Uzasadnienie orzeczenia Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 4 kwietnia 2022 r., IV Ka 1275/21

uzasadnienie orzeczenia Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 4 kwietnia 2022 r., IV Ka 1275/21

Uzasadnienie

1 Formularz UK 2

2 Sygnatura akt

3 IV Ka 1275/21

4 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

5 1

6 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA

7 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

8 Wyrok Sądu Rejonowego dla Wrocławia - Śródmieścia z dnia 28 maja 2021 r.

9 sygn. akt V K 119/15

10 1.2. Podmiot wnoszący apelację

11 ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

12 ☐ oskarżyciel posiłkowy

13 ☐ oskarżyciel prywatny

14 ☒ obrońca

15 ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

16 ☐ inny

17 1.3. Granice zaskarżenia

18 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

19 ☒ na korzyść

20 ☐ na niekorzyść

21 ☒ w całości

22 ☐ w części

23 ☐

24 co do winy

25 ☐

26 co do kary

27 ☐

28 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

29 1.3.2. Podniesione zarzuty

30 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

31 ☒

32 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

33 ☐

34 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany

35 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

36 ☒

37 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

38 ☒

39 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

40 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

41 ☐

42 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

43 ☐

44 art. 439 k.p.k.

45 ☐

46 brak zarzutów

47 1.4. Wnioski

48 ☒

49 uchylenie

50 ☒

51 zmiana

52 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

53 2.1. Ustalenie faktów

54 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione

55 Lp.

56 Oskarżony

57 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

58 Dowód

59 Numer karty

60 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione

61 Lp.

62 Oskarżony

63 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

64 Dowód

65 Numer karty

66 2.2. Ocena dowodów

67 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

68 Lp. faktu z pkt 2.1.1

69 Dowód

70 Zwięźle o powodach uznania dowodu

71 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

72 (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

73 Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

74 Dowód

75 Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

76 . STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

77 Lp.

78 Zarzut

79 3.1.

80 obraza prawa materialnego, a to art. 300 § 1 i 3 KK w zw. z art. 1 § 1 KK, poprzez ich zastosowanie w sytuacji, braku ustawowego znamienia przestępstwa w postaci zagrożenia niewypłacalnością lub upadłością Dłużnika

81 ☐ zasadny

82 ☐ częściowo zasadny

83 ☒ niezasadny

84 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

85 Podniesiony zarzut obrazy prawa materialnego okazał się bezzasadny.

86 W świetle materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie ulega bowiem wątpliwości, że sytuacja w jakiej znajdowała się spółka (...) w okresie od 18 grudnia 2009 roku do 2 marca 2010 roku była taką, o jakiej jest mowa w przepisie art. 300 § 1 kk.

87 Przestępstwo opisane w art. 300 § 1 kk może być popełnione tylko wtedy, gdy dłużnik znajduje się w stanie zagrożenia niewypłacalnością lub upadłością. Niewątpliwym jest, że w przepisie art. 300 § 1 kk mowa jest o sytuacji, w której istnieje realna perspektywa (znaczne prawdopodobieństwo) nastąpienia stanu niewypłacalności czy upadłości.

88 Pojęcie „zagrożenia niewypłacalnością” nie doczekało się precyzyjnej definicji i nie występuje w żadnej innej gałęzi prawa. Przepisy ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe stanowią, iż dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych (art. 11 ust. 1). Przez dłużnika zagrożonego niewypłacalnością, zgodnie z aktualnie obowiązująca ustawą z dnia 15 maja 2015r. Prawo restrukturyzacyjne, należy rozumieć przedsiębiorcę, którego sytuacja ekonomiczna wskazuje, że w niedługim czasie może stać się niewypłacalny (art. 6 ust. 3). W doktrynie powszechnym jest pogląd, zgodnie z którym niewypłacalność, o której mowa w art. 300 § 1 kk, winna być rozumiana w sposób, jaki nadała mu cywilistyka, który to jest zasadniczo zbieżny z rozumieniem potocznym tego terminu, a mianowicie jako stan, w którym wartość aktywów dłużnika nie wystarcza na realizację wymagalnych zobowiązań. Niewątpliwym jest przy tym, że utrata przez dłużnika zdolności spłaty swoich zobowiązań nie może mieć charakteru chwilowego, lecz musi mieć cechę pewnej trwałości. Nie chodzi bowiem o chwilowe wstrzymanie płatności wynikające z braku gotówki. Za takim rozumowaniem przemawia domniemanie ustanowione w art. 11 ust. 1a ustawy z dnia 28 lutego 2003r. Prawo upadłościowe. Zgodnie z treścią w/w przepisu domniemywa się, że dłużnik utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, jeżeli opóźnienie w wykonaniu zobowiązań pieniężnych przekracza trzy miesiące. Grożąca niewypłacalność to stan poprzedzający niewypłacalność, ale na tyle realny, że niewypłacalność jest bardzo prawdopodobna. Już wówczas, zgodnie z intencją ustawodawcy, dłużnik nie może podejmować działań zmierzających do udaremnienia lub uszczuplenia zaspokojenia wierzycieli.

