Art. 378

Pokaż w całym akcie

Art. 378 Kodeksu postępowania karnego
Art. 378.
§ 1. Jeżeli w sprawie, w której oskarżony musi mieć obrońcę i korzysta z obrony z wyboru, obrońca lub oskarżony wypowiada stosunek obrończy, sąd, prezes sądu lub referendarz sądowy ustanawia obrońcę z urzędu, o ile oskarżony nie powołał obrońcy z wyboru. W razie potrzeby rozprawę przerywa się lub odracza.
§ 2. W sprawie, w której oskarżony korzysta z obrońcy z urzędu, sąd na uzasadniony wniosek obrońcy lub oskarżonego zwalnia obrońcę z jego obowiązków i wyznacza oskarżonemu innego obrońcę z urzędu.
§ 3. W wypadkach określonych w § 1 i 2 sąd podejmuje zarazem decyzję, czy dotychczasowy obrońca może bez uszczerbku dla prawa oskarżonego do obrony pełnić obowiązki do czasu podjęcia obrony przez nowego obrońcę.

art. 378 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 490, 421, 638, 760, 882 i 901)

art. 378 k.p.k.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, postanowienie z 12 października 2006 r., IV KK 199/06

   …w niej zarzuty są niezasadne, przy czym zarzut wskazany jako drugi w kolejności, jest bezzasadny w stopniu oczywistym. Zarzucana obraza art. 378 § 2 k.p.k., jakiej zdaniem skarżącego miał się dopuścić Sąd pierwszej instancji, nie znajduje jakiegokolwiek potwierdzenia. Należy zauważyć, że w…

2. Sąd Najwyższy, uchwała z 21 września 2000 r., III CZP 14/00

   …decyduje w sprawach cywilnych – rada adwokacka, natomiast w sprawach karnych – sąd, przy czym wyznaczony z urzędu obrońca może, według art. 378 § 1 k.p.k., skutecznie wypowiedzieć stosunek obrończy, co powoduje wyznaczenie innego obrońcy z urzędu przez sąd. Powołany przepis art. 119 § 2 k.p.c.…

3. Sąd Najwyższy, postanowienie z 18 lipca 2013 r., III KK 51/13

   …dotychczasowy obrońcy z urzędu. Takie wnioski natomiast składał kilkakrotnie w toku procesu I. K. i nie zostały one uwzględnione. Przepis art. 378 § 2 k.p.k. wskazany w zarzucie kasacji stanowi, że w sprawie, w której oskarżony korzysta z obrońcy z urzędu, sąd na uzasadniony wniosek obrońcy lub…

4. Sąd Najwyższy, uchwała z 30 września 2014 r., I KZP 15/14

   …także szereg innych przepisów korporacyjnych z jednej strony oraz przepisów procesowych, które tę zasadę realizują, z drugiej strony (zob. np. art. 378 § 2 i 3 k.p.k., art. 85 § 1 k.p.k.). Zbędne jest również szersze motywowanie, że wykształceniu i utrwaleniu takiej więzi sprzyja utrzymywanie…

5. Sąd Najwyższy, wyrok z 29 października 2015 r., IV KK 175/15

   …B. M. podniosła zarzut rażącego naruszenia przepisów prawa, które miało istotny wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 81 § 2 k.p.k. i art. 378 § 2 § 3 k.p.k. w zw. z art. 458 k.p.k. i art. 6 k.p.k., poprzez bezpodstawne zwolnienie tuż przed terminem rozprawy apelacyjnej dotychczasowego obrońcy…

6. Sąd Najwyższy, postanowienie z 3 września 2026 r., III KK 326/26

   …przyczyn odwoławczych z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. i zarzucając rażące naruszenie przepisów postępowania, a to art. 6 k.p.k. w zw. z art. 378 § 2 k.p.k. wniósł o uchylenie wyroku Sądów drugiej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. Kasacja…

7. Sąd Najwyższy, uchwała z 30 września 2003 r., I KZP 20/03

   …z treści art. 80 k.p.k., w oparciu o tę zasadę, zakresu uprawnień obrony obowiązkowej, przemawia również treść przepisów art. 81 k.p.k. i 5 art. 378 k.p.k., z których wynika możliwość ustania stosunku obrończego także w wypadku obrony obligatoryjnej. Mając powyższe na względzie, a zwłaszcza to,…

8. Sąd Najwyższy, postanowienie z 20 sierpnia 2014 r., II KK 184/14

   …Kasację od tego wyroku złożył obrońca skazanego. Zaskarżając wyrok w całości zarzucił mu: 1. art. 2 § 1 k.p.k., art. 6 w zw. z art. 378 § 2 k.p.k., art. 80 k.p.k. polegająca na tym, 3 że skazany od chwili rozpoczęcia procesu sądowego wnioskował, że nie ma zaufania do obrońcy i…

9. Sąd Najwyższy, postanowienie z 10 września 2008 r., II KZ 43/08

   …wskazują, że na uzasadniony wniosek oskarżonego lub jego obrońcy prezes właściwego sądu (art. 81 § 2 k.p.k.), jak też właściwy sąd (art. 378 § 2 k.p.k.), zwalnia dotychczasowego obrońcę z jego obowiązków i wyznacza oskarżonemu innego obrońcę z urzędu. Specyfiką postępowania przedkasacyjnego…

10. Sąd Najwyższy, postanowienie z 21 stycznia 2010 r., WZ 54/09

    …Tomasza G. adw. Jakub B.; stawił się również obrońca z wyboru adw. Wojciech W. W związku z tym Wojskowy Sąd Okręgowy w P., na podstawie art. 378 § 1 k.p.k., postanowił zwolnić adw. Tomasza G. z obowiązków obrońcy z urzędu oskarżonego Andrzeja M., albowiem stan zdrowia obrońcy z wyboru adw.…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 378 (45)

Historia zmian

Bez zmian od 12 czerwca 2026 r.