Uzasadnienie orzeczenia Sądu Rejonowego dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie z dnia 20 czerwca 2016 r., I C 2125/12

uzasadnienie orzeczenia Sądu Rejonowego dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie z dnia 20 czerwca 2016 r., I C 2125/12

Tekst

1 Sygn. akt I C 2125/12

Uzasadnienie

2 wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy M. w W.

3 z dnia 22 kwietnia 2016 roku

4 Pozwem z dnia 23 sierpnia 1994 r., sprecyzowanym pismem z dnia 05 maja 2005 r. J. M. (1) wniósł o zasądzenie od F. T. (1), B. T. (1) i B. T. (2) solidarnie kwoty 41.273,83 zł tytułem wynagrodzenia za sprawowanie funkcji wykonawcy testamentu W. T. (1).

5 Uzasadniając wywiedzione roszczenie, powód wskazał, że w związku z pełnieniem funkcji wykonawcy testamentu W. T. (1) należy mu się wynagrodzenie od jego spadkobierców, którymi są pozwani w niniejszej sprawie. Jednocześnie oświadczył, iż wysokość wynagrodzenia została uzgodniona ze spadkobiercami w 1994 r. i wynosiła równowartość 130 dolarów amerykańskich za każdy miesiąc pełnienia tejże funkcji. Nadmienił również, że do jego obowiązków należało m.in. dozór nad obiektami położonymi w S. i Wawrze, utrzymanie właściwego stanu technicznego tychże obiektów, kontakty z urzędami i osobami fizycznymi w sprawach dotyczących nadzorowanego mienia, kontakty ze spadkobiercami oraz ich pełnomocnikami oraz prowadzenie dokumentacji związanej z obsługą nadzorowanego mienia. Dotychczas za pełnioną funkcję powód nie otrzymał wynagrodzenia od spadkobierców W. T. (1). Dodał również, iż w ww. sprawy angażował swój czas, samochód oraz telefon. Powód podniósł również, że roszczenie dotyczy wyłącznie okresów, za które nie pobierał on wynagrodzenia z racji pełnionej funkcji wykonawcy testamentu. Czynności związane z wykonaniem testamentu powód rozpoczął w listopadzie 1991 r., niemniej jednak naliczanie wynagrodzenia rozpoczęło się od daty wydania przez Sąd zaświadczenia, tj. od maja 1992 r. Wówczas gdy pobierał on wynagrodzenie za pełnioną funkcję jego wysokość wynosiła 130 dolarów amerykańskich według kursu średniego, 10 dnia każdego miesiąca kalendarzowego. Powód pobierał wynagrodzenie wyłącznie w miesiącach, w których uzyskiwane były dochody z masy spadku – wynajem obiektów i wykazane jest w zestawieniu (sprawozdaniu) zakres od listopada 1999 r. do 31 grudnia 2003 r., zaś wraz z pozwem powód przedłożył zestawienie za 2004 r. i 4 miesiące 2005 r. Wynagrodzenie nie zostało wypłacone za miesiące wyszczególnione w ww. zestawieniach, tj. za 103 miesiące, które łącznie wynosi 41.273,83 zł. Wynagrodzenie to zostało wyliczone według średnich rocznych kursów dolara amerykańskiego zgodnie z danymi Narodowego Banku Polskiego. ( pozew – k. 1; pismo powoda z dnia 05.05.2005 r. – k. 3-5; pismo powoda z dnia 17.09.2012 r. – k. 58).

6 W piśmie złożonym na rozprawie w dniu 07 marca 2006 r. F. T. (1) oraz T. M., jako następca prawny pozwanej B. T. (1) zmarłej w dniu 04 września 2005 r., wnieśli o odrzucenie pozwu, jako niedopuszczalnego z racji braku umowy o wynagrodzenie i nie zakończenia postępowania o dział spadku i zniesienie współwłasności po W. T. (1), sygn. akt I Ns 61/05 (dawna I Ns 50/03) oraz zawieszenie niniejszego postępowania do czasu zakończenia ww. postępowań i do czasu stwierdzenia nabycia spadku po pozwanej B. T. (1). ( pismo F. T. (1) i T. M. z dnia 07.03.2006 r. – k. 19; protokół rozprawy z dnia 07.03.2006 r. – k. 23).

7 Postanowieniem z dnia 07 marca 2006 r. Sąd zawiesił postępowanie w sprawie na podstawie art. 174 § 1 pkt 1 k.p.c. w związku ze śmiercią pozwanej B. T. (1). (postanowienie – k. 24).

8 W piśmie z dnia 01 września 2006 r. pozwany B. T. (2) uznał powództwo J. M. (1) - wykonawcy testamentu W. T. (1). Przyznał, iż wysokość wynagrodzenia powoda została określona w 1994 r. w porozumieniu zawartym pomiędzy powodem, pozwaną B. T. (1) oraz ich pełnomocnikiem pełnomocnikiem mec. S. J.. W imieniu pozwanego B. T. (2) w porozumieniu uczestniczyła matka – Z. T. (1) z tej racji, iż w tym czasie pozwany był osobą niepełnoletnią. ( pismo pozwanego B. T. (2) z dnia 01.09.2006 r. – k. 30; pismo pozwanego B. T. (2) z dnia 19.10.2012 r. – k. 83-84).

9 Postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2012 r. Sąd podjął postępowanie w sprawie z udziałem T. M., jako następcy prawnego pozwanej B. T. (1). ( postanowienie – k. 52).

10 W piśmie przygotowawczym z dnia 17 września 2012 r. pozwani T. M. i F. T. (1) wnieśli o oddalenie powództwa J. M. (1) w całości oraz o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanych kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

11 Ustosunkowując się do żądania zawartego w pozwie, pozwani zarzucili, jakoby powód nie wywiązał się z postanowień wynikających z treści testament sporządzonego przez W. T. (1) w dniu 05 listopada 1991 r. Nie spieniężył on bezzwłocznie majątku spadkodawcy i nie wydał on spadkobiercom jego równowartości do chwili obecnej. Pozwani podnieśli również, że w dniu 29 grudnia 2004 r. tutejszy Sąd w sprawie o sygn. akt I Ns 50/03 wydał postanowienie w sprawie o dział spadku, zniesienie własności nieruchomości oraz podział majątku wspólnego małżonków po ustaniu wspólności majątkowej. Punkt 1 orzeczenia, w części rozdzielającej składniki spadku jest prawomocny od dnia 19 marca 2005 r. i od tej daty dalsze zarządzanie majątkiem przez powoda stało się zbyteczne, a zatem nie należy mu się wynagrodzenie za okres od 20 marca 2005 r. Dodali również, że wykonawca testamentu winien wydać majątek spadkowy spadkobiercom zgodnie z wolą spadkodawcy i ustawą, a w każdym razie niezwłocznie po dokonaniu działu spadku. Niemniej jednak powód nie dopełnił tego obowiązku do chwili obecnej. Ponadto od daty spalenia się domu mieszkalnego oraz wiaty nie przysługuje wykonawcy testamentu żadne wynagrodzenie. Powód nie dokonał także rozliczenia pożytków pochodzących z wynajmu działki Willa N. W. w W.. Pozwani wskazali również, że w 1994 r. wynagrodzenie dla wykonawcy testamentu ustalono za okres wynajmu nieruchomości w S. na kwotę 130 dolarów amerykańskich miesięcznie. Wynajem ten trwał od grudnia 1994 r. do sierpnia 1995 r. – czyli 21 miesięcy. Wykonawca testamentu odliczył sobie wynagrodzenie za okres 11 miesięcy w wysokości 3.480,42 zł. Pozostało zatem do zapłaty wynagrodzenie za jedynie 10 miesięcy, tj. 1300 dolarów amerykańskich (130 USD x 10). Ponadto powód wynajmuje działkę Willa N. nr 15 w W. po zaniżonych stawkach, które mają się nijak do realiów rynkowych. Stawki zostały bowiem ustalone w wysokości 1,50 zł za m² powierzchni. Wreszcie powód zaniechał wystąpienia do Urzędu Gminy W. o odszkodowanie z tytułu zajęcia części nieruchomości położonej w W. przy ul. (...), która została wywłaszczona pod drogę publiczną. ( pismo pozwanych F. T. (1) i T. M. z dnia 17.09.2012 r. – k. 71-73).

12 Na rozprawie w dniu 07 listopada 2012 r. powód wniósł o zasądzenie na swoją rzecz od pozwanych T. M., F. T. (1) oraz B. T. (2) solidarnie kwoty 41.273,83 zł z tytułu wynagrodzenia za sprawowanie funkcji wykonawcy testamentu W. T. (1) za okres od maja 1992 r. do października 2001 r. w stawce 130 dolarów amerykańskich miesięcznie. ( protokół rozprawy z dnia 07.11.2012 r. – k. 105-111).

13 W piśmie (oświadczeniu z dnia 17 grudnia 2012 roku) pozwany F. T. (2) oświadczył, iż nie zawierał umów z powodem za wyjątkiem okresu 21 miesięcy tj. od grudnia 1993 roku do sierpnia 1995 roku (k. 143-144)

14 W piśmie zatytułowanym załącznik do protokołu datowanym dniem 30 kwietnia 2013 roku a złożonym do Sądu w dniu 07 maja 2013 roku (data prezentaty) pozwani T. M. i F. T. (1) oświadczyli, że powodowi jako wnioskodawcy testamentowemu należy się wynagrodzenie za 19 miesięcy pełnienia tej funkcji, tj. za okres, w którym wynajmowana była nieruchomość przy ul. (...) – okres od grudnia 1993 r. do czerwca 1995 r. (a nie jak pierwotnie w piśmie k.71-72). Wynagrodzenie w tym okresie powód pobrał wyłącznie za 5 miesięcy, zatem zaległość pozwanych T. M. i F. T. (1) z tytułu wynagrodzenia powoda wynosi 4.225,15 zł. Powołując się na treść art. 1034 § 1 k.c. pozwani wskazali, iż uznają ww. wynagrodzenie w stosunku do ich udziału w spadku, tj. w 2/3 ww. kwoty – 2.817,00 zł. Ponadto, na podstawie art. 989 § 1 k.c. w zw. z art. 751 pkt 1 k.c. w zw. z art. 117 § 1 k.c. pozwani podnieśli zarzut przedawnienia roszczenia o zapłatę wynagrodzenia za okres 4 miesięcy w 1992 r., tj. maj-sierpień. Pozwani wskazali również, że na rozprawie w dniu 27 marca 2013 r., sygn. akt I Ns 687/12 dowiedzieli się, że wykonawca testamentu pobrał (tzn. nie zdeponował na rachunku bankowym) wynagrodzenie za okres od listopada 2001 r. do lutego 2013 r. w łącznej kwocie 57.048,89 zł (tj. 130 USD miesięcznie przez 135 miesięcy) – k. 157 protokołu. W związku z powyższym pozwani T. M. i F. T. (1) ponieśli zarzut potrącenia wzajemnych wierzytelności wobec strony powodowej z tytułu nienależnie pobranego wynagrodzenia przez J. M. (2), w sposób szczegółowo wskazany w przedmiotowym piśmie . ( załącznik do rozprawy pozwanych T. M. i F. T. (1) – k. 185-195).

15 Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:

16 Spadkodawca W. T. (1) zmarł w dniu 09 listopada 1991 roku w W..

17 Spadek po nim na postawie testamentu ustnego sporządzonego w dniu 05 listopada 1991 roku nabyli: córka B. T. (1) oraz synowie F. T. (1) i B. T. (2) po 1/3 części każde z nich.

18 ( bezsporne, postanowienie k. 27)

19 Jako wykonawcę testamentu W. T. (1) powołał swojego przyjaciela powoda J. M. (1), a gdyby tenże obowiązku tego przyjąć nie chciał – Z. A. lub A. M. (1).

20 Wolą W. T. (1) była sprzedaż jego majątku nieruchomego a to w postaci domu w S. (nieruchomość przy ul. (...) w W. w W.) oraz działki w Wawrze (nieruchomość przy ul. (...) w W.) a uzyskane pieniądze przekazane dzieciom córce B. T. (1) oraz synom F. i B. T. (2) w częściach równych. Wolą testatora było również i to, iż sprzedany został jego majątek ruchomy.

21 ( bezsporne, testament ustny k. 26)

22 J. M. (1) podjął się obowiązków wykonawcy testamentu, zaś Sąd Rejonowy dla Warszawy – Mokotowa w W. na podstawie art. 665 na wykonawcę testamentu W. T. (1) powołał powoda J. M. (1)

23 (bezsporne, zaświadczenie z dnia 04 maja 1992 roku o sygn. akt I Ns 436/92 k. 8)

24 Za okres od sierpnia 1994 roku do grudnia 1994 roku powód J. M. (1) pobrał tytułem wynagrodzenia kwotę 1.559,36 złotych, za okres od stycznia 1995 roku do czerwca 1995 roku powód pobrał tytułem wynagrodzenia kwotę 1.921,06 złotych, za okres od listopada do grudnia 2001 roku wynagrodzenie w kwocie 1.048,00 złotych, za okres od stycznia 2002 roku do grudnia 2002 roku kwotę 6.389,35 złotych a za okres od stycznia 2003 roku do grudnia 2003 roku kwotę 6.106,59 złotych.

25 Za okres od stycznia do grudnia 2004 roku powód pobrał kwotę 5.761,00 złotych tytułem wynagrodzenia, zaś za okres od stycznia do kwietnia 2005 roku kwotę 1.641,54 złotych.