89 Zgodnie z utrwalonym poglądem doktryny, upadłość jest natomiast wynikiem niewypłacalności stwierdzonym przez Sąd upadłościowy. Zagrożenie upadłością rozpoczyna się kiedy formalnie zasadne jest wniesienie wniosku o stwierdzenie upadłości. Jakkolwiek niewypłacalność jest okolicznością faktyczną, to upadłość jest pojęciem prawnym i wiąże się ze szczególnym postępowaniem sądowym mającym na celu generalną likwidację majątku niewypłacalnego dłużnika będącego przedsiębiorcą i spłatę jego wierzycieli czy też mającym na celu zawarcie układu z wierzycielami (tak m.in.: Violetta Konarska – Wrzosek, Kodeks karny. Komentarze, WK 2016, Robert Zabłocki, Przestępstwa przeciwko obrotowi finansowemu. Komentarz, Warszawa 2002, Wydawnictwo C.H. Beck). Zgodnie z art. 10 ustawy z dnia 28 lutego 2003r. Prawo upadłościowe, upadłość ogłasza się wobec dłużnika, który stał się niewypłacalny. Przepis art. 52 ustawy precyzuje, że data wydania postanowienia o ogłoszeniu upadłości jest datą upadłości.

90 Podstawą do ogłoszenia upadłości jest niewypłacalność dłużnika, który to stan wiąże się z koniecznością wszczęcia odpowiedniej procedury sądowej w interesie wszystkich wierzycieli danego dłużnika. Art. 21 ust. 1 Prawa upadłościowego zobowiązuje w takiej sytuacji dłużnika by, nie później niż w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosił w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości.

91 Jak wynika z akt niniejszego postępowania, w okresie od 18 grudnia 2009 roku do 2 marca 2010 roku wobec spółki (...) nie było prowadzone postępowanie upadłościowe i upadłość nie została ogłoszona. Wniosek w tym zakresie został złożony do Sądu Rejonowego dla Wrocławia-Fabrycznej w imieniu spółki przez r. pr. W. B. dopiero w dniu 4 marca 2010 roku.

92 W świetle powyższego, twierdzenia zawarte w treści apelacji obrońcy oskarżonej, że we wskazanym okresie spółka (...) była w stanie całkowitej niewypłacalności, co zdaniem skarżącego wyklucza możliwość przypisania oskarżonej przestępstwa z art. 300 § 1 i 3 kk, z uwagi na brak wypełnienia znamienia zagrożenia niewypłacalnością lub upadłością, należy uznać za nietrafione. Jak bowiem wskazano wcześniej, pozostawanie spółki w stanie niewypłacalności (który daje podstawę do wszczęcia postępowania i stwierdzenia upadłości) należy uznać za stan zagrożenia upadłością. Dłużnik, któremu grozi upadłość, w istocie jest już niewypłacalny. I to właśnie działanie w stanie grożącej upadłości spółki (...), o jakim jest mowa w przepisie art. 300 § 1 kk, zostało przypisane oskarżonej przez Sąd Rejonowy.

93 Wniosek

94 Zmiana zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonej od popełnienia czynu opisanego w punkcie I wyroku, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania

95 ☐ zasadny

96 ☐ częściowo zasadny

97 ☒ niezasadny

98 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

99 Wobec nieuwzględnienia zarzutu, z powodów wskazanych powyżej, wniosek o uniewinnienie oskarżonej należało uznać za niezasadny.

100 Sąd Odwoławczy nie znalazł także podstaw do wydania orzeczenia kasatoryjnego. W obecnym stanie prawnym, z uwagi na treść art. 437 § 2 k.p.k., uchylenie przez Sąd odwoławczy orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I Instancji może nastąpić wyłącznie w wypadkach wskazanych w art.439 § 1k.p.k., art. 454 k.p.k. lub jeżeli jest konieczne przeprowadzenie na nowo przewodu w całości.

101 Lp.

102 Zarzut

103 3.2.

104 obraza prawa procesowego, mająca wpływ na treść wyroku, a to:

105 - art. 413 § 2 pkt 1 KPK poprzez nieprecyzyjne określenie przypisanego oskarżonej w punkcie I wyroku czynu zarówno w odniesieniu do wypełnienia znamion przypisanych oskarżonej przestępstw, jak i wysokości szkody powstałej w wyniku ich wypełnienia;

106 - art. 415 § 1 KPK, poprzez orzeczenie na rzecz wierzycieli spółki (...) § (...) sp. z o.o. nawiązki, mimo, że roszczenia te dochodzone były w postępowaniu cywilnym zakończonym ugodą, które, została w całości wykonana prowadząc do wygaśnięcia zobowiązań;

107 - art. 17 ust 3 KPK w zw. z art. 586 KSH, poprzez nieumorzenie postępowania w odniesieniu do niezłożenia przez oskarżoną B. M. wniosku o ogłoszenie upadłości w terminie mimo znikomej szkodliwości czynu w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego;

108 ☐ zasadny

109 ☐ częściowo zasadny

110 ☒ niezasadny

111 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

112 Zarzuty obrazy prawa procesowego okazały się bezzasadne.

113 Wbrew twierdzeniom obrońcy, procedujący w sprawie Sąd Rejonowy nie dopuścił się takiego naruszenia przepisów postępowania, która mogłaby mieć jakikolwiek wpływ na treść wyroku.

