Uzasadnienie orzeczenia Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 17 marca 2026 r., II Ca 468/25

uzasadnienie orzeczenia Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 17 marca 2026 r., II Ca 468/25

Tekst

1 Sygnatura akt II Ca 468/25

Uzasadnienie

2 Sąd Rejonowy w Świnoujściu po rozpoznaniu sprawy z powództwa (...) Sp. z o.o. Sp. k. w G. przeciwko (...) S.A. w L. o zapłatę, w dniu 14 stycznia 2025 roku wydał wyrok w sprawie o sygnaturze akt I C 146/24, w którym w punkcie I. oddalił powództwo; w punkcie II. zasądził od powódki na rzecz pozwanego kwotę 4.177,00 zł tytułem zwrotu kosztów procesu z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.

3 Powyższe orzeczenie sąd rejonowy oparł na ustaleniach faktycznych oraz rozważaniach prawnych znajdujących się na kartach 233 - 247 akt sprawy.

4 Apelację od powyższego wyroku złożył powód, zaskarżając rozstrzygnięcie sądu rejonowego w części, tj. w zakresie oddalającym powództwo co do kwoty 11.080,91 zł wraz z odsetkami, tj. w pkt. I wyroku oraz w zakresie rozstrzygnięcia o kosztach procesu, tj. w pkt II wyroku. Zaskarżonemu orzeczeniu powód zarzucił:

5 I. naruszenie przepisu prawa procesowego - art. 233 § 1 k.p.c. poprzez przekroczenie przez Sąd I instancji zasady swobodnej oceny dowodów, uchybienia zasady logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego, w szczególności poprzez przyjęcie, że:

6 1. faktyczna naprawa pojazdu marki V. o nr rej. (...), notabene, dokonana jedynie w części na dzień składania zeznań przez świadka, oraz których koszt naprawy wyniesie dopiero według świadka tyle, aby koszty te nie przekroczyły kwoty uzyskanej od pozwanego, przywróci ten pojazd w pełni do stanu sprzed szkody i na jej podstawie powinno być ustalone odszkodowanie, podczas gdy taki wniosek jest sprzeczny z:

7 i. z samymi zeznaniami świadka P. I., który zeznał, że naprawił pojazd jedynie częściowo, a sam pojazd jest w dalszej naprawie. Zeznał, co prawda, że ma zamiar dokonać naprawy za kwotę uzyskaną od pozwanego, jednakże świadek nie jest specjalistą, by móc określić, ile wyniosą go w przyszłości koszty naprawy pojazdu wykonanej zgodnie z technologią producenta pojazdu, a dążąc do wykonania naprawy za kwotę uzyskaną od pozwanego, dokona naprawy w sposób minimalny, tj. przywracając pojazd do stanu jezdności, z wykorzystaniem części niewiadomego pochodzenia, a nie przywracając do stanu sprzed szkody pod każdym względem, tj. bezpieczeństwa, technicznym, estetycznym i atrakcyjności na rynku. Powyższe oznacza, że pojazd nie zostanie przywrócony do stanu sprzed szkody, a sam stan majątkowy poszkodowanego również nie zostanie przywrócony;

8 ii. treścią opinii biegłego z której w sposób jednoznaczny wynika, że przywrócenie pojazdu do stanu sprzed szkody wymagało użycia chociażby części o jakości (...), a koszt zakupu samych tych części wraz z materiałem lakierniczym i kosztami robocizny według opinii biegłego wynosiły 24.005,57 zł brutto, a zatem poszkodowany, próbując „zmieścić się" w kwocie odszkodowania uzyskanego od pozwanego, będzie zmuszony zakupić części niewiadomego pochodzenia, używane, a może i pochodzące z nielegalnego źródła;

9 iii. treścią opinii biegłego, która jednoznacznie wskazuje, że koszty naprawy obejmujące zarówno zakup oryginalnych części zamiennych, materiału lakierniczego oraz koszty robocizny, przywracające pojazd do stanu sprzed szkody wynoszą 24.151,44 zł brutto.;

10 iv. ugruntowaną linią orzeczniczą, zgodnie z którą roszczenie odszkodowawcze powstaje już z chwilą wyrządzenia szkody (w chwili kolizji) i nie ulega następczym przekształceniom;

