Art. 390

Pokaż w całym akcie

Art. 390 Kodeksu postępowania karnego
Art. 390.
§ 1. Oskarżony ma prawo być obecny przy wszystkich czynnościach postępowania dowodowego.
§ 2. W wyjątkowych wypadkach, gdy należy się obawiać, że obecność oskarżonego mogłaby oddziaływać krępująco na wyjaśnienia współoskarżonego albo na zeznania świadka lub biegłego, przewodniczący może zarządzić, aby na czas przesłuchania danej osoby oskarżony opuścił salę sądową. Przepis art. 375 § 2 stosuje się odpowiednio.
§ 3. W wypadkach przewidzianych w § 2 przewodniczący może również przeprowadzić przesłuchanie przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie tej czynności na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. W miejscu składania wyjaśnień lub zeznań w czynności bierze udział referendarz sądowy, asystent sędziego lub urzędnik sądowy.
§ 4. W sprawie o zagrożone karą pozbawienia wolności, której górna granica wynosi co najmniej 8 lat, umyślne przestępstwo przeciwko życiu i zdrowiu, przeciwko wolności lub przestępstwo z użyciem przemocy lub groźby bezprawnej, gdy należy się obawiać, że obecność oskarżonego mogłaby oddziaływać krępująco na pokrzywdzonego, zwłaszcza gdy uzasadnia to dotychczasowe zachowanie oskarżonego w toku postępowania, na wniosek pokrzywdzonego przewodniczący zarządza, aby na czas jego przesłuchania oskarżony opuścił salę sądową, chyba że przemawia przeciwko temu wzgląd na konieczność dokonania prawidłowych ustaleń faktycznych. O ile nie stoją temu na przeszkodzie względy techniczne lub organizacyjne, nakazując oskarżonemu opuszczenie sali sądowej przewodniczący umożliwia mu udział w rozprawie przy użyciu urządzeń, o których mowa w § 3; w takim przypadku w miejscu przebywania oskarżonego jest obecny referendarz sądowy, asystent sędziego lub urzędnik sądowy.
§ 5. Jeżeli oskarżony, któremu nakazano opuszczenie sali sądowej na czas przesłuchania pokrzywdzonego, nie bierze udziału w rozprawie w sposób, o którym mowa w § 4, przepis art. 375 § 2 stosuje się odpowiednio.

art. 390 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 490, 421, 638, 760, 882 i 901)

art. 390 k.p.k.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, postanowienie z 10 kwietnia 2014 r., IV KK 88/14

   …sierpnia 2012 r. z uwagi na wydane przez Sąd I instancji zarządzenie o przesłuchaniu ww. małoletniej pod nieobecność oskarżonego w trybie art. 390 § 2 k.p.k. Szczególnie jeśli zważyć, że w dniu 29 sierpnia 2012 r. oskarżony nie stawił się na rozprawę, pomimo prawidłowego zawiadomienia, zaś na…

2. Sąd Najwyższy, postanowienie z 23 września 2008 r., I KZP 16/08

   …złożonego w tej sprawie. Jak wskazał zaś Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 13 marca 1997 r., I KZP 2/97, OSNKW 1997, z. 5-6, poz. 39: „w art. 390 k.p.k. (obecnie art. 441 k.p.k.) nie chodzi o pytania dla rozstrzygnięcia zagadnień związanych z sytuacjami hipotetycznymi, ponieważ byłaby to…

3. Sąd Najwyższy, wyrok z 30 października 2013 r., II KK 81/13

   …J. M., który to wyrok został wydany z obrazą przepisów prawa procesowego mającą wpływ na treść wyroku, tj. art. 170 § 1 pkt 2 i 5 k.p.k., art. 390 § 1 k.p.k. oraz art. 587 k.p.k.; II.6. rażące naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 399 § 1 k.p.k. przez zaakceptowanie przez Sąd odwoławczy…

4. Sąd Najwyższy, wyrok z 26 stycznia 2011 r., II KK 214/10

   …z tym przepisem, a odstępstwo od kolejności nie znalazło odzwierciedlenia w zarządzeniu o wyznaczeniu rozprawy, - art. 6 k.p.k. w związku z art. 390 k.p.k., przez pozbawienie prawa do obrony polegającej na osobistym udziale w rozprawach – przy zwolnieniu wystawionym przez lekarza sądowego, a…

5. Sąd Najwyższy, postanowienie z 11 stycznia 2006 r., I KZP 56/05

   …art. 6 ustawy z dnia 8 czerwca 1990 r. – Dz. U. Nr 43, poz. 251) nie jest sądem rozpoznającym środki odwoławcze, uprawnionym na podstawie art. 390 § 1 k.p.k. z 1969 r. do przekazania Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego. Uznał, że postanowienie sądu wojewódzkiego o…

6. Sąd Najwyższy, wyrok z 7 listopada 2011 r., V KK 143/11

   …sądowym nie poprzestano na tych czynnościach. 13 Na rozprawie w dniu 1 lutego 2010 r. Sąd przesłuchał świadka Kamila B.– na podstawie art. 390 § 2 k.p.k. pod nieobecność oskarżonego. W trakcie tej czynności świadkowi odczytano również zeznania z postępowania przygotowawczego, a świadek…

7. Sąd Najwyższy, wyrok z 8 stycznia 2019 r., III KK 662/18

   …„art. 6 k.p.k. w zw. z art. 366 § 1 k.p.k. w zw. z art. 367 § 1 k.p.k. w zw. z art. 374 § 1 k.p.k. w zw. z art. 381 k.p.k. w zw. z art. 390 § 1 k.p.k. w zw. z art. 406 § 1 k.p.k. poprzez uniemożliwienie oskarżonemu udziału w rozprawie, wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów oraz…

8. Sąd Najwyższy, postanowienie z 6 listopada 2003 r., IV KK 456/02

   …§ 1 k.p.k. (oczywiście poza przewidzianymi w ustawie wyjątkami), zagwarantował jemu również udział we wszystkich czynnościach dowodowych – art. 390 § 1 k.p.k., a także prawo do wyrażenia oceny po zgromadzeniu całości materiału dowodowego – art. 406 k.p.k. Wszystkie te elementy są właściwe dla…

9. Sąd Najwyższy, wyrok z 17 września 2014 r., II KK 43/14

   …przepisów postępowania, która miała wpływ na treść zaskarżonego wyroku, a to art. 6 k.p.k., art. 11 § 2 k.p.k., art. 374 § 1 k.p.k., art. 390 § 1 k.p.k. oraz art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k. poprzez zaakceptowanie naruszenia prawa skazanego do obrony polegającego na tym, że rozprawę w dniu 6…

10. Sąd Najwyższy, wyrok z 21 listopada 2012 r., III KK 30/12

    …że w rozpoznawanej przez sąd odwoławczy apelacji obrońcy F. R. jako pierwszy sformułowany został zarzut obrazy art. 377 § 3 k.p.k. w zw. z art. 390 § 1 k.p.k. w zw. z art. 6 k.p.k. poprzez uniemożliwienie oskarżonemu prawa do obrony, polegającego na prowadzeniu postępowania bez jego udziału,…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 390 (96)

Historia zmian

Bez zmian od 12 czerwca 2026 r.