26 Łącznie w okresie od maja 1992 roku do kwietnia 2005 roku powód za pełnienie funkcji wykonawcy testamentu pobrał kwotę 24.427,75 złotych ( vide: zestawienie k. 10-11, zeznania powoda w charakterze strony k.106-111, 155 sprawozdania – zielony skoroszyt)

27 Postanowieniem z dnia 29 grudnia 2004 roku Sądu Rejonowego dla Warszawy – Mokotowa w W. w punkcie I ustalono, iż w skład spadku po W. T. (1) m.in. wchodziły następujące składniki nieruchomość oznaczona jako działki ewidencyjne nr (...) z obrębu 07-18 przy ul. (...) w W., o powierzchni 2.7316 ha, nieruchomość oznaczoną jako „Willa N. W. – dz. 15 cz”, działki ewidencyjne nr (...) przy ul. (...) w W. o powierzchni 1696 m 2,, udział we własnościowym spółdzielczym prawie do lokalu mieszkalnego przy ul. (...) w W. wchodzącym w skład majątku wspólnego testatora i Z. T. (1).

28 Dokonano działu spadku po W. T. (1) w ten sposób, że nieruchomość oznaczona jako działki ewidencyjne nr (...) z obrębu 07-18 przy ul. (...) w W., o powierzchni 2.7316 ha przyznano na wyłączna własność synowi B. T. (2), nieruchomość oznaczoną jako „Willa N. W. – dz. 15 cz”, działki ewidencyjne nr (...) przy ul. (...) w W. o powierzchni 1696 m² na współwłasność w częściach równych (po ½) córce B. T. (1) i F. T. (1) oraz na zasadzie działu spadku połączonego z podziałem majątku wspólnego W. T. (1) i Z. T. (1) własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego przy ul. (...) w W. przyznano na wyłączna własność B. T. (2).

29 Postanowienie w powyżej wskazanym zakresie jest prawomocne. ( postanowienie k. 787-788 akt I Ns 211/13, k. 92-93 akt I Ns 687/12)

30 Postanowieniem Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 30 stycznia 2008 roku wydanym w sprawie V Aca 2291/07 uchylono zaskarżone postanowienie w pozostałym zakresie tj. w punktach I podpunkt 4 oraz punktach II, III, IV i V i w tej części sprawę przekazano Sądowi Rejonowemu dla Warszawy – Mokotowa w W. do ponownego rozpoznania.

31 ( bezsporne)

32 W zakresie spadku po W. T. (1) wprawdzie tutejszy Sąd postanowieniem wydanym w dniu 07 maja 2012 r. w sprawie o sygn. akt I Ns 947/09 ustalił skład majątku dorobkowego W. T. (1) i Z. T. (1) (pkt I), dokonał działu pozostałego majątku wspólnego Z. T. (1) i W. T. (1) (pkt II), zasądził spłaty i dopłaty z tego tytułu (pkt III) i dokonał ostatecznego działu spadku po W. T. (1) (pkt IV), niemniej jednak, wskutek jego częściowego zaskarżenia apelacją przez uczestników T. M. i F. T. (1), Sąd Okręgowy w Warszawie postanowieniem wydanym w dniu 17 stycznia 2013 r. w sprawie o sygn. akt V Ca 2751/12 uchylił zaskarżone postanowienie i sprawę przekazał tutejszemu Sądowi do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu swojego orzeczenia Sąd Okręgowy wyraźnie wskazał, że uchylenie to odnosi swój skutek wobec całości postanowienia z dnia 07 maja 2012 r. albowiem istnieje ścisły związek rozstrzygnięcia w części zaskarżonej przez apelujących i tej części, która nie została objęta apelacją.

33 (bezsporne)

34 Wynika zatem, iż w pozostałej części postepowanie działowe dalej się toczy i nie zostało nawet nieprawomocnie zakończone w I Instancji.

35 ( bezsporne, akta I Ns 211/13)

36 B. T. (1) zmarła w dniu 04 września 2005. Spadek po niej na podstawie ustawy nabyła matka T. M. w 6/16 części oraz bracia F. T. (1) i B. T. (2) każdy z nich po 5/16 części.

37 ( bezsporne, postanowienie z dnia 09 maja 2011 roku w sprawie I Ns 88/10 Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi – Południe w W. k. 94 akt I Ns 687/12) .

38 Postanowieniem z dnia 10 kwietnia 2013 roku wydanym w sprawie I Ns 687/12 przez Sąd Rejonowy dla Warszawy – Mokotowa w W. zwolniono J. M. (1) z funkcji wykonawcy testamentu ustnego z dnia 05 listopada 1991 roku W. T. (1) zmarłego w dniu 09 listopada 1991 roku. Orzeczenie jest prawomocne od dnia 03 maja 2013 roku.

39 ( bezsporne, vide: k. 196 akt I Ns 687/12).

40 W okresie pełnienia przez J. M. (1) funkcji wykonawcy testamentu podejmował on starania o wynajem nieruchomości przy ul. (...) w W. oraz przy ul. (...) w W., zaś w latach 1994-1995 z uwagi na wynajem nieruchomości przy ul. (...) w W. pobierał należny czynsz. W okresie pełnienia funkcji wykonawcy testamentu wynajmował części nieruchomości przy ul. (...) w W. i pobierał z tego tytułu czynsz. W zakresie nieruchomości przy ul. (...) w W. w okresie gdy budynek nie był wynajmowany powód doglądał nieruchomości, zimą ogrzewał by nie doszło do degradacji. W okresie wynajmu nieruchomości przy ul. (...) w W. uzyskiwany czynsz po odliczeniu swojego wynagrodzenia przekazywał spadkobiercom W. T. (1) - jego dzieciom w częściach równych tj. po 1/3. Powód prowadził korespondencję urzędową z Urzędem Skarbowym w zakresie podatków, finalnie uzyskując decyzje o odroczeniu terminu płatności podatku spadkowego do czasu zakończenia sprawy o dział spadku. Powód zawierał również umowy ubezpieczenia nieruchomości przy ul. (...) w W. dzięki czemu spadkobiercom po jego pożarze w styczniu 1998 roku wypłacono odszkodowanie.

41 Powód J. M. (1) dokonywał również wydatków na utrzymanie nieruchomości dokonał sprzedaży ruchomości pozostały po spadkodawcy za co uzyskał kwotę 4.015,00 złotych, windykował należności od W. T. (2) prowadząc z nim i spadkobiercami korespondencję.

42 Na dzień 11 lutego 2013 roku łącznie zdeponowane zostały przez powoda środki pieniężne – dochód ze spadku - w wysokości 329.876,30 złotych.

43 Na rachunku bankowym w (...) S.A. o nr (...) zgromadzono środki w wysokości 44.577,48 złotych, na rachunku bankowym nr (...) środki w wysokości 283,740,06 złotych a na rachunku o nr (...) w kwocie 1.558,76 złotych. W okresie listopad 1992 do 30 września 1999 roku przekazano spadkobiercom tytułem dochodu ze spadku kwotę 37.225,24 złotych oraz kwotę 9.800,00 złotych dolarów amerykańskich.

44 (vide: sprawozdania – zielony skoroszyt oraz wyciągi z rachunków bankowych – czerwony segregator, zeznania powoda w charakterze strony k. 106-111, 155).

45 W okresie od maja 1992 roku do października 2001 roku w miesiącach objętych przedmiotem sprawy kurs dolara amerykańskiego według Narodowego Banku Polskiego przedstawiał się następującą:

46 lp.

47 miesiąc

48 rok

49 wartość w dolarach amerykańskich

50 kurs dolara amerykańskiego NBP

51 równowartość 130 $ w polskich złotych

52 1992 rok

53 1.

54 maj

55 1992

56 130

57 1, (...)

58 177,93 zł

59 2.

60 czerwiec

61 1992

62 130

63 1, (...)

64 178,17 zł

65 3.

66 lipiec

67 1992

68 130

69 1,354

70 176,02 zł

71 4.

72 sierpień

73 1992

74 130

75 1, (...)

76 177,44 zł

77 5.

78 wrzesień

79 1992

80 130

81 1, (...)

82 175,67 zł

83 6.

84 październik

85 1992

86 130

87 1, (...)

88 185,47 zł

89 7.

90 listopad

91 1992

92 130

93 1, (...)

94 198,07 zł

95 8.

96 grudzień

97 1992

98 130

99 1, (...)

100 199,75 zł

101 1993 rok

102 9.

103 styczeń

104 1993

105 130

106 1, (...)

107 206,75 zł

108 10.

109 luty

110 1993

111 130

112 1, (...)

113 213,15 zł

114 11.

115 marzec

116 1993

117 130

118 1, (...)

119 216,29 zł

120 12.

121 kwiecień

122 1993

123 130

124 1, (...)

125 215,87 zł

126 13.

127 maj

128 1993

129 130

130 1, (...)

131 215,38 zł

132 14.

133 czerwiec

134 1993

135 130

136 1, (...)

137 223,07 zł

138 15.

139 lipiec

140 1993

141 130

142 1, (...)

143 232,67 zł

144 16.

145 sierpień

146 1993

147 130

148 1, (...)

149 237,09 zł

150 17.

151 wrzesień

152 1993

153 130

154 1,95

155 253,50 zł

156 18.

157 październik

158 1993

159 130

160 1, (...)

161 258,47 zł

162 19.

163 listopad

164 1993

165 130

166 2, (...)

167 268,28 zł

168 20.

169 grudzień

170 1993

171 130

172 2, (...)

173 273,27 zł

174 1994 rok

175 21.

176 styczeń

177 1994

178 130

179 2, (...)

180 279,71 zł

181 22.

182 luty

183 1994

184 130

185 2,2018

186 286,23 zł

187 23.

188 marzec

189 1994

190 130

191 2,202

192 286,26 zł

193 24.

194 kwiecień

195 1994

196 130

197 2, (...)

198 291,21 zł

199 25.

200 maj

201 1994

202 130

203 2, (...)

204 291,06 zł

205 26.

206 czerwiec

207 1994

208 130

209 2,282

210 296,66 zł

211 27.

212 lipiec

213 1994

214 130

215 2, (...)

216 292,83 zł

217 1995 rok

218 28.

219 lipiec

220 1995

221 130

222 2, (...)

223 460,20 zł

224 29.

225 sierpień

226 1995

227 130

228 2, (...)

229 460,59 zł

230 30.

231 wrzesień

232 1995

233 130

234 2,471

235 452,60 zł

236 31.

237 październik

238 1995

239 130

240 2,441

241 445,58 zł

242 32.

243 listopad

244 1995

245 130

246 2, (...)

247 438,62 zł

248 33.

249 grudzień

250 1995

251 130

252 2,53

253 450,97 zł

254 1996 rok

255 34.

256 styczeń

257 1996

258 130

259 2, (...)

260 323,25 zł

261 35.

262 luty

263 1996

264 130

265 2,541

266 330,33 zł

267 36.

268 marzec

269 1996

270 130

271 2, (...)

272 334,30 zł

273 37.

274 kwiecień

275 1996

276 130

277 2, (...)

278 339,76 zł

279 38.

280 maj

281 1996

282 130

283 2,649

284 344,37 zł

285 39.

286 czerwiec

287 1996

288 130

289 2, (...)

290 352,50 zł

291 40.

292 lipiec

293 1996

294 130

295 2,73

296 354,90 zł

297 41.

298 sierpień

299 1996

300 130

301 2,72

302 353,60 zł

303 42.

304 wrzesień

305 1996

306 130

307 2,776

308 360,88 zł

309 43.

310 październik

311 1996

312 130

313 2, (...)

314 365,24 zł

315 44.

316 listopad

317 1996

318 130

319 2,809

320 365,17 zł

321 45.

322 grudzień

323 1996

324 130

325 2, (...)

326 371,74 zł

327 1997 rok

328 46.

329 styczeń

330 1997

331 130

332 2,895

333 376,35 zł

334 47.

335 luty

336 1997

337 130

338 3, (...)

339 390,33 zł

340 48.

341 marzec

342 1997

343 130

344 3,083

345 400,79 zł

346 49.

347 kwiecień

348 1997

349 130

350 3, (...)

351 404,37 zł

352 50.

353 maj

354 1997

355 130

356 3, (...)

357 408,92 zł

358 51.

359 czerwiec

360 1997

361 130

362 3, (...)

363 418,67 zł

364 52.

365 lipiec

366 1997

367 130

368 3, (...)

369 429,59 zł

370 53.

371 sierpień

372 1997

373 130

374 3,488

375 453,44 zł

376 54.

377 wrzesień

378 1997

379 130

380 3, (...)

381 454,55 zł

382 55.

383 październik

384 1997

385 130

386 3, (...)

387 440,90 zł

388 56.

389 listopad

390 1997

391 130

392 3,51

393 456,30 zł

394 57.

395 grudzień

396 1997

397 130

398 3,543

399 460,59 zł

400 1998 rok

401 58.

402 styczeń

403 1998

404 130

405 3,54

406 460,20 zł

407 59.

408 luty

409 1998

410 130

411 3,543

412 460,59 zł

413 60.

414 marzec

415 1998

416 130

417 3, (...)

418 452,60 zł

419 61.

420 kwiecień

421 1998

422 130

423 3, (...)

424 445,58 zł

425 62.

426 maj

427 1998

428 130

429 3,374

430 438,62 zł

431 63.

432 czerwiec

433 1998

434 130

435 3,469

436 450,97 zł

437 64.

438 lipiec

439 1998

440 130

441 3,479

442 452,27 zł

443 65.

444 sierpień

445 1998

446 130

447 3,446

448 447,98 zł

449 66.

450 wrzesień

451 1998

452 130

453 3,565

454 463,45 zł

455 67.

456 październik

457 1998

458 130

459 3,535

460 459,55 zł

461 68.

462 listopad

463 1998

464 130

465 3,44

466 447,20 zł

467 69.

468 grudzień

469 1998

470 130

471 3,478

472 452,14 zł

473 1999 rok

474 70.

475 styczeń

476 1999

477 130

478 3,464

479 450,32 zł

480 71.

481 luty

482 1999

483 130

484 3, (...)

485 486,27 zł

486 72.