11 v. utrwalonym i jednolitym stanowiskiem doktryny i judykatury, wyrażonym m.in. w powoływanych przez strony, jak i w uzasadnieniu wyroku "siódemkowych” orzeczeniach SN, w których wyraźnie wskazuje się, iż odszkodowanie za szkodę w pojeździe należy ustalać na podstawie nowych, a nie używanych części zamiennych - vide m. in. uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 17.052007r., sygn. akt: III CZP 150/06 oraz z dnia 12.042012 r., sygn. akt: III CZP 80/11 i postanowienie z dnia 20.06.2012 r„ sygn. akt: III CZP 85/11. Co prawda istnieją rozbieżności co do jakości i pochodzenia tych części (od producenta, bądź innych dostawców), ale jednoznacznie wskazuje się, iż winny to być części nowe;

12 vi. logiką, zasadami doświadczenia życiowego i wiadomościami specjalnymi dostarczonymi przez biegłego oraz nie uwzględnia faktu, iż poszkodowany nie posiada wiedzy i kompetencji ani do dokonania fachowej naprawy własnym nakładem, ani do oceny jakości tej naprawy, w szczególności do oceny czy przywróciła ona pojazd pod każdym względem, nie tylko użytkowym, lecz także bezpieczeństwa - do stanu sprzed szkody, a z kolei w świetle wyliczeń zawartych w opinii biegłego całkowicie nieprawdopodobnym jest, aby przywrócenie pojazdu do stanu sprzed wypadku mogło się odbyć przy nakładzie środków w kwocie 13.070,53 zł, czy nawet razem z ceną uzyskaną tytułem cesji wierzytelności, czyli w łącznej kwocie 19.359,53 zł - kwota rzekomo taka, w której w przyszłości dopiero „zmieści się" poszkodowany dokonując do końca naprawy pojazdu;

13 2. szkoda w pojeździe poszkodowanego wyniesie około 19.359,53 zł i w konsekwencji uznanie, że bez znaczenia pozostają wiadomości specjalne dostarczone przez biegłego sądowego, bowiem w ocenie Sądu nieistotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy pozostają hipotetyczne koszty naprawy pojazdu;

14 3. wartość szkody oparta może zostać o zeznania świadka, który nie podał dokładnie kwoty, którą wyda na całą naprawę;

15 II. naruszenie przepisów prawa procesowego - art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 278 § 1 k.p.c. przez przekroczenie przez Sąd I instancji zasady swobodnej oceny dowodów, uchybienia zasady logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego poprzez:

16 1. przyjęcie, że zeznania świadka P. I. w zakresie dotyczącym naprawy uszkodzonego pojazdu są miarodajne dla ustalenia, iż zostanie on przywrócony do stanu poprzedniego, podczas gdy okoliczność ta wymaga wiadomości specjalnych, którymi świadek naturalnie nie dysponuje, a więc mogła ona zostać rozstrzygnięta wyłącznie na podstawie wniosków płynących z opinii biegłego z zakresu techniki samochodowej;

17 2. wartość szkody oparta może zostać o zeznania świadka, który nie wskazał ile wyniesie go dokładnie naprawa pojazdu, i na jakich częściach dokona naprawy pojazdu.

18 III. naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 363 § 1 k.c. w zw. z art. 361 § 2 k.c. w zw. z art. 822 k.c. w zw. z art. 805 k.c. poprzez ich błędną wykładnię i wadliwe uznanie, że:

19 1. w niniejszej sprawie mamy do czynienia z tzw. rzeczywistymi kosztami naprawy, które powstają z chwilą dokonania naprawy pojazdu, a do których nie ma zastosowania utrwalone orzecznictwo Sądu Najwyższego, podczas gdy:

20 i. odszkodowanie przysługujące od ubezpieczyciela odpowiedzialności cywilnej za uszkodzenie pojazdu mechanicznego obejmuje niezbędne i ekonomicznie uzasadnione koszty naprawy pojazdu, ustalone według cen występujących na rynku lokalnym." uchwała Sądu Najwyższego z dnia 13.06.2003 r., sygn. akt: III CZP 32/03;

21 ii. Sąd Najwyższy zwrócił uwagę na to, że z uwagi na jedność procesu naprawczego do kosztów składających się na naprawę uszkodzonego samochodu należy zaliczyć koszt samej pracochłonności określonych prac naprawczych (takich jak np. czas trwania niezbędnych dla naprawy pojazdu robót), koszt części zamiennych zastępujących części uszkodzone lub nieprzydatne oraz materiałów zużywanych w toku prac naprawczych;