114 Podniesiony zarzut obrazy art. 413 § 2 pkt 1 k.p.k., mającej polegać, zdaniem skarżącego, na nieprecyzyjnym określeniu przypisanego oskarżonej w punkcie I wyroku czynu, nie zasługiwał na uwzględnienie.

115 Zgodnie z treścią art. 413 § 2 pkt 1 k.p.k., wyrok skazujący powinien zawierać dokładne określenie przypisanego oskarżonemu czynu oraz jego kwalifikację prawną. Wymagany wskazanym przepisem opis czynu, powinien co najmniej zawierać wszystkie znamiona przypisanego czynu zabronionego. Zestawienie opisu czynu, rozumianego jako komplet znamion typu czynu zabronionego, z przyjętą kwalifikacją prawną, jest podstawowym sposobem weryfikacji prawidłowości zastosowania prawa materialnego (tak: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 sierpnia 2016 r., II KK 152/16). Wskazać przy tym należy, że zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego, z treści art. 413 § 2 pkt 1 k.p.k. nie wynika, ażeby w opisie czynu należało używać słów ustawy, określających poszczególne znamiona przestępstwa. Chodzi natomiast o to, aby ten opis odpowiadał znaczeniu wszystkich znamion ustawowych konkretnego przestępstwa. Przy opisie czynu należy posłużyć się takimi sformułowaniami, które w sposób nie budzący wątpliwości odpowiadają treści poszczególnych znamion przypisanego sprawcy czynu zabronionego (tak: postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 4 września 2014 r., V KK 156/14).

116 W ocenie Sądu Okręgowego, przyjęty przez Sąd Rejonowy opis czynu przypisanego oskarżonej zawiera wszystkie wymagane elementy i jest w pełni prawidłowy. Zgodnie z treścią zaskarżonego wyroku, przypisane oskarżonej w pkt I. zaskarżonego wyroku przestępstwo polegało na tym, że oskarżona B. M., w okresie od 18 grudnia 2009 roku do 2 marca 2010 roku w W. i we W., działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej tj. korzyści dla (...) sp. z o.o. poprzez redukcję jego pasywów w kwocie 601.465,94 zł, w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru pokrzywdzenia swoich wierzycieli w drodze udaremnienia ich zaspokojenia w sytuacji grożącej upadłości (...) sp. z o.o., poprzez nadużycie udzielonych jej uprawnień jako prezes zarządu spółki (...) sp. z o.o. dokonała szeregu następujących po sobie transakcji gospodarczych rozporządzając majątkiem spółki (...) sp. z o.o., w tym zbyła w dniu 18 grudnia 2009 r. wierzytelność na kwotę 601.465,94 zł, przez co uszczupliła jej majątek, wyrządzając jej znaczną szkodę majątkową w kwocie 601.465,94 zł, czym działała na szkodę (...) sp. z o.o. oraz oraz enumeratywnie wymienionych wierzycieli, czym wypełniła znamiona czynu czynu z art. 4 § 1 kk i art. 308 kk w zw. z art. 300 § 1 i § 3 kk i art. 296 § 1 i § 2 kk w zw. z art. 11 § 2 kk w zw. z art. 12 kk.

117 Nie ma racji obrońca podnosząc, że opis czynu przypisanego oskarżonej nie zawiera określenia znamion przypisanego oskarżonej czynu z art. 296 § 1 i § 2 kk, oraz wysokości szkody powstałej w wyniku ich wypełnienia,

118 Przyjęty przez Sąd Rejonowy opis czynu oskarżonej zawiera bowiem takie elementy jak czas i miejsce popełnienia przez oskarżoną przestępstwa, jak też sposób jej działania i okoliczności temu towarzyszące. Wskazano w nim, że oskarżona, działając jako prezes zarządu spółki (...) sp. z o.o., a zatem osoba obowiązany do zajmowania się sprawami majątkowymi lub działalnością gospodarczą osoby prawnej, nadużyła udzielonych jej uprawnień w ten sposób że w sytuacji grożącej spółce (...) upadłości, dokonała szeregu następujących po sobie transakcji gospodarczych, rozporządzając majątkiem spółki, w tym zbyła w dniu 18 grudnia 2009 r. wierzytelność na kwotę 601 465,94 zł, przez co uszczupliła jej majątek. W opisie czynu oskarżonej zawarto także informację, że inkryminowane działanie oskarżonej podjęte zostało w celu osiągnięcia korzyści majątkowej dla podmiotu (...) sp. z o.o., która polegała na redukcji jego pasywów w kwocie 601.465,94 zł. Wskazano również, że na skutek działania oskarżonej spółce (...) wyrządzona została szkoda majątkowa oraz określono jej wysokość na kwotę 601 465,94 zł.