487 marzec

488 1999

489 130

490 3,936

491 511,68 zł

492 73.

493 kwiecień

494 1999

495 130

496 3,984

497 517,92 zł

498 74.

499 maj

500 1999

501 130

502 3,901

503 507,13 zł

504 75.

505 czerwiec

506 1999

507 130

508 3, (...)

509 511,52 zł

510 76.

511 lipiec

512 1999

513 130

514 3, (...)

515 508,18 zł

516 77.

517 sierpień

518 1999

519 130

520 3,946

521 512,98 zł

522 78.

523 wrzesień

524 1999

525 130

526 4, (...)

527 521,20 zł

528 79.

529 październik

530 1999

531 130

532 4, (...)

533 531,90 zł

534 80.

535 listopad

536 1999

537 130

538 4, (...)

539 556,11 zł

540 81.

541 grudzień

542 1999

543 130

544 4, (...)

545 538,27 zł

546 2000 rok

547 82.

548 styczeń

549 2000

550 130

551 4,062

552 528,06 zł

553 83.

554 luty

555 2000

556 130

557 4, (...)

558 540,29 zł

559 84.

560 marzec

561 2000

562 130

563 4, (...)

564 532,04 zł

565 85.

566 kwiecień

567 2000

568 130

569 4, (...)

570 538,49 zł

571 86.

572 maj

573 2000

574 130

575 4, (...)

576 573,61 zł

577 87.

578 czerwiec

579 2000

580 130

581 4,421

582 574,73 zł

583 88.

584 lipiec

585 2000

586 130

587 3,479

588 452,27 zł

589 89.

590 sierpień

591 2000

592 130

593 3,446

594 447,98 zł

595 90.

596 wrzesień

597 2000

598 130

599 3,565

600 463,45 zł

601 91.

602 październik

603 2000

604 130

605 3,535

606 459,55 zł

607 92.

608 listopad

609 2000

610 130

611 3,44

612 447,20 zł

613 93.

614 grudzień

615 2000

616 130

617 3,478

618 452,14 zł

619 2001 rok

620 94.

621 styczeń

622 2001

623 130

624 3,464

625 450,32 zł

626 95.

627 luty

628 2001

629 130

630 3, (...)

631 486,27 zł

632 96.

633 marzec

634 2001

635 130

636 3,936

637 511,68 zł

638 97.

639 kwiecień

640 2001

641 130

642 3,984

643 517,92 zł

644 98.

645 maj

646 2001

647 130

648 3,901

649 507,13 zł

650 99.

651 czerwiec

652 2001

653 130

654 3, (...)

655 511,52 zł

656 100.

657 lipiec

658 2001

659 130

660 3, (...)

661 508,18 zł

662 101.

663 sierpień

664 2001

665 130

666 3,946

667 512,98 zł

668 102.

669 wrzesień

670 2001

671 130

672 4, (...)

673 521,20 zł

674 103.

675 październik

676 2001

677 130

678 4, (...)

679 531,90 zł

680 ( vide: pismo k. 461)

681 Powód w 1995 roku ustalił z B. T. (1) oraz przedstawicielem ustawowym małoletniego B. Z. S. – T. przy braku sprzeciwu F. T. (1), iż za pełnienie funkcji wykonawcy testamentu przysługiwać mu będzie wynagrodzenie stanowiące równowartość 130 dolarów amerykańskich w polskich złotych.

682 ( vide: zeznania powoda k. 106-111, 155, zeznania świadków E. G. k. 174-176, B. T. (2) (k. 238-239), Z. T. (1) (k. 235-238 – potwierdzone na rozprawie k. 310- 319), A. M. (2) (k. 280-281), W. T. (2) (k. 281-283) częściowo T. M. k. 153-155, 302-312, F. T. (1) (k.256-261), L. L. (k. 214-217)

683 Powyższy stan faktyczny w przedmiotowej sprawie Sąd ustalił w oparciu o wyżej wymienione dowody z dokumentów tak prywatnych znajdujących się w aktach sprawy, jak i dokumentów urzędowych. Zasadniczo dokumenty prywatne nie były przez strony kwestionowane ani co do ich prawdziwości czy autentyczności. W tym miejscu wskazać wypada, iż co prawda w toku rozprawy w dniu 26 listopada 2015 roku pełnomocnik pozwanych T. M. i F. T. (1) zakwestionowal pisma dołączone do załącznika do protokołu rozprawy k. 479 wskazując, iż kwestionuje pisma wysyłane do W. T. (2) bo nie dołączono dowodu przeoczając, iż do załącznika dołączono nie pisma wysłane do W. T. (2) ale od niego otrzymane, a zatem powyższe twierdzenia są bezprzedmiotowe. Zważyć przy tym należy, iż wcześniej pomimo, iż zalegały w aktach sprawy nie były przez pełnomocnika kwestionowane. W tym miejscu wskazać wypada, iż dokument prywatny zgodnie z art. 245 kc może być wyłącznie dowodem na to, iż określona osoba złożyła oświadczenie o określonej treści. Jednocześnie pełnomocnik zakwestionowała pismo odręczne (a pisma własnoręczne złożono na k. 490, 491,484) przy czym również i te dokumenty ograniczając się wyłącznie do lakonicznego stwierdzenia, że je kwestionuje przy czym nie sposób nie zauważyć, iż ich egzemplarze zalegały już w aktach sprawy i nie były przez pełnomocnika kwestionowane.

684 Czyniąc ustalenia faktyczne, Sąd uwzględnił także zgodne twierdzenia stron w trybie art. 229 k.p.c. oraz twierdzenia strony, którym przeciwnik nie przeczył w trybie art. 230 k.p.c.

685 Podkreślenia wymaga, iż okolicznością sporną były po pierwsze ustalenia pomiędzy powodem a B. T. (1), F. T. (1) i przedstawicielem ustawowym Z. T. (1) w zakresie należnego powodowi wynagrodzenia, przy czym okolicznością sporna było czy ustalone zostało na cały okres sprawowania funkcji wykonawcy testamentu czy też wyłącznie co do okresu wynajmowania domu w S. – co zresztą nie było zgodne pomiędzy kwestionującymi ww okoliczność pozwanymi T. M. i F. T. (1), choć okresy za jakie nie kwestionowali oni wynagrodzenia powoda były różne albowiem w odpowiedzi na pozew (k. 71) uznawali je za okres 21 miesięcy, co potwierdził później F. T. (1) (k. 143), a następnie wskazali że chodzi o 19 miesięcy łącznie z czerwcem, choć pozwana T. M. wskazała, iż do maja 1995 roku.

686 Kolejną okolicznością sporną był kwestionowany przez pozwanych T. M. i F. T. (1) sposób wykonywania funkcji przez powoda. Twierdzono, że wynajmował on nieruchomości poniżej cen rynkowych, ubezpieczał nieruchomość na kwotę nieadekwatna do jej rzeczywistej wartości, zaniedbał rozliczeń za linię technologiczna z W. T. (2), zaś koronnym argumentem było to, iż powód powołany został na wykonawcę testamentu W. T. (1), po to aby majątek nieruchomy sprzedać. Ferując wskazane zarzuty pozwani nie wskazywali również w jaki sposób powód miałby swoja funkcje wykonywać, nie wykazali również, iż nieruchomości mogły być wynajmowane za wyższe kwoty (wskazanie, że było wielu chętnych i byli oni gotowi zapłacić wyższe sumy). Pozwani wykazywali również niezadowolenie z zatrzymania przez powoda na rachunku bankowym zgromadzonych przezeń środków pieniężnych i nie wydanie ich spadkobiercom.

687 Na podkreślenie zasługuje i to, iż pozwani T. M. i F. T. (1) wskazywali, iż należny im udział to 2/3 wartości (kwot) podlegających podziałowi o czym przesądza pismo co prawda zatytułowane załącznik do protokołu rozprawy (z dnia 10 kwietnia 2013 roku) i opatrzone datą 30 kwietnia 2013 roku choć wniesione do Sądu dopiero w dniu 05 lipca 2013 roku czyli po przeszło dwóch miesiącach od daty jego sporządzenia (k. 185 i nast.).

688 Jak wynika ze stanowiska pozwanych uznanie przez nich kwot w ułamku 2/3 wynika z dokonanego działu spadku po W. T. (1) w prawomocnym w tej części postanowieniu Sądu z dnia 29 grudnia 2004 roku.

689 Ubocznie jednak wskazać wypada, iż skoro spadkobiercami po W. T. (1) były jego dzieci w częściach równych tj. po 1/3 części to podkreślić należy, iż przysługujący w 1/3 części udział B. T. (1) w spadku po ojcu na podstawie dziedziczenia ustawowego nabyli pozwany F. T. (1) w 5/16 części, B. T. (2) w 5/16 części i jej matka T. M. w 6/16 części. A skoro tak to wszakże do przysługujących F. T. (1) i B. T. (2) udziałów po 1/3 części w spadku po ojcu należy doliczyć te nabyte w drodze spadkobrania po B. T. (1) tj. po 5/16 z przysługującego jej w spadku po ojcu udziału w 1/3, ustalając jednocześnie, iż T. M. nabyła tenże udział w spadku w wartości 6/16 z 1/3 części spadku po W. T. (1). Wynika zatem, iż udziały wartościowe w spadku poszczególnych pozwanych wynoszą po 7/16 części jeżeli chodzi o F. T. (1) i B. T. (2) zaś co do T. M. w 2/16 (1/8 ) części. W miejsce bowiem B. T. (1) weszli jej następcy prawny bracia F. i A. T. oraz B. T. (2) po 5/16 zaś matka T. M. w 1/8 (2/16) części. Pozwani zaś wydaje się tych niuansów zupełnie nie dostrzegają.

690 Pozwany B. T. (2) konsekwentnie uznawał roszczenie powoda w całości zarówno wówczas gdy przysługiwał mu nabyty w 1/3 części udział w spadku po ojcu, jak również i wtedy gdy był już spadkobiercą zmarłej B. T. (1) w 5/16 części, czyli w spadku po ojcu wartościowo jego udział wynosił 7/16 części.

691 Wyjaśnić należy, że poza sporem pozostawała okoliczność ważności i autentyczności treści testamentu W. T. (1). Nie kwestionowana była również wola testatora w zakresie spieniężenia zarówno nieruchomości wskazanych w testamencie oraz rzeczy ruchomych, zaś uzyskane w ten sposób sumy przekazać spadkobiercom W. T. (1) według ich udziałów spadkowych.

692 Sąd uznał za miarodajne i w całości obdarzył wiarą twierdzenia powoda J. M. (1) (k. 106-11, 155, 302-311 ) albowiem znalazły one potwierdzenie w zeznaniach świadków E. G. (k. 174-176), Z. T. (1) (k. 235-238 – potwierdzone na rozprawie k. 310- 319 ), A. M. (3) (k. 280-281), W. T. (2) (k. 281-283).

693 Otóż zważyć należy, iż powód konsekwentnie podnosił iż jego wynagrodzenie bez ograniczeń czasowych ustalone zostało w rozmowie z B. T. (1) już po jego ustanowieniu i ustalono kwotę równowartości 130 dolarów amerykańskich. O tych ustaleniach bezpośrednio wspomina również świadek E. G. wskazując wprost na zdenerwowanie B. T. (1) w zakresie konieczności uiszczania wynagrodzenia za okres, gdy nieruchomość w S. nie była już wynajmowania. Sama wymowa zeznań świadka wskazuje, iż faktycznie do powyższej rozmowy doszło oraz, iż ustalono wynagrodzenie powoda bezterminowo. Sam fakt zaś późniejszego zdenerwowania B. T. (1) w kontekście konieczności uiszczania wynagrodzenia chociaż w jej ocenie nie było za co wskazuje, iż po pierwsze ustalenia były i były bezterminowe, bo w przeciwnym wypadku B. T. (1) nie denerwowałaby się przeciągająca się sprawą działową, brakiem wynajmu domu oraz w tym kontekście koniecznością ponoszenia wynagrodzenia powoda skoro ustaliłaby z nim ramy czasowe wynagrodzenia ograniczając je wyłącznie do okresu wynajmu domu w S.. Pośrednio również do tego nawiązują zeznania świadka L. L. (k. 214-217) która również wspominała o rozdrażnieniu B. T. (1) wskazując, iż ta mówiła świadkowi, iż rzeczywiście rozumie, że za okres wynajmu domu można dać wykonawcy wynagrodzenie a później to już nie ma za co. Zwrócić uwagę należy, iż świadek wspominała o rozmowie ze spadkobierczynią w 2003 roku oraz w latach 90 kiedy ta wspominała o powód podjął się wykonawstwa testamentu jako przyjaciel i była to przysługa przyjacielska.

694 Z zeznań świadków E. G. i L. L. wynika również, iż niezadowolenie spadkobierczyni z działań powoda wynikało głownie ze „ślimaczącego się” postepowania działowego raz w aspekcie woli spadkodawcy co do sprzedaży wchodzących w skład spadku nieruchomości zgodnie z jego wolą.

695 W zestawieniu z zeznaniami świadka Z. T. (1) (k. 235-238 – potwierdzone na rozprawie k. 310- 319) oraz powoda B. T. (2) (k. 238-239), który co prawda nie znał okoliczności faktycznych ale posiadał wiedzę o wysokości i bezterminowości wynagrodzenia powoda wynika, iż wszyscy spadkobiercy W. T. (1) przystali na kwotę stanowiąca równowartość 130 dolarów amerykańskich. Wskazać wszakże należy, iż spadkobiercy zamieszkiwali w Stanach Zjednoczonych stąd też nie mogą dziwić, iż powód dokonywał tych ustaleń ustnie, jednakowoż w zaufaniu, iż te będą respektowane, wszakże ustalał to z dziećmi swojego nieżyjącego przyjaciela, nie miał więc powodu by nie dążyć ich zaufaniem oraz dokonywać aktów przezorności jakby chociażby uzyskanie potwierdzenia ww ustaleń na piśmie.