22 iii. zgodnie z treścią art. 363 § 1 k.c. osoby poszkodowane posiadają wybór sposobu naprawienia szkody, bądź przez przywrócenie stanu poprzedniego (restytucja), bądź przez zapłatę odpowiedniej sumy pieniężnej (rekompensata pieniężna), obejmującej ceny części koniecznych do naprawy, koszty pracy zakładu naprawczego, a także koszt materiałów lakierniczych bądź innych elementów niezbędnych do przeprowadzenia kompleksowej naprawy pojazdu, który jest niezależny od tego, czy poszkodowany pojazd ten naprawił bądź czy w ogóle zamierza go naprawić;

23 iv. przez „odpowiednią sumę pieniężną”, o której mowa w art. 363 § 1 k.c., należy rozumieć taką, jaka odpowiada wysokości szkody, której odpowiada suma, jaką należy zapłacić za towary i usługi służące restytucji pojazdu, natomiast miernikiem wysokości szkody jest więc cena (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11.06.2001 r., sygn. akt: V CKN 266/00);

24 v. należne powodowi odszkodowanie obejmować powinno tak określone koszty naprawy pojazdu, ustalone według cen występujących na lokalnym rynku (postanowienie 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 24 lutego 2006 r„ III CZP 91/05, Lex nr 180669);

25 vi. jeżeli uszkodzenie rzeczy jest tego rodzaju, iż pozwala na przywrócenie jej do stanu poprzedniego, odpowiedzialny za szkodę ma obowiązek zwrócić poszkodowanemu wszystkie celowe, ekonomicznie uzasadnione wydatki, poniesione w celu doprowadzeniu jej do stanu używalności w takim zakresie, jaki istniał przed wyrządzeniem szkody (tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 20 października 1972 r„ II CR 425/72, OSNCP 1973/6/111, a także w uchwale 7 sędziów z dnia 12 kwietnia 2012 r., III CZP 80/11, OSNC 2012/10/112);

26 vii. fundamentem dla ustalenia należnego poszkodowanemu odszkodowania są hipotetycznie ustalone przez biegłego sądowego koszty naprawy pojazdu, a dopiero po ich ustaleniu możliwe jest - stosownie do okoliczności - miarkowanie odszkodowania (np. jeśli naprawa na częściach oryginalnych prowadzi do wzrostu wartości pojazdu);

27 viii. stanowisko takie przeciwstawia się dotychczasowej, kilkudziesięcioletniej linii orzeczniczej, mimo, że nie doszło do żadnych istotnych zmian prawnych czy społeczno-gospodarczych;

28 ix. nakazuje traktować w sposób odmienny poszkodowanych posiadających środki albo umiejętności i czas na naprawę pojazdu oraz takich którzy takich możliwości nie posiadają;

29 x. zachęca ubezpieczycieli do zaniżania odszkodowania;

30 xi. prowadzi wprost do zaniżenia jakości napraw pojazdów, a co za tym idzie bezpieczeństwa wszystkich użytkowników dróg i rozrost szarej strefy;

31 xii. pozostaje sprzeczny z dyspozycją art. 509 KC, podważając zasadę niezmienności charakteru przenoszonej w wyniku cesji wierzytelności.

32 IV. naruszenie przepisów prawa materialnego — art. 363 § 1 k.c. w zw. z art. 361 § 2 k.c. w zw. z art. 822 k.c. poprzez ich błędną wykładnię i wadliwe uznanie, że odszkodowanie za szkodę w pojeździe marki V. o nr rej. (...) wyliczone z uwzględnieniem cen części niewiadomego pochodzenia (na dodatek, przyszłej dopiero dokonanej w całości naprawy) pokryje celowe i ekonomiczne koszty niezbędne dla przywrócenia tego pojazdu do stanu sprzed szkody - podczas gdy koszty takie pokrywa odszkodowanie wyliczone z uwzględnieniem cen nowych części, gdyż tylko ono pozwala na przywrócenie zdolności użytkowych, odpowiedniej trwałości i jakości oraz tożsamego wyglądu estetycznego;

33 V. naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 363 § 1 k.c. w zw. z art. 361 § 2 k.c. w zw. z art. 822 k.c. w zw. z art. 509 § 1 k.c. poprzez ich błędną wykładnię i wadliwe uznanie, że w poczet otrzymanego odszkodowania należy zaliczyć także kwotę otrzymaną przez poszkodowanego tytułem sprzedaży wierzytelności w związku ze szkodą, podczas gdy tego rodzaju rozumowanie stoi w oczywistej sprzeczności z orzecznictwem sądowym i przepisami prawa. Ponadto, zaliczenie korzyści na szkodę jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy ich źródłem jest to samo zdarzenie i istnieje między nimi normalny związek przyczynowy. Dodatkowo wymaga się, by uzyskana korzyść zaspokajała te same interesy poszkodowanego, które ma zaspokoić odszkodowanie oraz by wynikała z tej samej podstawy prawnej. Poszkodowani zawierając umowę cesji wierzytelności uzyskali korzyść na podstawie art. 509 § 1 k.c., a zatem na zupełnie innej podstawie prawnej niż tej, na której opiera się odpowiedzialność pozwanego.