119 W ocenie Sądu odwoławczego, zaprezentowany przez Sąd Rejonowy opis czynu oskarżonej odpowiada znaczeniu wszystkich znamion ustawowych przypisanego jej przestępstwa z art. 296 § 1 i § 2 kk, co czyni zarzut obrońcy niesłusznym.

120 Nie dopuścił się także Sąd Rejonowy obrazy art. 415 §1 kpk.

121 Zgodnie z jego treścią, w razie skazania oskarżonego lub warunkowego umorzenia postępowania w wypadkach wskazanych w ustawie sąd orzeka nawiązkę na rzecz pokrzywdzonego, obowiązek naprawienia, w całości lub w części, szkody lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę. Nawiązki na rzecz pokrzywdzonego, obowiązku naprawienia szkody lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę nie orzeka się, jeżeli roszczenie wynikające z popełnienia przestępstwa jest przedmiotem innego postępowania albo o roszczeniu tym prawomocnie orzeczono.

122 W zdaniu drugim powołanego przepisu zawarta została tzn. klauzula antykumulacyjna, która ma za zadanie chronić oskarżonego przed dwukrotnym orzekaniem w tym samym przedmiocie i funkcjonowaniem w obrocie prawnym dwóch tytułów egzekucyjnych odnoszących się do tego samego roszczenia (tak:. Wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 20 maja 2015r, II AKa 93/15). Nie ma jednak racji skarżący podnosząc, że uregulowanie to winno mieć zastosowanie w niniejszej sprawie.

123 Analiza akt sprawy wykazała co prawda, że zgodnie z treścią ugody z dnia 25 marca 2013 r., zawartej pomiędzy syndykiem Masy Upadłości (...) sp. z o.o. a (...) sp. z o.o. i B. M., w przypadku zawarcia tejże ugody oraz zapłaty określonej w niej kwoty 285 000 zł, syndyk zrzekł się wszelkich dalszych roszczeń przysługujących mu przeciwko B. M. (§ 5 ust. 2 i 6 ugody, k. 1518 – 1521). Zgoda na zawarcie przedmiotowej ugody została wyrażona w postanowieniu Sąd Rejonowego dla Wrocławia – Fabrycznej z dnia 21 marca 2013 r. w sprawie o sygn. akt VIII GUp 11/10 (k. 1522). Ugoda została zawarta w dniu 12 kwietnia 2013 r. w toku posiedzenia w Sądzie Okręgowym w Rzeszowie w sprawie o sygn. VI GC 189/11 (k. 1437). Zgodnie z treścią sprawozdania z czynności syndyka Masy Upadłości (...) sp. z o.o., zobowiązania wynikające z przedmiotowej ugody zostały uregulowane przez (...) sp. z o.o. i B. M. w całości.

124 Zgodnie z treścią art. 160 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe, syndyk przejmuje, na podstawie postanowienia właściwego sądu, zarząd nad majątkiem upadłego przedsiębiorcy z mocy prawa, niezależnie od woli samego upadłego, dokonując czynności na jego rachunek, lecz w imieniu własnym. Syndyk swoje uprawnienia do zarządzania masą upadłości wywodzi z zatem z ustanowienia go przez sąd upadłościowy. Podstawowym uprawnieniem syndyka jest zarząd masą upadłości oraz wykonywanie we własnym imieniu, lecz na rachunek upadłego, czynności prawnych zmierzających do likwidacji majątku upadłego.

125 Zważywszy na powyższe wskazać należy, że na skutek spełnienia się warunków przedmiotowej ugody, wygasły tylko roszczenia cywilne pomiędzy jej stronami, tj. pomiędzy Masą Upadłości (...) sp. z o.o., reprezentowaną przez syndyka, a (...) sp. z o.o. i oskarżoną B. M.. Ugoda została bowiem zawarta przez syndyka Masy Upadłości (...) sp. z o.o. w imieniu własnym i na rachunek upadłej spółki. Syndyk nie był jednakże reprezentantem ogółu wierzycieli spółki, jak chce tego skarżący. Skoro zatem wszyscy wierzyciele spółki (...) nie byli stroną przedmiotowej ugody, to zawarte w jej treści rozstrzygnięcia nie mogą dotyczyć roszczeń przysługujących pokrzywdzonym wobec oskarżonej. O zastosowaniu dyspozycji zawartej w art. 415 §1 k.p.k. nie może być w takim wypadku mowy. Co istotne, nałożenie nawiązki ma pełnić funkcję osobistej odpowiedzialności oskarżonej za popełnione czyny, a nie czynić odpowiedzialny podmiot gospodarczy e którego była prezesem.