696 Oceniając zebrany materiał dowodowy również z uwzględnieniem zasad doświadczenia życiowego i logicznego myślenia wskazać należy, iż nieracjonalne byłoby przyjęcie ustalenia wynagrodzenia powoda tylko na okres wynajmu domu w S.. Brak byłoby bowiem jakiegokolwiek racjonalnego wytłumaczenia dlaczego matka B. T. (2) obciążonego wszakże koniecznością zapłaty wynagrodzenia powoda i pozwany B. T. (2) podnoszą okoliczności, które w realiach niniejszej sprawy ocenić należy jako dlań niekorzystne dążąc do uzyskania wyroku dla siebie niekorzystnego i to w sytuacji, gdy brak było ustaleń co do bezterminowego wynagrodzenia powoda. Podkreślenia wymaga, iż z zeznań świadka Z. T. (1) wynika, iż była w dobrych rodzinnych relacjach z B. T. (1) (kontakt urwał się na dwa lata przed jej śmiercią), rozmawiały średnio co dwa tygodnie i nie słyszała, ażeby B. T. (1) kwestionowała dokonane wcześniej ustalenia co do bezterminowego wynagrodzenia powoda w równowartości 130 dolarów amerykańskich. Wskazała również, iż ustalenia dokonane przez B. T. (1) były akceptowane przez F. T. (1). O dobrych relacjach drugiej żony testatora z jego córka z pierwszego małżeństwa wspomina świadek E. G. (k. 174-176).

697 W zakresie twierdzeń T. M. (k. 153-155) zasadniczo korespondują one także z pozostałym materiałem dowodowym. Otóż Sąd obdarzył je wiarą co do okoliczności faktycznych dotyczących samej masy spadku takich jak fakt pożaru domu i wiaty w S., odbierania przez nią w imieniu dzieci sum pobieranych za wynajem, daty powzięcia przez nią wiedzy o odpłatności za sprawowanie funkcji wykonawcy testamentu – maj 1995 roku i pobieraniu wynagrodzenia.

698 Otóż wskazać wypada, iż T. M. posiadała wiedzę o pobieraniu wynagrodzenia przez powoda już od maja 1995 roku, jednakowoż jedyne co poczyniła to jak wskazała poprosiła o pokwitowanie. Nie kwestionowała wówczas powyższego faktu, nie dzwoniła do córki, ani ona ani jej córka czy pozwany F. M..

699 Dopiero pismo powoda w 2000 roku spowodowało, iż T. M. wespół ze swoimi dziećmi rozmawiali o wynagrodzeniu powoda, czyli po pięciu latach od powzięcia wiedzy przez T. M. o powyższym fakcie. Wskazać wówczas należy, iż w dacie tejże rozmowy tj. 2000 roku dom w S. spłonął, zaś wedle twierdzeń pozwanej „stanęło na tym, iż powód może otrzymać wynagrodzenie za wynajem domu, a później już nie”.

700 Na podkreślenie zasługuje i to, iż jedynym ograniczeniem okresu za jaki należy się powodowi wynagrodzenie był okres wynajmu domu, przy czym trudno jest zakładać iż strony jeszcze w dacie jego wynajmowania, bo wówczas B. T. (1) była w Polsce, zakładały, iż tenże się rychło skończy. Niewątpliwie zaś z twierdzeń pozwanej T. M. wynika, iż do rozmowy na temat wynagrodzenia powoda pomiędzy nią a córką doszło dopiero w 2000 roku i wówczas w ocenie córki powodowi należało się wynagrodzenie wyłącznie za okres wynajmu.

701 W ocenie zaś Sądu twierdzenia pozwanej nie zasługują na wiarę w zakresie w jakim wskazała, iż pierwotnie córka zgodziła się wyłącznie na wynagrodzenie ograniczone do czasookresu wynajmowania domu.

702 Podkreślenia wymaga iż opowiadając o czasie w którym córka wyraziła powyższą zgodę twierdzenia pozwanej są niespójne i wewnętrznie sprzeczne, najpierw bowiem podała iż córka przekazała jej w rozmowie telefonicznej w 2000 roku, że zgodziła się na wynagrodzenie powoda, następnie, że dopiero w tej rozmowie telefonicznej córka zaakceptowała wynagrodzenie powoda z data wsteczną (co wskazuje na brak czynionych przez córkę wcześniejszych ustaleń), by finalnie wskazać, iż córka zgodziła się na to wynagrodzenie z data wsteczną - ograniczając je do okresu wynajmu domu (a skoro tak to czynić to musiała już w dacie gdy dom nie był wynajmowany).

703 Wypowiedzi te w zestawieniu z zeznaniami świadków E. G. i L. L. wskazują, iż wraz z upływem czasu rosło niezadowolenie i frustracja spadkobierczyni z powodu przeciągających się spraw spadkowych, a nadto konieczności uiszczania wynagrodzenia powodowi.

704 Na zakończenie wskazać wypada na zeznania F. T. (1) (k. 256-261) który co prawda wskazał na wstępie, iż początkowo oczekiwał sprzedaży całego majątku spadkowego od wykonawcy, niemniej jednak później uznał, iż wraz z wnioskiem o dział spadku nie jest to możliwe. Pozwany wskazał również, iż o fakcie pobierania wynagrodzenia przez powoda dowiedział się w 1994 roku i wówczas z uwagi na okoliczność, iż funkcja powoda wykraczała poza zakres obowiązków wykonawcy testamentu ustalił z B. T. (1), iż powodowi należy się wynagrodzenie z tytułu zarządzania nieruchomością na Torfowej. Choć nie przekazywał powodowi dyspozycji w zakresie sumy ubezpieczenia nieruchomości na Torfowej jak też dyspozycji w zakresie jego części dochodu na opłaty sądowe. Wskazał również, iż nie wynajął domu w okresie późniejszym bo być może nie było chętnych. Nie zajmował się ani ubezpieczeniem ani innymi płatnościami jeżeli chodzi o spadek, za wyjątkiem opłat za Minerską – jednokrotnie. Wskazać przy tym należy na oczekiwania pozwanego co do zajmowania się przez pozwanego wydzierżawieniem nieruchomości przy ul. (...). Jednocześnie wspomniał, iż wraz z upływem czasu podejście jego siostry do sprawy ulegało zmianie, a po 2000 roku nie chciała już z tym mieć nic wspólnego.

705 W ocenie Sądu zeznania te w ogólnym kontekście zasługują na wiarę. Otóż z nich w żadnym razie nie wynika, ażeby brak było ustaleń pomiędzy B. T. (1) a powodem, wręcz przeciwnie. Zupełnie zaś inna kwestią jest sam sposób ustalenia wynagrodzenia, a mianowicie jak wskazał pozwany nie za okres dzierżawy S. a wynagrodzenie powyższe było brane pod uwagę ze względu na zarządzanie nieruchomością na Torfowej. Jest to o tyle istotne, iż z zeznań powyższych a mianowicie sformułowania „ za zarzadzanie Torfową” bynajmniej nie wynika, iż miało to być ograniczone wyłącznie do okresu dzierżawy. Zdaniem Sądu twierdzenia powyższe zasługują na wiarę w części w jakiej korespondują z pozostałym materiałem dowodowym, czyli zasadniczo poza twierdzeniami o czasowym ograniczeniu wynagrodzenia powoda.

706 Twierdzenia pozwanych T. M. i F. T. (1) w zakresie w jakim powołują się oni na te czasowe ograniczenia nie są wiarygodne, z przyczyn wskazanych i omówionych powyżej przy czym te same argumenty aktualne są również w zakresie oceny zeznań F. T. (1) – jako stojących w opozycji nie tyle do zeznań powoda choć powyższe ma miejsce ale przede wszystkim do zeznań Z. T. (2) i E. G..

707 O ile bowiem świadek E. G. jest osoba obcą nie zainteresowana jakimkolwiek konkretnym rozstrzygnięciem w sprawie to już Z. T. (1) zeznawała również na „niekorzyść” swojego syna – pozwanego w sprawie – który w całości uznawał roszczenie powoda. To właśnie postawa B. T. (2) i zeznania Z. T. (1) były decydującymi w sprawie.

708 Nie można również tracić z pola widzenia, co wynika z twierdzeń F. T. (1), iż aktywność spadkobierców w zakresie zarządu masą spadkową była nieznaczna, żeby nie powiedzieć zerowa. Sam pozwany F. T. (1) oczekiwał nawet od innych osób – Z. T. (1) ustalenia miarodajnej sumy ubezpieczenia nieruchomości w S.. Nie wykazywał on również jakiejkolwiek aktywności w zakresie chociażby znalezienia najemców. Podejście F. T. (1) w zakresie dbałości o substancję spadkową było takie (początkowo do powzięcia zamiaru odwołania wykonawcy) aby powód opiekował się nieruchomościami (podobnie zresztą jak pozostałych) windykował długi spadkowe, wydzierżawiał nieruchomość przy ul. (...), płacił podatki, a to wszystko nieodpłatnie, zaś wynagrodzenie będzie niejako na zachętę, by powód miał motywację do dalszego zarzadzania spadkiem.

709 O ustaleniach dotyczących wynagrodzenia wykonawcy testamentu świadczą również zeznania świadków A. M. (3) (k. 280-281), i W. T. (2) (k. 281-283). O ile świadek A. M. (4) nie był w stanie wskazać szczegółowych ustaleń, zeznał, odpłatność za usługi wykonawcy testamentu zostały ustalone przezeń i B. T. (1), zaś powyższe wynagrodzenie ustalono w dolarach amerykańskich, zaś w tychże ustaleniach B. T. (1) reprezentowała zarówno siebie jaki i swego brata F.. O samej zasadzie odpłatności za wykonywana przez powoda funkcje wykonawcy testamentu wspominał również testator W. T. (1). Z kolei świadek W. T. (2) potwierdzając, iż do ustaleń zakresie odpłatności doszło pomiędzy powodem a B. T. (1) wskazał jednocześnie, iż wynagrodzenie powyższe płatne miałoby być każdego miesiąca (to była jakaś pensja – zeznał)

710 Obaj świadkowie zaś wskazywali na dobre relacje drugiej zony testatora z B. T. (1), zas świadek A. M. (3) wskazał, że i również z F. T. (1), wspominając jednocześnie o niesnaskach T. M. i powoda. Zdaniem Sądu zeznania świadków ocenić należy jako wiarygodne i miarodajne dla rozstrzygnięcia.

711 Na zakończenie wskazać wypada, iż ewentualne drobne nieścisłości tłumaczone być muszą znacznym odstępstwem czasu od zdarzeń które były przedmiotem wypowiedzi, a także indywidualnymi zdolnościami do spostrzegania i odtwarzania spostrzeżeń.

712 Sąd Rejonowy zważył, co następuje:

713 Wyjaśnić należy, że poza sporem pozostawała okoliczność ważności i autentyczności treści testamentu W. T. (1). Testator w swym testamencie z dnia 05 listopada 1991 r. swoimi wyłącznymi spadkobiercami ustanowił trójkę swych dzieci: B. T. (1), F. T. (1) oraz B. T. (2), w udziale po 1/3 części spadku każde z nich. Nadto w testamencie tym spadkodawca zawarł klauzulę, na podstawie której ustanowił wykonawcą swojej ostatniej woli powoda – J. M. (1). Obowiązkiem powoda wskazanym przez testatora, jako wykonawcy testamentu było spieniężenie zarówno nieruchomości wskazanych w testamencie oraz rzeczy ruchomych, zaś uzyskane w ten sposób sumy przekazać spadkobiercom W. T. (1) według ich udziałów spadkowych.

714 Nadto okolicznością niesporną było to, że spadek po W. T. (1) nabyli na podstawie testamentu z dnia 05 listopada 1991 r.: B. T. (1), F. T. (1) i B. T. (2) w udziałach po 1/3 części spadku każde z nich (sygn. akt I Ns 436/92).

715 Z kolei w toku postępowania zmarła B. T. (1), zaś spadek po niej nabyła T. M. – matka spadkodawczyni.

716 W dniu 04 maja 1992 r. Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa w W. w sprawie o sygn. akt I Ns 436/92 wydał zaświadczenie, iż na wykonawcę testamentu W. T. (1) powołany został J. M. (1) ( k. 8).

717 Powołanie wykonawcy testamentu może być dokonane wyłącznie w akcie ostatniej woli sporządzonym w dowolnej z dopuszczalnych form. Z art. 986 § 2 k.c. wynika wyłącznie, że wykonawca testamentu musi mieć pełną zdolność do czynności prawnych. Z tego względu, że wykonawca testamentu w świetle art. 988 § 2 k.c. jest wyposażony w zdolność sądową i procesową, nakazuje stwierdzić, że działa on we własnym imieniu, a więc umowy dotyczące majątku spadkowego (także i umowy najmu i dzierżawy, umowy ubezpieczenia) zawierane są przez wykonawcę testamentu, w których występuje on w roli strony takiej umowy. Niemniej jednak nie działa on w tym zakresie na swój rachunek i nie w swoim interesie a jedynie na rachunek spadkobierców (ewentualnie zapisobiercy zapisu windykacyjnego). Źródłem umocowania wykonawcy jest sam testament. Wydanie zaświadczenia dla wykonawcy testamentu może nastąpić albo w postępowaniu nieprocesowym przed sądem (art. 665 k.p.c.), albo przez notariusza. Wykonawca testamentu nie jest kuratorem spadku. Są to dwie odmienne instytucje w dodatku nie mogące występować w jednej sprawie równocześnie. Wyłączną wolą spadkodawcy jest zarówno ustanowienie wykonawcy testamentu, jak i określenie zakresu jego praw i obowiązków (art. 988 k.c.).