34 Wobec powyższego, apelujący wniósł o zmianę wyroku w zaskarżonej części poprzez zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda dalszej kwoty 11.080,91 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 16.09.2023 r. do dnia zapłaty oraz zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda zwrotu całych kosztów procesu w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych; ponadto wniósł o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów procesu w postępowaniu apelacyjnym, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

35 W uzasadnieniu apelacji na kartach 257v - 264 powód rozwinął wyżej podniesione zarzuty oraz wniósł jak na wstępie.

36 W odpowiedzi pozwany wniósł o oddalenie apelacji oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego zwrotu kosztów zastępstwa procesowego za instancję odwoławczą wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie za czas po upływie tygodnia od uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty (k. 278 akt).

37 Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

38 Apelacja powoda okazała się zasadna i doprowadziła do zmiany zaskarżonego wyroku.

39 Wstępnie wyjaśnienia wymagało, że sprawa niniejsza podlegała rozpoznaniu przez sąd odwoławczy z zachowaniem przepisów Kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu uproszczonym ze względu na charakter żądania, które dotyczyło świadczenia oraz wartość przedmiotu sporu, która nie przekraczała dwudziestu tysięcy złotych (art. 505¹k.p.c.). W postępowaniu uproszczonym, zgodnie z art. 505⁹§ 1¹ k.p.c., apelację można oprzeć na zarzutach: 1) naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy. W postępowaniu uproszczonym sąd drugiej instancji oddala apelację również wtedy, gdy mimo naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania albo błędnego uzasadnienia zaskarżony wyrok odpowiada prawu (art. 505¹²§ 3 k.p.c.). Natomiast zgodnie z treścią art. 505¹³§ 2 k.p.c. uzasadnienie wyroku sądu drugiej instancji, jeżeli sąd ten nie przeprowadził postępowania dowodowego, powinno zawierać jedynie wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa.

40 Powód w niniejszym postępowaniu dochodził zasądzenia kwoty 11.080,91 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 16 września 2023 r. do dnia zapłaty wskazując, że jest nabywcą wierzytelności przysługującej pierwotnie P. I., a wynikającej ze szkody komunikacyjnej na pojeździe marki V. (...) o nr rej. (...), w ramach której pozwany zakład ubezpieczeń uznał odpowiedzialność co do zasady, natomiast wypłacił odszkodowanie nie odpowiadające wartości kompleksowej naprawy pojazdu. Roszczenie stanowi zatem różnicę pomiędzy faktycznie wypłaconym odszkodowaniem a oszacowanymi koniecznymi kosztami naprawy, które zdaniem powoda powinny wynosić 24.151,44 zł.

41 W przedmiotowej sprawie fakt powstania szkody w pojeździe i odpowiedzialność gwarancyjna pozwanego towarzystwa ubezpieczeniowego za skutki przedmiotowego zdarzenia nie były przez pozwanego kwestionowane. Natomiast na etapie postępowania apelacyjnego również legitymacja czynna powoda wynikająca z umowy cesji wierzytelności nie była podważana. Istota sporu sprowadzała się do ustalenia wysokości należnego powodowi odszkodowania, a tym samym wydatków koniecznych celem naprawy pojazdu w taki sposób, aby doszło do przywrócenia stanu poprzedniego.

42 Wskazać należy, że podstawę prawną roszczenia stanowił art. 436 k.c., według którego odpowiedzialność przewidzianą w art. 435 k.c. tj. za szkodę na osobie lub mieniu ponosi samoistny posiadacz mechanicznego środka komunikacji poruszanego za pomocą sił przyrody, a gdy posiadacz samoistny oddał środek komunikacji w posiadanie zależne, odpowiedzialność ponosi posiadacz zależny. Zgodnie z kolei z art. 822 § 1 k.c., przez umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej zakład ubezpieczeń zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, względem których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo osoba, na rzecz której została zawarta umowa ubezpieczenia. Umowa ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej obejmuje szkody, o których mowa w § 1, będące następstwem przewidzianego w umowie wypadku, który miał miejsce w okresie ubezpieczenia (§ 2).

