Art. 374

Pokaż w całym akcie

Art. 374 Kodeksu postępowania karnego
Art. 374.
§ 1. Oskarżony ma prawo brać udział w rozprawie. Przewodniczący lub sąd mogą uznać jego obecność za obowiązkową.
§ 1a. W sprawach o zbrodnie obecność oskarżonego podczas czynności, o których mowa w art. 385 i art. 386, jest obowiązkowa.
§ 2. Przewodniczący może wydać zarządzenie w celu uniemożliwienia oskarżonemu wydalenia się z sądu przed zakończeniem rozprawy.
§ 3. Przewodniczący, na wniosek prokuratora, wyraża zgodę na jego udział w rozprawie przy użyciu urządzeń technicznych, umożliwiających udział w rozprawie na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, jeżeli nie stoją temu na przeszkodzie względy techniczne.
§ 4. Przewodniczący może zwolnić z obowiązku stawiennictwa na rozprawie oskarżonego, oskarżyciela posiłkowego albo oskarżyciela prywatnego, którzy są pozbawieni wolności, jeżeli zostanie zapewniony udział tych stron w rozprawie przy użyciu urządzeń technicznych, umożliwiających udział w rozprawie na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.
§ 5. W wypadku określonym w § 4 w rozprawie bierze udział w miejscu przebywania strony referendarz sądowy lub asystent sędziego, zatrudniony w sądzie, w którego okręgu strona przebywa, lub przedstawiciel administracji zakładu karnego lub aresztu śledczego, jeżeli strona przebywa w zakładzie karnym lub areszcie śledczym.
§ 6. Obrońca bierze udział w rozprawie przeprowadzanej w sposób określony w § 4 w miejscu przebywania oskarżonego, chyba że stawi się w tym celu w sądzie.
§ 7. W wypadku gdy obrońca bierze udział w rozprawie przebywając w innym miejscu niż oskarżony, sąd na wniosek oskarżonego lub obrońcy może zarządzić przerwę na czas oznaczony, w celu kontynuacji rozprawy w tym samym dniu, aby umożliwić telefoniczny kontakt obrońcy z oskarżonym, chyba że złożenie wniosku w sposób oczywisty nie służy realizacji prawa do obrony, a w szczególności zmierza do zakłócenia lub nieuzasadnionego przedłużenia rozprawy.
§ 8. Jeżeli zachodzi potrzeba udziału tłumacza w rozprawie przeprowadzanej w sposób określony w § 4, tłumacz bierze udział w rozprawie w miejscu przebywania oskarżonego niewładającego w wystarczającym stopniu językiem polskim lub w miejscu przebywania osoby, co do której zachodzą okoliczności określone w art. 204 § 1 pkt 1, chyba że przewodniczący zarządzi inaczej.
§ 9. Przepisy art. 517ea stosuje się odpowiednio.

art. 374 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 490, 421, 638, 760, 882 i 901)

art. 374 k.p.k.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, uchwała z 24 czerwca 2015 r., I KZP 4/15

   …V KK 442/11 była natomiast kasacja Rzecznika Praw Obywatelskich, w której zarzucono rażące naruszenie prawa karnego procesowego, to jest art. 374 § 1 k.p.k. i art. 377 § 3 k.p.k., w następstwie błędnego uznania, że spełnione były warunki do rozpoznania sprawy pod nieobecność oskarżonego, który…

2. Sąd Najwyższy, postanowienie z 9 lipca 2015 r., III KK 375/14

   …tych powiadomiono nie skazanego, lecz jego matkę J. Z. (również świadka w sprawie) - k. 976 i k. 989. Sąd I - instancji naruszył zatem art. 374§1 k.p.k., co spowodowało zaistnienie uchybienia o charakterze bezwzględnej przesłanki odwoławczej z art. 439§1 pkt 11 k.p.k. Co więcej, podczas tej…