718 W rozpoznawanej sprawie spadkodawca a zarazem testator W. T. (1) wyrażając swą ostatnią wolę najogólniej rzecz ujmując miał na myśli „likwidację” majątku spadkowego, natomiast powód jako wykonawca jego testamentu niejako pełnić miał w tym procesie rolę „likwidatora”. Wskazać bowiem należy, iż spadkodawca powierzając wykonanie testamentu powodowi, zlecił mu ostateczną jego sprzedaż (zarówno nieruchomości jak i ruchomości), zaś sumy uzyskane w ten sposób, miały zostać przekazane w równych częściach spadkobiercom W. T. (1).

719 W świetle niniejszego postępowania i skrajnych względem siebie stanowisk stron można śmiało domniemywać, że testator zapewne przewidywał możliwość ryzyka poważnego konfliktu, który utrudniałby współspadkobiercom prawidłowy zarząd spadkiem. Nie ulega wątpliwości, iż chciał w ten sposób zabezpieczyć interesy swojego syna B. T. (2) (wówczas niepełnoletniego i zamieszkującego za granicą), pochodzącego z drugiego małżeństwa spadkodawcy.

720 W. T. (1) w swym akcie ostatniej woli wyraźnie wskazał, że konkretna osoba ma być wykonawcą jego testamentu. Osoba ta bowiem została zindywidualizowana z imienia i nazwiska. Zastosował również podstawienie, albowiem przewidział, iż na wypadek, gdyby wskazany powód nie mógł, bądź nie chciał podjąć się tej funkcji, wykonawcą testamentu miał zostać bądź Z. A. bądź A. M. (5).

721 Postanowienie dotyczące powołania wykonawcy testamentu, podobnie jak pozostałe postanowienia testamentu, podlega wykładni i stosuje się do nich co do zasady identyczne reguły wykładni testamentu w ogólności, w tym te dotyczące wykładni postanowienia o powołaniu spadkobiercy.

722 W świetle przepisów Kodeksu cywilnego regulujących instytucję wykonawcy testamentu nie zostało przez ustawodawcę wskazane, w jakim czasie musi on zrealizować nałożone nań obowiązki przez testatora. W ocenie Sądu jest to w głównej mierze uzależnione od zadań postawionych przed wykonawcę testamentowego. Okres ten w istocie wynika z zakresu jego obowiązków nałożonych przez spadkodawcę.

723 Nie ulega wątpliwości, iż okres działań powoda jako wykonawcy testamentu uzależniony został przez W. T. (1) od spieniężenia majątku ruchomego i nieruchomego spadkodawcy, zaś środki pozyskane z tej sprzedaży trafić miały do spadkobierców. Spadkodawca nie doprecyzował bowiem w żaden inny sposób czasu, w jakim powód mógł pełnić swoją funkcję jako wykonawca testamentu. Zakończenie pełnienia przezeń funkcji wykonawcy testamentu miało nastąpić z chwilą wypełnienia jego powinności wynikającej z aktu jego powołania, po czym miało nastąpić wydanie majątku spadkowego pozwanym spadkobiercom. Warto wskazać, że definitywne zakończenie działalności wykonawcy testamentu określa natomiast sam Kodeks cywilny w art. 988 § 1, w którym obowiązek niezwłocznego wydania majątku spadkowego materializuje się wraz z dokonaniem przez spadkobierców działu spadku. Wówczas to ulega wygaśnięciu stan wspólności majątku spadkowego, którą to wspólnością zarządza właśnie wykonawca testamentu.

724 Mimo, iż spadkodawca W. T. (1) ostatecznie nie sprecyzował tego w swym testamencie, wykładnia jego oświadczenia woli nakazuje przyjąć, że zadaniem wykonawcy testamentu (powoda) było także zarządzanie majątkiem spadkowym (poszczególnymi jego składnikami – tj. ruchomościami i nieruchomościami), tak aby nie utraciły one swej wartości do czasu ich sprzedaży i objęcia sum przedstawiających ich wartość przez spadkobierców. Podkreślić przy tym należy, iż pod pojęciem zarządu rozumieć należy utrzymywanie nieruchomości w stanie niepogorszonym, odpowiednie ich zabezpieczenie, dokonywanie ich obsługi księgowej i podatkowej. Czynności miały zmierzać do utrzymania nieruchomości położonych w Wawrze i S. w stanie umożliwiającym i wspomagającym ich jak najszybszą sprzedaż za możliwie najwyższą – aczkolwiek rzeczywistą – do uzyskania cenę. Powód mógł zatem dokonywać czynności zwykłego zarządu ale również i przekraczających zakres zwykłego zarządu. Taka możliwość jest jak najbardziej dopuszczalna przez doktrynę oraz judykaturę. Czynnościom tym co do zasady nie mogli przeciwstawiać się spadkobiercy poza zgłoszeniem wniosków o zwolnienie powoda z pełnionej przez niego funkcji, bądź ewentualnie mogli oni wywodzić przeciwko niemu roszczenia odszkodowawcze.

725 Skutkiem powołania powoda jako wykonawcy testamentu jest powstanie po jego stronie wierzytelności o wynagrodzenie z tytułu pełnienia funkcji wykonawcy testamentu. W myśl art. 989 § 1 k.c. do wzajemnych roszczeń między spadkobiercą a wykonawcą testamentu wynikających ze sprawowania zarządu spadkiem, jego zorganizowaną częścią lub oznaczonym składnikiem stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu za wynagrodzeniem. Zgodnie z § 2 cytowanego przepisu koszty zarządu majątkiem spadkowym, jego zorganizowaną częścią lub oznaczonym składnikiem oraz wynagrodzenie wykonawcy testamentu należą do długów spadkowych.

726 Wykonawca zaś może domagać się wynagrodzenia za sprawowanie zarządu majątkiem spadkowym, jego zorganizowaną częścią lub oznaczonym składnikiem, jeżeli z testamentu nie wynika wykonywanie tego zarządu pod tytułem darmym (art. 735 k.c.). Mamy zatem do czynienia z zasadą, zgodnie z którą pełnienie funkcji wykonawcy testamentu jest odpłatne.

727 Jeżeli przy sprawowaniu zarządu wykonawca testamentu poczynił wydatki lub w imieniu własnym zaciągnął zobowiązania w celu należytego wykonania zarządu, spadkobiercy powinni zwrócić wykonawcy poniesione wydatki oraz zwolnić go z zobowiązań (art. 742 k.c.). Jeśli koszty zarządu majątkiem spadkowym oraz wynagrodzenie wykonawcy należą do długów spadkowych, to spadkobiercy odpowiadają za nie według reguł określonych w art. 1030–1034³ k.c. Przyjmuje się również, że koszty spadkowe stanowią zawsze długi całego spadku, bez względu na to, czy zostały poniesione przez wykonawcę testamentu ustanowionego do zarządu spadkiem, zorganizowaną częścią spadku, czy oznaczonym składnikiem spadku. Odpowiadają za nie wszyscy spadkobiercy, a nie tylko ci spadkobiercy, którym w wyniku działu spadku przypadną jego części zarządzane przez wykonawcę testamentu ( tak K. Osajda [w:] Kodeks cywilny. Komentarz. Tom III. Spadki 2013, wyd. 1, komentarz do art. 989 k.c., Legalis).

728 Ustawodawca w przepisach poświęconych instytucji wykonawcy testamentu nie przewidział regulacji poświęconej wysokości jego wynagrodzenia. Niemniej jednak w art. 989 § 1 k.c. odsyła do przepisów o odpłatnym zleceniu, zaś charakter tej umowy jest niewątpliwie odpłatny (chyba, że z umowy bądź z okoliczności konkretnej sprawy wynika co innego – art. 735 § 1 k.c.). Jeśli zatem wysokość wynagrodzenia nie została wskazana wprost w klauzuli o ustanowieniu wykonawcy testamentu, w takim wypadku zgodnie z art. 735 § 2 k.c., należy się wynagrodzenie odpowiadające wykonanej pracy wykonawcy testamentu. Pociąga to za sobą wystosowanie przez niego w stosunku do spadkobierców odpowiedniego roszczenia o jego zapłatę. Jednocześnie warto nadmienić, że stosując odpowiednio art. 744 k.c., z roszczeniem tym może on wystąpić wyłącznie po zakończeniu pełnienia funkcji wykonawcy testamentu.

729 W świetle powyższych regulacji nie ulega zatem wątpliwości, iż powodowi należy się wynagrodzenie z racji pełnionej przez niego funkcji wykonawcy testamentu W. T. (1). Wprawdzie W. T. (1) nie zawarł żadnego postanowienia w zakresie odpłatności działalności powoda, tym niemniej z okoliczności sprawy i konstrukcji jego testamentu nie wynikają dostateczne dowody na to, że powód miał nie uzyskiwać żądnego wynagrodzenia z tego tytułu. Wprawdzie powód zeznał, iż pierwotnie nie przewidywał jakichkolwiek roszczeń w stosunku do spadkobierców, takie bowiem pojawiły się dopiero gdy wykonanie testamentu zaczęło się przewlekać, tym niemniej jego wola w chwili ustanawiania go wykonawcą testamentu miała drugorzędny charakter. Z notatki W. T. (1) złożonej do akt sprawy wynika, iż przewidywał on wynagrodzenie dla powoda za pełnienie tej funkcji.

730 Sąd ustalił, że powód zakończył pełnienie swej funkcji na podstawie postanowienia tutejszego Sądu z dnia 10 kwietnia 2013 r. w sprawie o sygn. akt I Ns 687/12. Orzeczenie to jest prawomocne (dnia 03 maja 2013 r.) ( k. 196 akt dołączonych o sygn. I Ns 687/12).

731 Z kolei podstawą obliczenia wynagrodzenia powoda, jako wykonawcy testamentu jest właśnie powołany powyżej art. 735 § 2 k.c. Wskazane przez powoda wynagrodzenie zostało zakwestionowane przez T. M. i F. T. (1). W tym stanie rzeczy to na Sądzie orzekającym w niniejszej sprawie ciążył obowiązek określenia, jakie wynagrodzenie powoda jest adekwatne w tym stanie faktycznym za wykonaną przezeń pracę ( tak K. Osajda [w:] Kodeks cywilny. Komentarz. Tom III. Spadki 2013, wyd. 1, komentarz do art. 989 k.c., Legalis).

732 W ocenie Sądu źródłem dochodzonego roszczenia jest ostatnia wola spadkodawcy wyrażona w klauzuli ustanawiającej powoda wykonawcą testamentu, a nie wola spadkobierców, którzy są wyłącznie dłużnikami spadkowymi. Na gruncie tej omawianej konstrukcji za „zleceniodawcę” należy uważać wyłącznie testatora, zatem nie mogą oni też ingerować w łączący go z powodem stosunek i ustalać wysokości należnego wynagrodzenia w sytuacji, w której nie doszło jeszcze do wykonania „zlecenia”. Ponownego podkreślenia wymaga, że wysokość wynagrodzenia ustala dopiero Sąd po zakończeniu działań wykonawcy testamentu. W dacie ustaleń w kwestii wysokości wynagrodzenia powoda, tj. w 1994 r. roszczenie o wynagrodzenie nie było jeszcze wymagalne i nie należało się powodowi. Nie sposób z góry – jak poczyniły to strony postępowania – ustalać wysokości wynagrodzenia w sytuacji, gdy niewiadomym było jaki będzie tak naprawdę zakres działań powoda jako wykonawcy testamentu w chwili działu spadku. Wynagrodzenie to odpowiada w zasadzie jedynie wartości wykonanej pracy przez powoda.

733 Odnosząc się jednak do kwestii wysokości wynagrodzenia, nie można całkowicie pomijać stanowisk pozwanych w tym zakresie. Przypomnienia wymaga, że pozwany B. T. (2) uznał powództwo w całości. Z kolei pozwani T. M. oraz F. T. (1) w toku postępowania przyznali, że wynagrodzenie w wysokości 130 USD należy się powodowi z tym, że za okres od grudnia 1993 r. do maja 1995 r., tj. za 18 miesięcy ( k. 153) choć wcześniej zarówno oni jak i ich pełnomocnik wskazywali, że do sierpnia 1995 roku (k. 143).

734 Nie należy tracić z pola widzenia faktu, iż powód nie jest ani profesjonalnym zarządcą ani profesjonalnym pośrednikiem w obrocie nieruchomościami ( okoliczność niesporna), a nadto, iż pobierał wynagrodzenie w okresie od 1992 r. do 2001 r. w wysokości wskazanej w załączniku nr 5 do pozwu ( k. 12).

735 Precyzując swe roszczenie powód wniósł o zasądzenie solidarne od pozwanych B. T. (2), T. M. i F. T. (1) kwoty 41.273,83 zł z tytułu wynagrodzenia za sprawowanie funkcji wykonawcy testamentu W. T. (1) za okres od maja 1992 r. do października 2001 r., w stawce 130 dolarów amerykańskich miesięcznie.