126 Mając przy tym na uwadze złożony przez oskarżyciela publicznego wniosek o naprawienie szkody, w pełni zasadnie Sąd Rejonowy, korzystając z możliwości jaką daje przepis art. 46 § 2 k.k., w miejsce obligatoryjnego w takiej sytuacji obowiązku naprawienia szkody, zdecydował się na orzeczenie nawiązki. Przedmiotowy środek kompensacyjny orzeka się bowiem w sytuacjach skomplikowanych, kiedy wyliczenie obowiązku naprawienia szkody jest niemożliwe lub znacznie utrudnione. Mając jednak na uwadze obecną sytuację finansową oskarżonej Sąd Okręgowy obniżył jej wysokość do 10 procent wyrządzonej szkody. Nawiązka, podobnie jak obowiązek naprawienia szkody, obok funkcji kompensacyjnej spełnia również zadania represyjne i prewencyjne. Podkreśla się przy tym, że nie istnieje ogólna formuła konstrukcji nawiązki, w zależności od konkretnie analizowanej podstawy prawnej na pierwszy plan wysuwa się pierwiastek penalny bądź kompensacyjny nawiązki. Konieczność zrekompensowania szkód wyrządzonych przestępstwem i związane z tym konsekwencje majątkowe mają nie tylko znaczenie szczególno-prewencyjne, ale mogą przyczynić się również do kształtowania postawy poszanowania dla prawa w społeczeństwie .

127 Sąd Odwoławczy nie podzielił także twierdzeń obrońcy oskarżonej, że przypisany jej w pkt II. zaskarżonego wyroku czyn, polegający na niezłożeniu przez oskarżoną B. M. wniosku o ogłoszenie upadłości w terminie, charakteryzuje się znikomą społeczną szkodliwością, wobec czego nie stanowił przestępstwa i postępowanie w tym zakresie winno podlegać umorzeniu.

128 Zgodnie z przepisem art. 115 § 2 kk przy ocenie stopnia społecznej szkodliwości czynu sąd bierze pod uwagę rodzaj i charakter naruszonego dobra, rozmiary wyrządzonej lub grożącej szkody, sposób i okoliczności popełnienia czynu, wagę naruszonych przez sprawcę obowiązków, jak również postać zamiaru, motywację sprawcy, rodzaj naruszonych reguł ostrożności i stopień ich naruszenia.

129 Jakkolwiek faktem jest, że w wyniku ugody zawartej pomiędzy syndykiem Masy Upadłości (...) sp. z o.o., reprezentującym ogół wierzycieli spółki, a (...) sp. z o.o. i B. M. w dniu 12 kwietnia 2013 r., roszczenia wierzycieli spółki zostały częściowo zaspokojone, to okoliczność ta nie jest jedyną, która winna być brana pod uwagę przy ocenie stopnia społecznej szkodliwości czynu. W ocenie Sądu Odwoławczego za uznaniem karygodności czynu oskarżonej przemawia zarówno rodzaj dobra, które zostało naruszone, a to bezpieczeństwo obrotu oraz roszczeń wierzycieli w obrocie gospodarczym, jak również okoliczność, że B. M., pełniąc w dalszym ciągu funkcję prezesa zarządu spółki K.&K., stosownego wniosku o ogłoszenie upadłości spółki nie złożyła także po upływie ustawowego terminu, kontynuując działalność spółki w dotychczasowej formie. W takiej sytuacji uznać należało, że zachowanie oskarżonej osiągnęło wyższy niż znikomy stopień społecznej szkodliwości, a co za tym idzie stanowi przestępstwo, które winno podlegać karze. Z uwagi na powyższe, o uchybieniu przez Sąd Rejonowy przepisowi art. 17 ust 3 kpk w zw. z art. 586 ksh nie może być mowy.

130 Wniosek

131 Zmiana zaskarżonego wyroku poprzez:

132 1. uniewinnienie oskarżonej od popełnienia czynu opisanego w punkcie I wyroku;

133 2. umorzenie postępowania odnośnie czynu opisanego w punkcie II wyroku;

134 ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.

135 ☐ zasadny

136 ☐ częściowo zasadny

137 ☒ niezasadny

138 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

139 Wobec nieuwzględnienia zarzutów, z powodów wskazanych powyżej, wniosek o zmianę zaskarżonego wyroku należało uznać za niezasadny.

140 Sąd Odwoławczy nie znalazł także podstaw do wydania orzeczenia kasatoryjnego. W obecnym stanie prawnym, z uwagi na treść art. 437 § 2 k.p.k., uchylenie przez Sąd odwoławczy orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I Instancji może nastąpić wyłącznie w wypadkach wskazanych w art.439 § 1k.p.k., art. 454 k.p.k. lub jeżeli jest konieczne przeprowadzenie na nowo przewodu w całości.

141 Lp.

142 Zarzut

143 3.3.