43 Dla przyjęcia odpowiedzialności pozwanego konieczne jest zaistnienie przesłanek odpowiedzialności, a więc zdarzenia oraz powstania szkody, jak również związku przyczynowego między zdarzeniem sprawczym a faktem, z którego szkoda wynika, przy czym zgodnie z art. 361 k.c. powinien to być adekwatny związek przyczynowy. Stosownie do powołanego przepisu art. 361 k.c., zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła (§ 1). W powyższych granicach, w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono (§ 2).

44 Odpowiedzialność pozwanego za szkodę była bezsporna. Sporna była jedynie wysokość szkody. Sposób określania rozmiaru odszkodowania reguluje art. 363 k.c., zgodnie z którym naprawienie szkody powinno nastąpić według wyboru poszkodowanego bądź przez przywrócenie stanu poprzedniego, bądź przez zapłatę odpowiedniej sumy pieniężnej. Jednakże gdyby przywrócenie stanu poprzedniego było niemożliwe albo gdyby pociągało za sobą dla zobowiązanego nadmierne trudności lub koszty, roszczenie poszkodowanego ogranicza się do świadczenia w pieniądzu (§ 1). Jeżeli naprawienie szkody ma nastąpić w pieniądzu, wysokość odszkodowania powinna być ustalona według cen z daty ustalenia odszkodowania, chyba że szczególne okoliczności wymagają przyjęcia za podstawę cen istniejących w innej chwili (§ 2).

45 Naprawienie szkody polega co do zasady na przywróceniu stanu poprzedniego, chyba że poszkodowany wybrał świadczenie polegające na zapłacie odpowiedniej sumy pieniężnej albo że za świadczeniem w pieniądzu przemawiają szczególne okoliczności. Z tej zasady, wyrażonej w art. 363 § 1 k.c., a ponadto z podstawowej normy art. 361 § 2 k.c. wynika również, że w wypadku uszkodzenia rzeczy w stopniu umożliwiającym przywrócenie jej do stanu poprzedniego osoba odpowiedzialna za szkodę obowiązana jest zwrócić poszkodowanemu wszelkie celowe, ekonomicznie uzasadnione wydatki poniesione w celu przywrócenia stanu poprzedniego rzeczy uszkodzonej (vide wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 października 1972 roku, II CR 425/72).

46 W aktualnym orzecznictwie przyjmuje się, że w rozważeniu kwestii wpływu zdarzeń, które zaistniały po zdarzeniu szkodowym, na wysokość odszkodowania ustalaną na podstawie art. 822 w zw. z art. 363 KC, należy zauważyć, że szkoda jest kategorią dynamiczną. Od chwili jej powstania do momentu naprawienia zmianie może ulec postać i wielkość doznanego uszczerbku. Zgodnie zaś z zasadą kompensacji szkody odszkodowanie nie może przerastać wielkości szkody, co – wobec jej dynamicznego charakteru – oznacza niemożność przekroczenia wielkości szkody istniejącej w chwili jej naprawienia. W sytuacji, w której poszkodowany dokonał już naprawy pojazdu, wysokość szkody jest już w zasadzie znana i wyraża się w kosztach, jakie poszkodowany poniósł na dokonanie naprawy oraz dodatkowo ewentualnej utracie wartości rynkowej pojazdu po naprawie (...). Ustalając rozmiar szkody, należy zatem wziąć pod uwagę wszelkie następstwa zdarzenia szkodzącego dla majątku poszkodowanego oraz uwzględnić dynamiczny charakter szkody (patrz uzasadnienie uchwały SN z dnia 11 września 2024 r., wydanej w sprawie III CZP 65/23). Naprawienie szkody co do zasady ma jedynie wyrównać ubytek powstały w majątku poszkodowanego. Celem odszkodowania ubezpieczeniowego jest wyrównanie rzeczywiście poniesionej szkody i doprowadzenie poszkodowanego do takiej sytuacji, jak gdyby zdarzenie wywołujące uszczerbek w ogóle nie nastąpiło. Nie może być ono źródłem wzbogacenia się poszkodowanego (art. 824¹ § 1 k.c.). Sąd Najwyższy w powołanym judykacie jasno skonstatował, iż skuteczne żądanie zapłaty odszkodowania obliczonego jako równowartość nieponiesionych kosztów przyszłej naprawy pojazdu jest wykluczone, gdy naprawa jest już niemożliwa, co ma miejsce np. w razie zbycia pojazdu w stanie uszkodzonym lub jego uprzedniego naprawienia (III CZP 65/23).