736 Niezbędne w zakresie ustalenia wysokości wynagrodzenia okazała się opinia biegłego sądowego G. O. z dnia 25 lipca 2014 r. ( k. 326-334) a także jego wyjaśnienia złożone w ramach odpowiedzi na zastrzeżenia, zawarte w piśmie biegłego z dnia 17 listopada 2014 r. ( k. 361-363), z których w toku postępowania Sąd dopuścił dowód na okoliczność określenia właściwej w ustalonym stanie faktycznym wysokości dochodzonego roszczenia. Biegły słusznie zauważył, że główną uwagę należy zwrócić przy tym na wartość realną wnioskowanego wynagrodzenia oraz zakres podejmowanych czynności przez wykonawcę testamentu. Zdaniem biegłego mając na uwadze czynności powoda faktycznie wykonywane jego wynagrodzenie winno się kształtować na poziomie 400-500 złotych. Dywagacje biegłego, acz słuszne, w zakresie stosunku równowartości 130 dolarów amerykańskich w kolejnych latach będących przedmiotem rozstrzygnięcia w aspekcie przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, zdaniem Sądu, nie maja znaczenia albowiem wynagrodzenie ustala Sąd na chwilę obecną (zamknięcia rozprawy – art. 316 kpc). W realiach zaś obecnych stosunków gospodarczych nie sposób przyjąć, iż wynagrodzenie miesięczne (choć za lata ubiegłe w których stosunek równowartości 130 dolarów amerykańskich do przeciętnego wynagrodzenia był wyższy) za pełnienie funkcji wykonawcy testamentu w kwotach niższych niż 200 złotych jest zawyżone. Nie sposób również uznać, iż ustalenie ww wynagrodzenia w kwocie niewiele przewyższającej 500 złotych miesięcznie jest sprzeczne z realiami obrotu gospodarczego jako oderwane od rzeczywistości, a w związku z tym może być rozpatrywane w kontekście sprzeczności z zasadami współżycia społecznego czy nadużycia prawa (art. 5 kc). Na podkreślenie zasługuje i to, iż na dzień sporządzenia opinii, biegły wskazał, iż miesięczna kwota wynagrodzenia zarządcy stanowiąca równowartość 130 dolarów amerykańskich nie jest wygórowana zważywszy na wykonywane przez powoda czynności zarządu ( opinia k. 330 wers 7-8).

737 Nie można również tracić z pola widzenia, iż wykonawca testamentu pełnił swoją funkcję przez znaczny okres czasu, a nadto okoliczność zgromadzenia przezeń znacznych środków pieniężnych na rzecz spadkobierców. Podkreślenia wymaga, zdaniem Sądu, iż na rachunku bankowym zdeponowane zostały na dzień 12 lutego 2013 roku na rachunku bankowym w (...) S.A. o nr (...) zgromadzono środki w wysokości 44.577,48 złotych, na rachunku bankowym nr (...) środki w wysokości 283,740,06 złotych a na rachunku o nr (...) w kwocie 1.558,76 złotych, co łącznie daje kwotę 329.876,30 złotych.

738 Zgodnie z art. 358 § 2 k.c. jeżeli przedmiotem zobowiązania jest suma pieniężna wyrażona w walucie obcej, dłużnik może spełnić świadczenie w walucie polskiej, chyba że ustawa, orzeczenie sądowe będące źródłem zobowiązania lub czynność prawna zastrzega spełnienie świadczenia w walucie obcej. Ponadto, w myśl § 2 cytowanego przepisu, wartość waluty obcej określa się według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z dnia wymagalności roszczenia, chyba że ustawa, orzeczenie sądowe lub czynność prawna stanowi inaczej. W razie zwłoki dłużnika wierzyciel może żądać spełnienia świadczenia w walucie polskiej według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z dnia, w którym zapłata jest dokonana.

739 Stad też Sąd uznał, iż po pierwsze przy ustaleniu wynagrodzenia należy uwzględnić wcześniejsze ustalenia wykonawcy ze spadkobiercami (tj. po 130 dolarów amerykańskich bezterminowo, co omówiono powyżej), kurs dolara amerykańskiego wg NBP za każdy miesiąc i wysokość żądania powoda. Należy podkreślić, iż wysokość swojego żądania powód wywodził z porozumienia ze spadkobiercami oraz równowartości 130 dolarów amerykańskich. Przyjąć zatem należy dwa ograniczenia żądania powoda którymi Sąd jest związany, jedno – kwotowe za każdy miesiąc pełnienia funkcji zarządcy testamentu i drugie – wysokość ogólną zgłoszonego żądania.

740 A skoro tak to zasadne jest wyłącznie wynagrodzenie w wysokości stanowiącej równowartość 130 dolarów amerykańskich o tyle o ile nie jest ono wyższe niż wysokość żądania powoda za każdy miesiąc, zaś w sytuacji gdy równowartość 130 dolarów amerykańskich przewyższała wysokość zgłoszonego przez powoda żądania uwzględnieniu podlegała tylko wartość do wysokości (nie przewyższająca) zgłoszonego żądania (art. 321 kpc).

741 Zależności powyższe w zakresie kursu dolara amerykańskiego NBP, jego równowartości i żądania powoda przedstawia poniższa tabela:

742 lp.

743 miesiąc

744 rok

745 wartość w dolarach

746 kurs dolara amerykańskiego NBP

747 równowartość w pln

748 kurs dolara wskazywany przez powoda

749 rocznie wg żądania powoda

750 wartość uwzględniona przez Sąd

751 1992 rok (razem wg NBP 1 468,51 złotych)

752 1.

753 maj

754 1992

755 130

756 1, (...)

757 177,93 zł

758 1, (...) miesięcznie 177,20 zł

759 1 417,62 zł

760 177,20 zł

761 2.

762 czerwiec

763 1992

764 130

765 1, (...)

766 178,17 zł

767 177,20 zł

768 3.

769 lipiec

770 1992

771 130

772 1,354

773 176,02 zł

774 176,02 zł

775 4.

776 sierpień

777 1992

778 130

779 1, (...)

780 177,44 zł

781 177,20 zł

782 5.

783 wrzesień

784 1992

785 130

786 1, (...)

787 175,67 zł

788 175,67 zł

789 6.

790 październik

791 1992

792 130

793 1, (...)

794 185,47 zł

795 177,20 zł

796 7.

797 listopad

798 1992

799 130

800 1, (...)

801 198,07 zł

802 177,20 zł

803 8.

804 grudzień

805 1992

806 130

807 1, (...)

808 199,75 zł

809 177,20 zł

810 rocznie

811 1993 rok (razem wg NBP 2 813,80 złotych)

812 1 414,91 zł

813 9.

814 styczeń

815 1993

816 130

817 1, (...)

818 206,75 zł

819 1, (...) miesięcznie 235,89 zł

820 2 830,62 zł

821 206,75 zł

822 10.

823 luty

824 1993

825 130

826 1, (...)

827 213,15 zł

828 213,15 zł

829 11.

830 marzec

831 1993

832 130

833 1, (...)

834 216,29 zł

835 216,29 zł

836 12.

837 kwiecień

838 1993

839 130

840 1, (...)

841 215,87 zł

842 215,87 zł

843 13.

844 maj

845 1993

846 130

847 1, (...)

848 215,38 zł

849 215,38 zł

850 14.

851 czerwiec

852 1993

853 130

854 1, (...)

855 223,07 zł

856 223,07 zł

857 15.

858 lipiec

859 1993

860 130

861 1, (...)

862 232,67 zł

863 232,67 zł

864 16.

865 sierpień

866 1993

867 130

868 1, (...)

869 237,09 zł

870 235,89 zł

871 17.

872 wrzesień

873 1993

874 130

875 1,95

876 253,50 zł

877 235,89 zł

878 18.

879 październik

880 1993

881 130

882 1, (...)

883 258,47 zł

884 235,89 zł

885 19.

886 listopad

887 1993

888 130

889 2, (...)

890 268,28 zł

891 235,89 zł

892 20.

893 grudzień

894 1993

895 130

896 2, (...)

897 273,27 zł

898 235,89 zł

899 rocznie

900 1994 rok (razem wg NBP 2 023,96 złotych)

901 2 702,63 zł

902 21.

903 styczeń

904 1994

905 130

906 2, (...)

907 279,71 zł

908 2, (...) miesięcznie 295,44 zł

909 2 068,07 zł

910 279,71 zł

911 22.

912 luty

913 1994

914 130

915 2,2018

916 286,23 zł

917 286,23 zł

918 23.

919 marzec

920 1994

921 130

922 2,202

923 286,26 zł

924 286,26 zł

925 24.

926 kwiecień

927 1994

928 130

929 2, (...)

930 291,21 zł

931 291,21 zł

932 25.

933 maj

934 1994

935 130

936 2, (...)

937 291,06 zł

938 291,06 zł

939 26.

940 czerwiec

941 1994

942 130

943 2,282

944 296,66 zł

945 295,44 zł

946 27.

947 lipiec

948 1994

949 130

950 2, (...)

951 292,83 zł

952 292,83 zł

953 rocznie

954 1995 rok (razem wg NBP 2 708,55 złotych)

955 2 022,74 zł

956 28.

957 lipiec

958 1995

959 130

960 2, (...)

961 460,20 zł

962 2, (...) miesięcznie 315,17 zł

963 1 891,03 zł

964 315,17 zł

965 29.

966 sierpień

967 1995

968 130

969 2, (...)

970 460,59 zł

971 315,17 zł

972 30.

973 wrzesień

974 1995

975 130

976 2,471

977 452,60 zł

978 315,17 zł

979 31.

980 październik

981 1995

982 130

983 2,441

984 445,58 zł

985 315,17 zł

986 32.

987 listopad

988 1995

989 130

990 2, (...)

991 438,62 zł

992 315,17 zł

993 33.

994 grudzień

995 1995

996 130

997 2,53

998 450,97 zł

999 315,17 zł

1000 rocznie

1001 1996 rok (razem wg NBP 4 196,01 złotych)

1002 1 891,03 zł

1003 34.

1004 styczeń

1005 1996

1006 130

1007 2, (...)

1008 323,25 zł

1009 2, (...) miesięcznie 350,55 zł

1010 4 206,54 zł

1011 323,25 zł

1012 35.

1013 luty

1014 1996

1015 130

1016 2,541

1017 330,33 zł

1018 330,33 zł

1019 36.

1020 marzec

1021 1996

1022 130

1023 2, (...)

1024 334,30 zł

1025 334,30 zł

1026 37.

1027 kwiecień

1028 1996

1029 130

1030 2, (...)

1031 339,76 zł

1032 339,76 zł

1033 38.

1034 maj

1035 1996

1036 130

1037 2,649

1038 344,37 zł

1039 344,37 zł

1040 39.

1041 czerwiec

1042 1996

1043 130

1044 2, (...)

1045 352,50 zł

1046 350,55 zł

1047 40.

1048 lipiec

1049 1996

1050 130

1051 2,73

1052 354,90 zł

1053 350,55 zł

1054 41.

1055 sierpień

1056 1996

1057 130

1058 2,72

1059 353,60 zł

1060 350,55 zł

1061 42.

1062 wrzesień

1063 1996

1064 130

1065 2,776

1066 360,88 zł

1067 350,55 zł

1068 43.

1069 październik

1070 1996

1071 130

1072 2, (...)

1073 365,24 zł

1074 350,55 zł

1075 44.

1076 listopad

1077 1996

1078 130

1079 2,809

1080 365,17 zł

1081 350,55 zł

1082 45.

1083 grudzień

1084 1996

1085 130

1086 2, (...)

1087 371,74 zł

1088 350,55 zł

1089 rocznie

1090 1997 rok (razem wg NBP 5 094,77 złotych)

1091 4 125,81 zł

1092 46.

1093 styczeń

1094 1997

1095 130

1096 2,895

1097 376,35 zł

1098 3, (...) miesięcznie 426,50 zł

1099 5 118,04 zł

1100 376,35 zł

1101 47.

1102 luty

1103 1997

1104 130

1105 3, (...)

1106 390,33 zł

1107 390,33 zł

1108 48.

1109 marzec

1110 1997

1111 130

1112 3,083

1113 400,79 zł

1114 400,79 zł

1115 49.

1116 kwiecień

1117 1997

1118 130

1119 3, (...)

1120 404,37 zł

1121 404,37 zł

1122 50.

1123 maj

1124 1997

1125 130

1126 3, (...)

1127 408,92 zł

1128 408,92 zł

1129 51.

1130 czerwiec

1131 1997

1132 130

1133 3, (...)

1134 418,67 zł

1135 418,67 zł

1136 52.

1137 lipiec

1138 1997

1139 130

1140 3, (...)

1141 429,59 zł

1142 426,50 zł

1143 53.

1144 sierpień

1145 1997

1146 130

1147 3,488

1148 453,44 zł

1149 426,50 zł

1150 54.

1151 wrzesień

1152 1997

1153 130

1154 3, (...)

1155 454,55 zł

1156 426,50 zł

1157 55.

1158 październik

1159 1997

1160 130

1161 3, (...)

1162 440,90 zł

1163 426,50 zł

1164 56.

1165 listopad

1166 1997

1167 130

1168 3,51

1169 456,30 zł

1170 426,50 zł

1171 57.

1172 grudzień

1173 1997

1174 130

1175 3,543

1176 460,59 zł

1177 426,50 zł

1178 rocznie

1179 1998 rok (razem wg NBP 5 431,14 złotych)

1180 4 958,43 zł

1181 58.

1182 styczeń

1183 1998

1184 130

1185 3,54

1186 460,20 zł

1187 3, (...) miesięcznie 454,18 zł

1188 5 450,17 zł

1189 454,18 zł

1190 59.

1191 luty

1192 1998

1193 130

1194 3,543

1195 460,59 zł

1196 454,18 zł

1197 60.

1198 marzec

1199 1998

1200 130

1201 3, (...)

1202 452,60 zł

1203 452,60 zł

1204 61.

1205 kwiecień

1206 1998

1207 130

1208 3, (...)

1209 445,58 zł

1210 445,58 zł

1211 62.

1212 maj

1213 1998

1214 130

1215 3,374

1216 438,62 zł

1217 438,62 zł

1218 63.

1219 czerwiec

1220 1998

1221 130

1222 3,469

1223 450,97 zł

1224 450,97 zł

1225 64.

1226 lipiec

1227 1998

1228 130

1229 3,479

1230 452,27 zł

1231 452,27 zł

1232 65.

1233 sierpień

1234 1998

1235 130

1236 3,446

1237 447,98 zł

1238 447,98 zł

1239 66.

1240 wrzesień

1241 1998

1242 130

1243 3,565

1244 463,45 zł

1245 454,18 zł

1246 67.

1247 październik

1248 1998

1249 130

1250 3,535

1251 459,55 zł

1252 454,18 zł

1253 68.