144 błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mający wpływ na treść wyroku, poprzez przyjęcie, że:

145 - oskarżona B. M. działała w zamiarze pokrzywdzenia wierzycieli, w sytuacji, gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego zamiaru takiego oskarżonej przypisać nie można,

146 - oskarżona dokonała „szeregu następujących po sobie czynności, których skutkiem było takie rozporządzenie majątkiem (...) sp. z o.o., które doprowadziło do pokrzywdzenia spółki i jej wierzycieli na kwotę 601465,94 zł.", w sytuacji, gdy oskarżona nie miała możliwości prawnych czynności tych dokonać w ogóle albo do dokonać samodzielnie, z uwagi na brak uprawnień,

147 - transakcja zbycia w dniu 18 grudnia 2009 r. wierzytelności na kwotę 601 465,94 r uszczupliła majątek spółki (...) sp. z o.o.., w sytuacji, gdy czynność ta była czynnością odpłatną, a cena zapłaty była ekwiwalentna do wartości wierzytelności,

148 - zbycie wierzytelności w kwocie 601465, 94 zł. doprowadziło do faktycznego uszczuplenia majątku spółki (...) sp. z o. o., a zatem czynność ta była karalnym nadużyciem uprawnień przysługujących oskarżonej B. M. jako Prezesowi Zarządu (...) sp. z o.o., w sytuacji, gdy wskazana czynność była czynnością odpłatną, na którą oskarżona miała zgodę właściciela udziałów spółki, a ze sprawowania funkcji Prezesa Zarządu za rok 2009 r. oskarżona otrzymała absolutorium,

149 - syndyk masy upadłości nie zrzekł się dalszych roszczeń w stosunku do oskarżonej B. M., mimo jednoznacznej treści ugody z dnia 25 marca 2013 r., postanowienie Sądu Rejonowego dla Wrocławia - Fabrycznej we Wrocławiu sygnatura akt III GUp 11/10 i treści zeznań syndyka A. S..

150 ☐ zasadny

151 ☐ częściowo zasadny

152 ☒ niezasadny

153 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

154 Podniesione zarzuty błędów w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, okazały się bezzasadne.

155 Przypomnieć należy, że zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, zasługuje na uwzględnienie tylko wówczas, gdy zasadność ocen i wniosków wyprowadzonych przez Sąd orzekający z okoliczności ujawnionych w toku przewodu sądowego, nie odpowiada prawidłowości logicznego rozumowania, a błąd ten mógł mieć wpływ na treść orzeczenia. Zarzut ten nie może sprowadzać się tylko do zakwestionowania stanowiska Sądu, ale powinien przekonywująco wskazywać konkretne nieprawidłowości i uchybienia w zakresie oceny materiału dowodowego, których Sąd ten się dopuścił. Sama możliwość przeciwstawienia przyjętym ustaleniom odmiennego poglądu, nie prowadzi do wniosku o dokonaniu przez Sąd błędu w ustaleniach faktycznych (tak np.: wyrok Sądu Najwyższego z 22 stycznia 1975 r., sygn. I KR 197/74).

156 Postępowanie odwoławcze wykazało, iż dokonane przez Sąd Rejonowy ustalenia stanu faktycznego mają swoje odzwierciedlenie w zebranych i właściwie przeanalizowanych dowodach. Przedstawione w apelacji obrońcy wywody należy zatem ocenić jako nieskuteczną polemikę z prawidłowym rozstrzygnięciem Sądu orzekającego. Oparte są one na prostej negacji oraz forsowaniu własnej, subiektywnej wersji zdarzeń oraz interpretacji faktów i okoliczności, a mających odzwierciedlenie jedynie w wyjaśnieniach oskarżonej oraz

157 Poczyniona przez Sąd Rejonowy analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego jest całościowa, dokładna i obiektywna. Stan faktyczny sprawy ustalony został w oparciu o liczne, w pełni kompletne i spójne dowody wskazane w uzasadnieniu wyroku.

158 Sąd Rejonowy prawidłowo ustalił, że oskarżona B. M. działała w zamiarze pokrzywdzenia wierzycieli. Także w ocenie Sądu Odwoławczego, ustalone na podstawie całokształtu materiału dowodowego okoliczności sprawy nie pozostawiają wątpliwości odnośnie zamiaru oskarżonej, w tym świadomości znaczenia podejmowanych przez nią działań. Powyższe wynika z odtworzonej przez Sąd orzekający sekwencji zdarzeń, na które składa się szereg szczegółowo opisanych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, logicznie następujących po sobie transakcji gospodarczych, dokonanych przez oskarżoną, których efektem było zmniejszenie majątku reprezentowanej przez nią spółki (...), a co za tym idzie niemożność pełnego zaspokojenia się wierzycieli spółki. Gdy zważy się przy tym na poziom i kierunek wykształcenia B. M., jej niewątpliwą wiedzę i doświadczenie, a także sprawowaną przez nią funkcję prezesa zarządu spółki z o.o. i wynikające z tego uprawniania, w pełni prawidłowe jest przyjęcie przez Sąd orzekający, że była ona świadoma zarówno niewypłacalności spółki i rozmiaru jej zobowiązań, jak też tego, że w wyniku podejmowanych przez nią w okresie od 18 grudnia 2009 roku do 2 marca 2010 roku czynności, doprowadza ona do uszczuplenia zaspokojenia swoich wierzycieli, a tym samym ich pokrzywdzenia.

