Art. 138

Jeszcze nie obowiązuje: § 2 (wejdzie w życie z dniem 1 października 2029 r.).

Z dniem 1 października 2029 r. wejdzie w życie nowe brzmienie § 1. Do tego dnia obowiązuje brzmienie dotychczasowe.

Pokaż w całym akcie

Art. 138 Kodeksu postępowania karnego
Art. 138.
§ 1. Strona, a także osoba niebędąca stroną, której prawa zostały naruszone, nieprzebywająca w kraju ani w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, ma obowiązek wskazać adresata dla doręczeń w kraju lub w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej; w razie nieuczynienia tego pismo wysłane na ostatnio znany adres w kraju lub w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej albo, jeżeli adresu tego nie ma, załączone do akt sprawy uważa się za doręczone.
§ 2. Przepisu § 1 nie stosuje się, jeżeli strona, a także osoba niebędąca stroną, której prawa zostały naruszone, wyraziła zgodę na dokonywanie doręczeń na adres do doręczeń elektronicznych.

art. 138 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 490, 421, 638, 760, 882 i 901)

art. 138 k.p.k.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, postanowienie z 10 stycznia 2013 r., III KK 123/12
2. Sąd Najwyższy, wyrok z 6 czerwca 2013 r., III KK 179/13

   …awizowania – tej przesyłki nie podjął, toteż zwrócono ją Sądowi. Zarządzeniem z dnia 5 kwietnia 2011 r. upoważniony Sędzia na mocy art. 138 k.p.k. uznała skuteczność doręczenia wyroku zaocznego z dnia 5 stycznia 2011 r. i stwierdziła, że wyrok ten uprawomocnił się w dniu 26 lutego 2011…

3. Sąd Najwyższy, postanowienie z 25 czerwca 2020 r., I KZP 2/20

   …sytuacji. Kodeks postępowania karnego odwołuje się do pojęcie osoby, której prawa zostały naruszone w kilku przepisach, a mianowicie: – w art. 138 k.p.k. zobowiązującym osobę, której prawa zostały naruszone, przebywającą za granicą, do wskazania adresata dla doręczeń w kraju; – w art. 236…

4. Sąd Najwyższy, postanowienie z 17 maja 2012 r., V KK 323/11

   …11, poz. 94, z dnia 24 marca 2010 r., II KK 250/09, LEX nr 575279). Można też zauważyć, że nie ma powodu, by uznać, iż nie jest w rozumieniu art. 138 k.p.k. „przebywaniem za granicą” osoby osadzenie jej w tamtejszym zakładzie karnym, a w takim razie oskarżony nie postąpił zgodnie z tym przepisem,…

5. Sąd Najwyższy, postanowienie z 8 listopada 2000 r., II KZ 135/00

   …czy nie zachodził inny, przewidziany w ustawie wypadek, zobowiązujący Sąd do uznania przesyłki za doręczoną. Wypadki takie przewiduje art. 138 k.p.k. i art. 139 § 1 k.p.k. i oba te przepisy – uzupełniając się logicznie – znajdowały zastosowanie w sytuacji skazanego. Adresatem art. 139 § 1…

6. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 21 maja 2015 r., II OSK 2584/13
7. Sąd Najwyższy, postanowienie z 29 sierpnia 2012 r., V KZ 46/12

   …wymaga wskazania adresata dla doręczeń. W innym wypadku pismo wysłane pod ostatnio znanym sądowi adresem uważa się za doręczone (art. 139, art. 138 k.p.k.). Rzecz jasna, wynikające z wymienionych przepisów domniemania podlegają obaleniu, a wchodzące w ich zakres okoliczności mogą też, w…

8. Sąd Najwyższy, postanowienie z 5 sierpnia 2026 r., IV KZ 10/26

   …toczącym się przeciwko niemu postępowaniu karnym i na wcześniejszych etapach procesu został prawidłowo pouczony o obowiązkach wynikających z art. 138 k.p.k. oraz o rygorze uznania pism za doręczone w przypadku wyjazdu za granice i niewskazania reprezentanta do doręczeń w Polsce. Zgodnie z…

9. Sąd Najwyższy, wyrok z 14 stycznia 2021 r., II DK 26/21

   …dyscyplinarnym o terminie rozprawy może przybrać każdą prawem przewidzianą formę (art. 132 § 1-3 k.p.k., art. 133 k.p.k., art. 137 k.p.k. i art. 138 k.p.k.). Jest to zarazem obowiązek każdego organu procesowego na każdym etapie postępowania, którego dochowanie wymaga udokumentowania.…

10. Sąd Najwyższy, postanowienie z 25 czerwca 2014 r., IV KZ 33/14

    …zamieszkania lub nie przebywa pod wskazanym przez siebie adresem, pismo wysłane pod tym adresem uważa się za doręczone. Z kolei w myśl art. 138 k.p.k., strona przebywająca za granicą, ma obowiązek wskazać adresata dla doręczeń w kraju, a w razie nieuczynienia tego pismo wysłane na ostatnio…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 138 (59)

Historia zmian

Bez zmian od 12 czerwca 2026 r.