1254 listopad

1255 1998

1256 130

1257 3,44

1258 447,20 zł

1259 447,20 zł

1260 69.

1261 grudzień

1262 1998

1263 130

1264 3,478

1265 452,14 zł

1266 452,14 zł

1267 rocznie

1268 1999 rok (razem wg NBP 6 153,47 złotych)

1269 5 404,07 zł

1270 70.

1271 styczeń

1272 1999

1273 130

1274 3,464

1275 450,32 zł

1276 3, (...) miesięcznie 515,78 zł

1277 6 189,30 zł

1278 450,32 zł

1279 71.

1280 luty

1281 1999

1282 130

1283 3, (...)

1284 486,27 zł

1285 486,27 zł

1286 72.

1287 marzec

1288 1999

1289 130

1290 3,936

1291 511,68 zł

1292 511,68 zł

1293 73.

1294 kwiecień

1295 1999

1296 130

1297 3,984

1298 517,92 zł

1299 515,78 zł

1300 74.

1301 maj

1302 1999

1303 130

1304 3,901

1305 507,13 zł

1306 507,13 zł

1307 75.

1308 czerwiec

1309 1999

1310 130

1311 3, (...)

1312 511,52 zł

1313 511,52 zł

1314 76.

1315 lipiec

1316 1999

1317 130

1318 3, (...)

1319 508,18 zł

1320 508,18 zł

1321 77.

1322 sierpień

1323 1999

1324 130

1325 3,946

1326 512,98 zł

1327 512,98 zł

1328 78.

1329 wrzesień

1330 1999

1331 130

1332 4, (...)

1333 521,20 zł

1334 515,78 zł

1335 79.

1336 październik

1337 1999

1338 130

1339 4, (...)

1340 531,90 zł

1341 515,78 zł

1342 80.

1343 listopad

1344 1999

1345 130

1346 4, (...)

1347 556,11 zł

1348 515,78 zł

1349 81.

1350 grudzień

1351 1999

1352 130

1353 4, (...)

1354 538,27 zł

1355 515,78 zł

1356 rocznie

1357 2000 rok (razem wg NBP 6 009,81 złotych)

1358 6 066,96 zł

1359 82.

1360 styczeń

1361 2000

1362 130

1363 4,062

1364 528,06 zł

1365 4, (...) miesięcznie 565,03 zł

1366 6 780,38 zł

1367 528,06 zł

1368 83.

1369 luty

1370 2000

1371 130

1372 4, (...)

1373 540,29 zł

1374 540,29 zł

1375 84.

1376 marzec

1377 2000

1378 130

1379 4, (...)

1380 532,04 zł

1381 532,04 zł

1382 85.

1383 kwiecień

1384 2000

1385 130

1386 4, (...)

1387 538,49 zł

1388 538,49 zł

1389 86.

1390 maj

1391 2000

1392 130

1393 4, (...)

1394 573,61 zł

1395 565,03 zł

1396 87.

1397 czerwiec

1398 2000

1399 130

1400 4,421

1401 574,73 zł

1402 565,03 zł

1403 88.

1404 lipiec

1405 2000

1406 130

1407 3,479

1408 452,27 zł

1409 452,27 zł

1410 89.

1411 sierpień

1412 2000

1413 130

1414 3,446

1415 447,98 zł

1416 447,98 zł

1417 90.

1418 wrzesień

1419 2000

1420 130

1421 3,565

1422 463,45 zł

1423 463,45 zł

1424 91.

1425 październik

1426 2000

1427 130

1428 3,535

1429 459,55 zł

1430 459,55 zł

1431 92.

1432 listopad

1433 2000

1434 130

1435 3,44

1436 447,20 zł

1437 447,20 zł

1438 93.

1439 grudzień

1440 2000

1441 130

1442 3,478

1443 452,14 zł

1444 452,14 zł

1445 rocznie

1446 2001 rok (razem wg NBP 5 059,09 złotych)

1447 5 991,53 zł

1448 94.

1449 styczeń

1450 2001

1451 130

1452 3,464

1453 450,32 zł

1454 4, (...) miesięcznie 532,21 zł

1455 5 322,07 zł

1456 450,32 zł

1457 95.

1458 luty

1459 2001

1460 130

1461 3, (...)

1462 486,27 zł

1463 486,27 zł

1464 96.

1465 marzec

1466 2001

1467 130

1468 3,936

1469 511,68 zł

1470 511,68 zł

1471 97.

1472 kwiecień

1473 2001

1474 130

1475 3,984

1476 517,92 zł

1477 517,92 zł

1478 98.

1479 maj

1480 2001

1481 130

1482 3,901

1483 507,13 zł

1484 507,13 zł

1485 99.

1486 czerwiec

1487 2001

1488 130

1489 3, (...)

1490 511,52 zł

1491 511,52 zł

1492 100.

1493 lipiec

1494 2001

1495 130

1496 3, (...)

1497 508,18 zł

1498 508,18 zł

1499 101.

1500 sierpień

1501 2001

1502 130

1503 3,946

1504 512,98 zł

1505 512,98 zł

1506 102.

1507 wrzesień

1508 2001

1509 130

1510 4, (...)

1511 521,20 zł

1512 521,20 zł

1513 103.

1514 październik

1515 2001

1516 130

1517 4, (...)

1518 531,90 zł

1519 531,90 zł

1520 rocznie

1521 5 059,09 zł

RAZEM WYNAGRODZENIE

1522 39 637,21 zł

1523 W ocenie Sądu na uwzględnienie zasługiwała wyłącznie kwota 39.637,21 złotych, zaś w pozostałym zakresie roszczenie podlegało oddaleniu, albowiem wysokość poszczególnych kwot żądanych za dany miesiąc była wyższa niż równowartość 130 dolarów amerykańskich.

1524 W zakresie solidarności przyjętej przez Sąd pomiędzy spadkobiercami powołać należy przepis art. 1034 § 1 k.c. zgodnie z którym do chwili działu spadku spadkobiercy ponoszą solidarną odpowiedzialność za długi spadkowe. Jeżeli jeden ze spadkobierców spełnił świadczenie, może on żądać zwrotu od pozostałych spadkobierców w częściach, które odpowiadają wielkości ich udziałów. Od chwili działu spadku spadkobiercy ponoszą odpowiedzialność za długi spadkowe w stosunku do wielkości udziałów (art. 1034 § 2 k.c.).

1525 Zaznaczyć przy tym należy, iż zdaniem Sądu dział spadku jest dokonany z chwilą gdy rozstrzygnięte zostaną prawomocnie nie tylko kwestie dotyczące fizycznego podziału poszczególnych składników spadku pomiędzy poszczególnych spadkobierców ale z chwilą, gdy orzeczenie (umowa) obejmie swoim zakresem również wyrównanie wartości poszczególnych udziałów poprzez dopłaty pieniężne (art. 1035 kc w zw. z art. 212 kc).

1526 Jednocześnie podkreślenia wymaga, wbrew odmiennemu stanowisku pozwanych T. M. i F. T. (1) w sprawie niniejszej ani dział spadku W. T. (1), ani B. T. (1) nie został ostatecznie dokonany, zatem ich odpowiedzialność w stosunku do powoda na gruncie roszczenia o wynagrodzenie wykonawcy testamentu jest nadal solidarna.

1527 Po pierwsze wskazać należy, iż postanowienie z dnia 29 grudnia 2004 roku Sądu Rejonowego dla Warszawy – Mokotowa w W. jest prawomocne wyłącznie w zakresie punktu I podpunkty 1-3 gdzie ustalono, iż w skład spadku po W. T. (1) m.in. wchodziły następujące składniki nieruchomość oznaczona jako działki ewidencyjne nr (...) z obrębu 07-18 przy ul. (...) w W., o powierzchni 2.7316 ha, nieruchomość oznaczoną jako „Willa N. W. – dz. 15 cz”, działki ewidencyjne nr (...) przy ul. (...) w W. o powierzchni 1696 m 2,, udział we własnościowym spółdzielczym prawie do lokalu mieszkalnego przy ul. (...) w W. wchodzącym w skład majątku wspólnego testatora i Z. T. (1), a nadto dokonano działu spadku po W. T. (1) w ten sposób, że nieruchomość oznaczona jako działki ewidencyjne nr (...) z obrębu 07-18 przy ul. (...) w W., o powierzchni 2.7316 ha przyznano na wyłączna własność synowi B. T. (2), nieruchomość oznaczoną jako „Willa N. W. – dz. 15 cz”, działki ewidencyjne nr (...) przy ul. (...) w W. o powierzchni 1696 m² na współwłasność w częściach równych (po ½) córce B. T. (1) i F. T. (1) oraz na zasadzie działu spadku połączonego z podziałem majątku wspólnego W. T. (1) i Z. T. (1) własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego przy ul. (...) w W. przyznano na wyłączna własność B. T. (2).

1528 Podkreślenia wymaga, iż postanowieniem Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 30 stycznia 2008 roku wydanym w sprawie V Aca 2291/07 uchylono zaskarżone postanowienie w pozostałym zakresie tj. w punktach I podpunkt 4 oraz punktach II, III, IV i V i w tej części sprawę przekazano Sądowi Rejonowemu dla Warszawy – Mokotowa w W. do ponownego rozpoznania.

1529 W zakresie spadku po W. T. (1) wprawdzie tutejszy Sąd postanowieniem wydanym w dniu 07 maja 2012 r. w sprawie o sygn. akt I Ns 947/09 ustalił skład majątku dorobkowego W. T. (1) i Z. T. (1) (pkt I), dokonał działu pozostałego majątku wspólnego Z. T. (1) i W. T. (1) (pkt II), zasądził spłaty i dopłaty z tego tytułu (pkt III) i dokonał ostatecznego działu spadku po W. T. (1) (pkt IV), niemniej jednak, wskutek jego częściowego zaskarżenia apelacją przez uczestników T. M. i F. T. (1), Sąd Okręgowy w Warszawie postanowieniem wydanym w dniu 17 stycznia 2013 r. w sprawie o sygn. akt V Ca 2751/12 uchylił zaskarżone postanowienie i sprawę przekazał tutejszemu Sądowi do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu swojego orzeczenia Sąd Okręgowy wyraźnie wskazał, że uchylenie to odnosi swój skutek wobec całości postanowienia z dnia 07 maja 2012 r. albowiem istnieje ścisły związek rozstrzygnięcia w części zaskarżonej przez apelujących i tej części, która nie została objęta apelacją.

1530 W zakresie podniesionego przez pozwanych zarzutu potrącenia należności tenże ocenić należało jako nieskuteczny.

1531 Zdaniem Sądu nie mogło dojść do skutecznego potrącenia wzajemnych wierzytelności wskazanych w piśmie zatytułowanym załącznik do protokołu o rozprawy złożonym w dniu 07 maja 2013 roku (k. 185 i nast.) oraz w pisemnym oświadczeniu pozwanych złożonym na rozprawie w dniu 08 maja 2013 r. a to z uwagi na brak przesłanki wymagalności po stronie należności pozwanej, która nie wezwała wcześniej do zapłaty przedstawionej do potrącenia należności, co było konieczne aby roszczenie było wymagalne w świetle art. 455 k.c.

1532 W swych oświadczeniach pozwani T. M. oraz F. T. (1) wprost wskazali, iż dokonują potrącenia wierzytelności z tytułu nienależnie pobranego przez powoda wynagrodzenia z tytułu pełnienia funkcji wykonawcy testamentu W. T. (1) („ potrącamy wierzytelność z tytułu nienależnie pobranego przez Pana wynagrodzenia z tytułu pełnienia funkcji wykonawcy testamentu po zmarłym w dniu 09 września 1991 r. W. T. (1) w następujących okresach czasu (…).” - k. 210-212). Nie ulega wątpliwości, że zobowiązanie do zwrotu nienależnego świadczenia ma charakter bezterminowy. Zatem termin spełnienia takiego świadczenia musi być wyznaczony zgodnie z art. 455 k.c., a więc niezwłocznie po wezwaniu skierowanym przez wierzyciela.

1533 Zacytować w tym stanie rzeczy należy pogląd wyrażony w wyroku z dnia 22 marca 2001 roku w sprawie V CKN 769/00, gdzie Sąd Najwyższy stwierdził, iż „przepisy regulujące instytucję bezpodstawnego wzbogacenia, a więc i nienależnego świadczenia (art. 410 § 1 k.c.), nie określają terminu, w jakim nastąpić ma wykonanie obowiązku zwrotu nienależnego świadczenia. Nie można też wyznaczyć tego terminu, odwołując się do natury zobowiązania, z którego świadczenie wynika. W tym stanie rzeczy (…) za uzasadniony uznać należy pogląd, że zobowiązanie do zwrotu nienależnego świadczenia ma charakter bezterminowy (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 grudnia 1976 r., III CRN 289/76, nie publ. oraz uchwała Sądu Najwyższego z dnia 6 marca 1991 r., III CZP 2/91, OSNCP 1991, nr 7, poz. 93). Oznacza to, że termin spełnienia takiego świadczenia musi być wyznaczony zgodnie z art. 455 k.c., a więc niezwłocznie po wezwaniu skierowanym przez zubożonego. Terminu "niezwłocznie" nie można utożsamiać z terminem natychmiastowym. Brak jest też podstaw do uznania, że w typowych sytuacjach, gdy z okoliczności nic innego nie wynika, należy przyjmować, że spełnienie świadczenia oznacza spełnienie w terminie14 dni od wezwania (taki termin wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 28 maja 1991r., II CR 623/90, (...) wkładka 1991, nr10-11, poz.50). W najnowszej literaturze prawniczej trafnie podkreśla się, że termin "niezwłocznie" oznacza termin realny. Zwraca się uwagę, że o zakresie pojęcia "niezwłocznego świadczenia" powinny decydować każdorazowo okoliczności konkretnego przypadku, analizowane zgodnie z ogólnymi regułami art. 354 i art. 355 k.c. Dopiero w ten sposób sprecyzowany termin stanowi podstawę formułowania zarzutu opóźnienia dłużnika i daje wierzycielowi roszczenie o zapłatę odsetek na podstawie art. 481 § 1 k.c.” (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 24 kwietnia 2003 roku, sygn. I CKN 316/01, OSNC 2004, nr 7-8, poz. 117 i z dnia 3 lutego 2006 roku, sygn. I CSK 17/05).