159 Sąd Okręgowy podziela także ustalenie, że oskarżona dokonała szeregu następujących po sobie czynności, których skutkiem było takie rozporządzenie majątkiem (...) sp. z o.o., które doprowadziło do pokrzywdzenia spółki i jej wierzycieli na kwotę 601465,94 zł. Wbrew twierdzeniom obrońcy, oskarżona B. M., pełniąc funkcję prezesa zarządu (...) sp. z o.o. i (...) sp. z o.o. miała wszelkie uprawnienia do dokonania przedmiotowych czynności.

160 Podobnie Sąd Rejonowy był uprawniony uznać, że transakcja zbycia w dniu 18 grudnia 2009 roku wierzytelności względem (...) sp. z o.o. na kwotę 601 465,94 r. uszczupliła majątek spółki (...) sp. z o.o. Jak bowiem stwierdzono w postanowieniu Sądu Rejonowego dla Wrocławia – Fabrycznej z dnia 9 lipca 2010 r., sygn. akt VIII GUp 11/10 oraz w postanowieniu Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 5 października 2010 r., sygn. akt X Gz 315/10, zbycie przedmiotowej wierzytelności było faktycznym wyzbyciem się wymagalnej i egzekwowalnej wierzytelności, co doprowadziło (...) sp. z o.o. do faktycznego uszczuplenia majątku. Przedmiotowa transakcja nie miała przy tym żadnego ekonomicznego uzasadnienia, bowiem nie istniało ryzyko braku zapłaty (...) sp. z o.o. na rzecz (...) sp. z o.o.

161 Forsowana przez obrońcę wersja, jakoby transakcja zbycia wierzytelności nie uszczupliła majątku spółki, bowiem była ona czynnością odpłatną, a cena zapłaty była ekwiwalentna do wartości wierzytelności, nie może zostać uwzględniona, jako nie znajdująca potwierdzenia w żadnym wiarygodnym źródle dowodowym.

162 Zgodnie z treścią sporządzonej na potrzeby niniejszego postępowania opinii biegłego sądowego F. B., zawarta z podmiotem spółką (...) sp. z o.o. umowa cesji wierzytelności z dnia 18 grudnia 2009 r. nie miała żadnego uzasadnienia ekonomicznego ani też logicznego. Ze znajdującej się w aktach sprawy dokumentacji wynika przy tym, że spółka ta w istocie od 2008 roku nie prowadziła działalności gospodarczej, sporządzała pozorne sprawozdania finansowe i nie posiadała majątku. Nie było zatem realnej możliwości, aby (...) sp. z o.o. był w stanie zapłacić w przeciągu 2 miesięcy na rzecz (...) sp. z o.o. kwotę 601 465,94 zł stwnowiącą równowartość przelanej wierzytelności. Uznać zatem należy, że odpłatny charakter transakcji zbycia wierzytelności był jedynie pozorny.

163 Mając na uwadze powyższe, prawidłowe jest przyjęcie przez Sąd Rejonowy, że zbycie wierzytelności w kwocie 601 465,94 zł. doprowadziło do faktycznego uszczuplenia majątku spółki (...) sp. z o. o.

164 Podobnie trafne jest także uznanie, że przedmiotowa czynność była karalnym nadużyciem uprawnień przysługujących oskarżonej jako Prezesowi Zarządu (...) sp. z o.o. Podnoszone przez obrońcę okoliczności, że oskarżona miał zgodę wspólników (...) sp. z o.o. na dokonanie cesji przedmiotowej wierzytelności jak również że ze sprawowania funkcji Prezesa Zarządu za rok 2009 r. otrzymała ona absolutorium, mogą mieć wpływ na cywilnoprawną ocenę zachowania oskarżonej, nie zwalniają jaj jednak z odpowiedzialności cywilnej. B. M. miała bowiem obowiązek działać zgodnie z interesem reprezentowanej przez siebie spółki, a nie jej szkodzić.

165 Słuszny okazał się natomiast zarzut obrońcy, co do błędnego ustalenia przez Sąd Rejonowy, że syndyk Masy Upadłości (...) sp. z o.o. w upadłości zrzekł się swoich roszczeń jedynie względem (...) sp. z o.o., nie zaś wobec oskarżonej B. M.. Ustalenie to okazało się sprzeczne z treścią znajdującej się w aktach sprawy ugody z dnia 25 marca 2013 r., zawartej pomiędzy syndykiem Masy Upadłości (...) sp. z o.o. a (...) sp. z o.o. i B. M. (k. 1518 – 1521). Zgodnie z zapisem w § 5 ust. 2 przedmiotowej ugody, w przypadku zawarcia ugody oraz zapłaty określonej w niej sumy 285 000 zł, syndyk Masy Upadłości (...) sp. z o.o. zrzekł się wszelkich dalszych roszczeń przysługujących mu przeciwko B. M.. W § 5 ust. 3 zawarto natomiast ustalenia dotyczące roszczeń syndyka wobec (...) sp. z o.o.