3. Sąd Najwyższy, wyrok z 20 lipca 2011 r., V KK 167/11

   …też zmianie reguły dotyczące 4 udziału oskarżonego w rozprawie. W postępowaniu zwyczajnym regułą jest, że udział ten jest obligatoryjny (art. 374 § 1 k.p.k.), a wyjątki od tej zasady są obwarowane ściśle określonymi przesłankami. I tak, przepis art. 376 § 2 k.p.k. zezwala na prowadzenie rozprawy…

4. Sąd Najwyższy, wyrok z 9 grudnia 2020 r., IV KK 481/20

   …prawo do obrony w znaczeniu materialnym. Przejawem realizacji tego uprawnienia w postępowaniu przed Sądem meriti jest – wynikające z art. 374 § 1 k.p.k. – prawo do udziału oskarżonego w rozprawie głównej. Należy w pełni zaaprobować pogląd wyrażony w doktrynie, że ewentualna nieobecność…

5. Sąd Najwyższy, wyrok z 2 grudnia 2015 r., III KK 287/15

   …w niniejszej sprawie przez Sąd Rejonowy doszło do rażącego naruszenia wskazanych w zarzucie kasacji przepisów postępowania, to jest art. 374 § 1 k.p.k. i art. 376 § 2 k.p.k. Pierwszy z nich, w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2015 r., przewidywał obowiązkowy udział oskarżonego w…

6. Sąd Najwyższy, postanowienie z 8 listopada 2018 r., III KK 479/17

   …- jest jego prawem, a nie obowiązkiem. Jednak przewodniczący lub sąd mogą uznać udział oskarżonego w rozprawie głównej za obowiązkowy (art. 374 § 1 k.p.k.). Jedynie w sprawach o zbrodnie obecność oskarżonego podczas czynności, o których stanowią przepisy art. 385 k.p.k. i 386 k.p.k. jest…

7. Sąd Najwyższy, postanowienie z 2 października 2013 r., V KK 62/13

   …podczas nieobecności oskarżonego, którego obecność była obowiązkowa (art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k.) argumentował, że doszło do naruszenia art. 374 § 1 k.p.k., skoro w dniu 6 czerwca 2012 r. Sąd Rejonowy kontynuował rozprawę w postępowaniu zwyczajnym. W myśl tego przepisu obecność oskarżonego na…

8. Sąd Najwyższy, wyrok z 20 lutego 2008 r., V KK 306/07

   …sprawy pod nieobecność oskarżonego, w apelacji wskazanego jako naruszenie art. 6 k.p.k. w zw. z art. 34 § 1 i 3 k.p.k. i w zw. z art. 374 § 1 k.p.k. Uchybienie to zostało dostrzeżone przez Sąd odwoławczy, lecz jego ocena nie może być uznana za poprawną. Jak wynika z powyższego, obrona…

9. Sąd Najwyższy, wyrok z 11 czerwca 2015 r., IV KK 56/15

   …odwoławcza zachodzi wówczas, gdy sprawę rozpoznano podczas nieobecności oskarżonego, którego obecność była obowiązkowa. Zgodnie z art. 374 § 1 k.p.k., obecność oskarżonego na rozprawie jest obowiązkowa, chyba że ustawa stanowi inaczej. Taki wyjątek określony jest m.in. w art. 376 § 2…

10. Sąd Najwyższy, postanowienie z 29 maja 2025 r., IV KK 537/24

    …spraw o zbrodnie i tylko co do czynności otwarcia przewodu sądowego oraz przesłuchania oskarżonego, na co jednoznacznie wskazuje brzmienie art. 374 § 1a k.p.k. Na mocy zaś art. 374 § 1 zd. 2 k.p.k., przewodniczący lub sąd mogą uznać obecność oskarżonego za obowiązkową, jednak nie wywołuje to…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 374 (409)

Historia zmian

Bez zmian od 12 czerwca 2026 r.