1534 W przekonaniu Sądu, dla skuteczności oświadczenia o potrąceniu konieczna jest ściśle określona sekwencja wydarzeń, w której obowiązek spełnienia świadczenia będący wynikiem wymagalności roszczenia wyprzedza zrealizowanie przez wierzyciela prawokształtującego uprawnienia, jakim jest oświadczenie o potrąceniu ( por.: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 grudnia 2006 r., II CSK 293/06, LEX nr 453147; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 listopada 1999 r., sygn. akt III CKN 474/98, LEX nr 518079; wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 30 stycznia 2013 r., I ACa 1385/12, LEX nr 1322889).

1535 Wierzytelność jest wymagalna w rozumieniu art. 498 § 1 kc w terminie wynikającym z art. 455 kc. Nie wywołuje więc żadnego skutku złożenie oświadczenia o potrąceniu niewymagalnej wierzytelności (co ma miejsce w sprawie) i konwalidowanie jej jest wyłączone ( tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 21 czerwca 2012 roku w sprawie III CSK 317/11, Lex 1229968, uchwale z dnia 05 listopada 2014 roku w sprawie III CZP 76/14, OSNC 2015, 7-8, poz. 86 oraz wyroku z dnia 28 października 2015 roku w sprawie II CSK 822/14, Lex 1930449).

1536 W konsekwencji złożenie przez pozwanych T. M. i F. T. (1) oświadczenia o potrąceniu nie mogły odnieść zamierzonego przez stronę dokonującą potrącenia skutku albowiem zasadne byłoby to wówczas dopiero od chwili wezwania dłużnika (powoda) przez wierzyciela (pozwanych) na podstawie art. 455 k.c. do zwrotu bezpodstawnego wzbogacenia (nienależnego świadczenia) i upływu terminu na spełnienie świadczenia.

1537 Jednocześnie stwierdzić należy, iż pozwani T. M. i F. T. (1) nie wystąpili przeciwko powodowi z roszczeniami, jakie ewentualnie mogły im przysługiwać na gruncie opisywanego stosunku prawnego, tj. o wydanie surogatów i pożytków ze spadku (ewentualnie jego części, bądź składnika) oraz odszkodowanie ( ex contractu) za szkodę wyrządzoną w spadku (ewentualnie w jego części, bądź składniku) jaka powstała w wyniku działania lub zaniechania wykonawcy testamentu i tylko takie, które pozostają w związku przyczynowo-skutkowym z tą szkodą.

1538 Materiał dowody wskazuje również, że spadkobiercy T. M. oraz F. T. (1) na podstawie art. 990 k.c. domagali się zwolnienia wykonawcy testamentu J. M. (1) z pełnionej funkcji, aczkolwiek do wydania postanowienia przez Sąd w dniu 10 kwietnia 2013, sygn. akt I Ns 687/12 czynili to nieskutecznie.

1539 Końcowo zaś nie sposób pominąć zarzutów podnoszonych przez pozwanych T. M. i F. T. (1) (k.185 i nast.).

1540 Otóż po pierwsze przedmiotem rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jest wyłącznie okres do dnia 31 listopada 2001 roku czyli okres zanim jeszcze postanowienie choćby nieprawomocne co do działu spadku zapadło.

1541 Nie należy także tracić z pola widzenia, iż wykonawca testamentu konsekwentnie wskazywał, iż za okres do dnia złożenia pierwszego sprawozdania z dnia 13 października 1999 roku pobrał wynagrodzenie w kwocie 3.480,42 złotych – które jak wskazuje w sprawozdaniu pobrane zostało za okres 11 miesięcy 1995 roku i w pełni koresponduje z załącznikiem nr 4 datowanym dniem 13 stycznia 2004 roku (czyli dokument sporządzony w stosunku do sprawozdania 9 lat później), a znajdującym się na karcie 9-10 akt sprawy. W tymże dokumencie wskazano, iż za okres od sierpnia do grudnia 1994 roku łącznie pobrano kwotę 1.559,36 złotych (pozycje od 1 do 5), za okres od stycznia do czerwca 1995 roku (pozycje 6-11) łącznie pobrano kwotę 1.921,06 złotych. Po zsumowaniu ww kwot tj. 1.559,36 złotych i 1.921,06 złotych otrzymujemy kwotę 3.480,42 złotych czyli ta wskazana jako pobraną w sprawozdaniu datowanym dniem 13 października 1999 roku (albowiem wszakże co jest logiczne na dzień sporządzenia sprawozdania brak było możliwości przewidywania przez powoda zdarzeń przyszłych i niepewnych jakimi w tej dacie była okoliczność pobrania wynagrodzenia dalej wyszczególnionego przez powoda w zestawieniu na karcie 9-10, a dotyczącymi już zdarzeń mających miejsce ponad 5 lat po sporządzeniu sprawozdania).

1542 Nie jest to zatem (kwota 3.480,42 złotych) jak twierdzą pozwani jakimś ekstra wynagrodzeniem w stosunku do tego wskazywanego w niniejszym postepowaniu w zestawieniu na karcie 9-10 ale to samo wynagrodzenie pojawiające się już w sprawozdaniu co jest z kolei logiczną konsekwencją jego pobrania przez powoda. W zakresie zaś kwoty 57.048,89 złotych wskazać należy, iż do jej wyliczenia posłużyła miesięczna krotność równowartości 130 dolarów amerykańskich za okres od dnia listopada 2001 –poz. 121 do stycznia 2013 roku poz. 255, przy czym nie należy tracić z pola widzenia, iż przedmiotem rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jest wyłącznie okres do dnia 31 listopada 2001 roku, czyli okres zanim jeszcze postanowienie choćby nieprawomocne co do działu spadku zapadło.

1543 W tym miejscu wskazać wypada, iż na dzień 12 lutego 2013 roku na rachunku bankowym w (...) S.A. o nr (...) zgromadzono środki w wysokości 44.577,48 złotych, na rachunku bankowym nr (...) środki w wysokości 283,740,06 złotych a na rachunku o nr (...) w kwocie 1.558,76 złotych, co łącznie daje kwotę 329.876,30 złotych. W okresie listopad 1992 do 30 września 1999 roku przekazano spadkobiercom tytułem dochodu z czynszu kwotę 37.225,24 złotych oraz kwotę 9.800,00 złotych dolarów amerykańskich. Podkreślenia wymaga, jakkolwiek sam fakt pobierania przez powoda wynagrodzenia budzi zdecydowany sprzeciw pozwanych F. T. (1) i T. M. to ono nie było wygórowane. Jednoczenie sam fakt tak długiego czasookresu sprawowania tej funkcji przez powoda uzależnione jest wyłącznie chociażby z faktu skonfliktowania spadkobierców. Nie sposób również pominąć, choć pozwani F. T. (1) i T. M. o tej okoliczności zapominają (stosując ułamek 2/3), iż spadkobiercą B. T. (1) jest również B. T. (2), co powoduje, iż w części w jakiej na podstawie postanowienia z dnia 29 grudnia 2004 roku nieruchomość oznaczoną jako „Willa N. W. – dz. 15 cz”, działki ewidencyjne nr (...) przy ul. (...) w W. o powierzchni 1696 m² na współwłasność w częściach równych (po ½) przyznano córce B. T. (1) i F. T. (1), to w oparciu o postanowienie z dnia 09 maja 2011 roku w sprawie I Ns 88/10 Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi – Południe w W. w miejsce zmarłej córki testatora wstąpili jej sukcesorzy – bracia (w tym B. T. (2)) w 5/16 części oraz matka T. M. w 6/16 części, a dział spadku po niej jest w toku.

1544 Odnośnie zarzutu przedawnienia podniesionego przez pozwanych T. M. oraz F. T. (1), Sąd stwierdził, co następuje.

1545 Z roszczeniem o wypłatę wynagrodzenia w myśl art. 744 k.c. można wystąpić po zakończenia pełnienia funkcji wykonawcy testamentu, skoro wynagrodzenie to należy się dopiero po wykonaniu zlecenia (chyba, że z umowy lub przepisów szczególnych wynika co innego). Jako roszczenie majątkowe ulega ono także przedawnieniu (art. 117 § 1 k.c.). Jak wykazało postępowanie dowodowe powód nie działał w sprawie jako przedsiębiorca, lecz jako osoba fizyczna. Był on wyłącznie zaufanym przyjacielem spadkodawcy. Twierdzenia pełnomocnika powoda na rozprawie w dniu 20 maja 2015 r. (k. 396) w tym zakresie nie zostały zaprzeczone przez pozwanych (art. 229-230 k.p.c.). Konkludując, nie sposób uznać, że powód trudnił się on zawodowo wykonywaniem testamentów albowiem czynności podejmowane w okresie pełnienia przez niego funkcji wykonawcy testamentu wykonywał wyłącznie jako osoba fizyczna, na rachunek spadkobierców.

1546 Mając powyższe na uwadze przyjąć należało, że termin przedawnienia roszczenia o zapłatę wynagrodzenia z tytułu pełnienia funkcji wykonawcy testamentu wynosi w tym wypadku 10 lat. Skoro wynagrodzenie to należy do długów spadkowych (art. 989 § 2 k.c.), to za jego spłatę odpowiadają wszyscy spadkobiercy W. T. (1) i to bez względu na to, któremu z nich przypadną poszczególne części spadku dotychczas zarządzane przez powoda ( tak K. Osajda [w:] Kodeks cywilny. Komentarz. Tom III. Spadki 2013, wyd. 1, komentarz do art. 989 k.c., Legalis). W tym stanie rzeczy zarzut pozwanych T. M. i F. T. (1) okazał się niezasadny. Termin przedawnienia roszczenia powoda o zapłatę wynagrodzenia rozpoczął swój bieg dopiero od dnia 10 kwietnia 2013 r. Przyjąć należy, że w ogóle bieg ten się nie rozpoczął, skoro sprawa o to roszczenie była w tym czasie w toku, a wszczęta została jeszcze w 1994 r., zaś po podniesieniu tego zarzutu żądanie pozwu było skutecznie popierane aż do zamknięcia rozprawy (art. 123 k.c.).

1547 Jednocześnie wymaga powołania art. 316 § 1 k.p.c., w myśl którego po zamknięciu rozprawy sąd wydaje wyrok, biorąc za podstawę stan rzeczy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy, w szczególności zasądzeniu roszczenia nie stoi na przeszkodzie okoliczność, że stało się ono wymagalne w toku sprawy.

1548 Za nienależyte wykonanie powierzonej powodowi funkcji wykonawcy testamentu nie można uznać brak regularnego składania sprawozdań z jego działalności. W doktrynie wyrażono słuszny pogląd, że ani w razie wygaśnięcia obowiązków wykonawcy testamentu z powodu wykonania powierzonych mu zadań, ani w razie zwolnienia go z obowiązków przez sąd, wykonawca testamentu nie ma obowiązku składania sprawozdania ze swej działalności ( tak S. Wójcik, F. Zoll [w:] System Prawa Prywatnego, t. 10, red. B. Kordasiewicz, 2009 r. wyd. 1, s. 397).

1549 Skoro zatem składanie sprawozdań nie jest wymagane po dacie zakończenia pełnienia przezeń funkcji, również przed tą datą brak jest normatywnych podstaw do obciążania wykonawcy testamentu jakimikolwiek negatywnymi konsekwencjami takiego zaniechania. Obowiązek taki nie płynął również z klauzuli zawartej w testamencie W. T. (1). Spadkobiercy mogli domagać sprawozdań z aktualnej działalności, niemniej jednak nie wpływało to na negatywną ocenę działań powoda albowiem co do zasady spadkobiercy poza ww. możliwościami nie mogą ingerować w czynności podejmowane przez wykonawcę testamentu.

1550 Orzeczenie o kosztach oparto na treści art. 98 § 1 i 3 k.p.c. Strona powodowa wygrała proces niemalże w całości, zaś roszczenie oddalono w nieznacznej części 9%. Wysokość zasądzonych kosztów procesu opiewała na łączną kwotę zł. Strona powodowa uiściła inicjując niniejsze postępowanie opłatę od pozwu w kwocie zł, 700,00 złotych tytułem zaliczki na poczet opinii biegłego, zaś opłata skarbowa od pełnomocnictwa opiewała na 17,00 zł. Koszty zastępstwa procesowego ustalono w kwocie 2.400,00 złotych zgodnie z § 6 pkt. 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U.2013.490 j.t., a mającej zastosowanie do sprawy niniejszej o czym decyduje data wpływu do Sądu – § 21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. 2015. Poz. 1804).

1551 Wskazać przy tym należy, iż co prawda rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U.2013.490 j.t.) początkowo przewidywało w § 18 iż w sprawach będących w toku przed dniem wejścia w życie rozporządzenia (niniejsza sprawa) stosuje się aż do zakończenia sprawy w danej instancji przepisy dotychczasowe, czyli przepisy obowiązujące przed dniem wejścia w życie rozporządzenia z dnia 28 września 2002 roku, niemniej jednak rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 maja 2003 roku (zmieniającym rozporządzenie w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu – Dz.U.2003.97.888) w § 1 uchylono § 18 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, zaś w § 2 wskazano, iż zmiana powyższa (uchylenie § 18) wchodzi w życie z dniem 01 czerwca 2003 roku.

1552 W oparciu o powyżej wskazane względy orzeczono jak w wyroku.