166 Wbrew twierdzeniom skarżącego, powyższe ustalenia Sądu Rejonowego, pomimo tego, że nieprawidłowe, to jednak nie miały żadnego wpływu na treść wyroku. Dotyczyły one bowiem jedynie kwestii rozliczeń pomiędzy oskarżoną i (...) sp. z o.o. a syndykiem, reprezentującym Masę Upadłości (...) sp. z o.o., nie zaś roszczeń przysługujących wobec oskarżonej pokrzywdzonym.

167 Reasumując, co do zasady, w oparciu o prawidłowo oceniony materiał dowodowy i ustalony na jego podstawie stan faktyczny, Sąd Rejonowy słusznie uznał, że zachowanie B. M. wypełniło znamiona przypisanych jej przestępstw, co zasługuje na pełną akceptację Sądu Odwoławczego.

168 Wniosek

169 Zmiana zaskarżonego wyroku poprzez:

170 1. uniewinnienie oskarżonej od popełnienia czynu opisanego w punkcie I wyroku;

171 2. umorzenie postępowania odnośnie czynu opisanego w punkcie II wyroku;

172 ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.

173 ☐ zasadny

174 ☐ częściowo zasadny

175 ☒ niezasadny

176 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

177 Wobec nieuwzględnienia zarzutów, z powodów wskazanych powyżej, wniosek o zmianę zaskarżonego wyroku należało uznać za niezasadny.

178 Sąd Odwoławczy nie znalazł także podstaw do wydania orzeczenia kasatoryjnego. W obecnym stanie prawnym, z uwagi na treść art. 437 § 2 k.p.k., uchylenie przez Sąd odwoławczy orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I Instancji może nastąpić wyłącznie w wypadkach wskazanych w art.439 § 1k.p.k., art. 454 k.p.k. lub jeżeli jest konieczne przeprowadzenie na nowo przewodu w całości.

179 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

180 4.1.

181 Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

182 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

183 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

184 5.1.

185 Przedmiot utrzymania w mocy

186 Wyrok wskazany w punkcie 1.1. niniejszego uzasadnienia

187 Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

188 Zarzuty apelacji okazały się bezzasadne, co wykazano powyżej, stąd zaskarżony wyrok, jako poprawny zarówno w kwestii ustalenia sprawstwa i winy oskarżonej, jak i orzeczonej kary oraz środka kompensacyjnego należało utrzymać w mocy.

189 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

190 5.2.

191 Przedmiot i zakres zmiany

192 Zwięźle o powodach zmiany

193 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

194 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

195 5.3.1.1.1.

196 ☐ art. 439 k.p.k.

197 Zwięźle o powodach uchylenia

198 5.3.1.2.1.

199 Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

200 ☐ art. 437 § 2 k.p.k.

201 Zwięźle o powodach uchylenia

202 5.3.1.3.1.

203 Konieczność umorzenia postępowania

204 ☐ art. 437 § 2 k.p.k.

205 Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem podstawy prawnej umorzenia

206 5.3.1.4.1.

207 ☐ art. 454 § 1 k.p.k.

208 Zwięźle o powodach uchylenia

209 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

210 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

211 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

212 Przytoczyć okoliczności

213 6. Koszty Procesu

214 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

215 Przytoczyć okoliczności

216 II.

217 Na podstawie art. 626 § 1 k.p.k. orzeczono o kosztach sądowych za postępowanie odwoławcze.

218 7. PODPIS

219 SSO Grzegorz Szepelak SSO Magdalena Jurkowicz SSO Marcin Sosiński

220 ZAŁĄCZNIK NR 1 DO FORMULARZA UZASADNIENIA WYROKU SĄDU ODWOŁAWCZEGO

221 1.3. Granice zaskarżenia

222 Kolejny numer załącznika

223 1

224 Podmiot wnoszący apelację

225 Obrońca

226 Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

227 Uznanie sprawstwa i winy oskarżonej

228 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

229 ☒ na korzyść

230 ☐ na niekorzyść

231 ☒ w całości

232 ☐ w części

233 ☐

234 co do winy

235 ☐

236 co do kary

237 ☐

238 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

239 1.3.2. Podniesione zarzuty

240 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

241 ☒

242 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

243 ☐

244 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany

245 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

246 ☒

247 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

248 ☒

249 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

250 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

251 ☐

252 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

253 ☐

254 art. 439 k.p.k.

255 ☐

256 brak zarzutów

257 1.4. Wnioski

258 ☒

259 Uchylenie

260 ☒

261 zmiana