesionych również nie mógł okazać się zasadny. 3.6. Zarzut z pkt F Obraza przepisów postępowania mająca wpływ na treść orzeczenia tj. art. 378a§1 k.p.k. oraz art. 42 ust. 2 Konstytucji RP, art. 6 k.p.k, art. 6 ust. 3 pkt c. i d. Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych…

7. Sąd Okręgowy w Sieradzu, wyrok z 29 czerwca 2022 r., II Ka 88/22

   …mają charakter pozorny i nie dotyczą osoby oskarżonego. 3.2. Obraza przepisów postępowania mającą wpływ na treść rozstrzygnięcia, a to: a) art. 378a § 1 k.p.k. poprzez przesłuchanie świadka P. K. (2) w sytuacji usprawiedliwionej nieobecności obrońcy ze wskazaniem, że świadek „kilka razy…

8. Sąd Okręgowy w Siedlcach, wyrok z 21 lutego 2025 r., II Ka 582/24

   …oskarżonego bez usprawiedliwienia swej nieobecności, zaś oskarżony nie złożył wniosku o odroczenie rozprawy. Korzystając zatem z przepisu art. 378a § 1 kpk Sąd Rejonowy postanowił przeprowadzić tego dnia postępowanie dowodowe, w ramach którego przesłuchać świadka P. P., mimo nieobecności…

9. Sąd Okręgowy w Siedlcach, wyrok z 16 sierpnia 2024 r., II Ka 181/24

   …mu w akcie, mimo że wyjaśnienia oskarżonego oraz zapisy monitoringu nie dają wystarczających podstaw do przypisania oskarżonemu winy, - obraza art. 378a § 1 kpk w zw. z art. 6 kpk poprzez przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków podczas usprawiedliwionej nieobecności oskarżonego na rozprawie w…

10. Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie, uzasadnienie z 22 lipca 2024 r., VI Ka 563/22

    …mu prawa złożenia dodatkowych wyjaśnień nie stawiając się na wyznaczone rozprawy. Oskarżony nie korzystał z uprawnień wynikających z art. 378a § 3 k.p.k., co zostanie jeszcze dokładniej opisane w dalszej części formularza, poprzez łączne odniesienie się w tym zakresie do zarzutów zawartych w…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 378a (26)

Historia zmian

Bez zmian od 12 czerwca 2026 r.