47 Analizując wyżej zaprezentowane stanowisko Sądu Najwyższego dochodzi się do wniosku, że w sytuacji, w której pojazd nie został naprawiony, lecz znajduje się aktualnie na etapie naprawy, równolegle w ramach której nie ma możliwości wykazania faktycznie poniesionych kosztów doprowadzenia pojazdu do stanu sprzed zdarzenia szkodowego, aktualna pozostaje metoda ustalenia rozmiaru szkody, według której poszkodowany może żądać od ubezpieczyciela z tytułu ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej wypłaty odszkodowania w wysokości kosztów potrzebnych do przywrócenia stanu poprzedniego (tzw. restytucja pieniężna), opierając się na hipotetycznych ustaleniach rozmiaru nakładów koniecznych do przywrócenia stanu sprzed zdarzenia szkodowego.

48 W ocenie sądu okręgowego sąd pierwszej instancji wadliwie przyjął za podstawę rozstrzygnięcia przewidywania co do dalszych losów naprawy pojazdu. Sąd rejonowy powołał się w tym zakresie na zeznania P. I., który miał zeznać, że „uszkodzony pojazd został już częściowo naprawiony i naprawa ta była realizowana i jest nadal kontynuowana w warsztacie samochodowym jego znajomego. Co więcej - wedle zamierzeń właściciela pojazdu naprawa ta ma zostać przeprowadzona w sposób, który pozwoli na pokrycie jej kosztów z uzyskanego od pozwanego odszkodowania”. Sąd rejonowy pomija przy tym, że z zeznań poszkodowanego wynika również, iż kwota uzyskanego odszkodowania od ubezpieczyciela jest niesatysfakcjonująca, sam zaś nie jest w stanie podać finalnych kosztów naprawienia pojazdu, a pojazd jest dalej w naprawie. Zdecydowanie należy stwierdzić, że zeznania poszkodowanego w żaden sposób nie uzasadniają przyjęcia, że kwota wypłacona przez ubezpieczyciela jest wystarczająca do przywrócenia pojazdu do stanu sprzed szkody. Przede wszystkim nie wynika z zeznań poszkodowanego, w jakim zakresie naprawa została dokonana i czy w ogóle zmierza do przywrócenia stanu poprzedniego, natomiast wynika z nich, że pojazd nie jest naprawiony, zaś odszkodowanie nie pokryje zakładanego wydatku na ten cel. Bezzasadnie sąd oparł się na deklaracjach poszkodowanego, że będzie się starał dokonać naprawy za kwotę uzyskaną od ubezpieczyciela, skoro jest to jedynie życzenie poszkodowanego, nie zaś element stanu faktycznego. Sąd wydaje zaś rozstrzygnięcia w oparciu o stan faktyczny, a nie przypuszczenia i hipotezy. Stan faktyczny jest zaś taki, że dotychczas pojazd nie został naprawiony. Skoro zaś tak, zasadne jest zasądzenie odszkodowania w oparciu o kosztorys sporządzony przez biegłego.

49 Z opinii biegłego sądowego z zakresu techniki samochodowej i ruchu drogowego L. I. wynika, że przeciętny koszt przywrócenia pojazdu marki V. (...) o nr rej. (...) do stanu sprzed zdarzenia z dnia 15 sierpnia 2023 roku, poprzez naprawę z użyciem wyłącznie oryginalnych części zamiennych i materiałów sygnowanych przez producenta pojazdu i przez niego dystrybuowanych, jakości „O” wynosił 25.151,44 zł brutto. Wprawdzie biegły w opinii wskazał, że technicznie możliwe i uzasadnione ekonomicznie mogło być zastosowanie do naprawy pojazdu części alternatywnych o jakości nie niższej, niż sygnowanych oznaczeniem „Q”, co przełożyłoby się na koszt naprawy pojazdu w wysokości 24.005,57 zł, jednak w takiej konfiguracji z opinii nie wynika jednoznacznie, iż naprawa doprowadziłaby pojazd do stanu sprzed zdarzenia szkodowego. Taka deklaracja natomiast wynika wprost z szacunku opartego na częściach sygnowanych oznaczeniem „O”, wskazujących na konieczność poniesienia wydatku na poziomie 25.151,44 zł brutto. Należało zatem ocenić, że stosownie do złożonej opinii, taki wydatek zagwarantuje adekwatną restytucję pieniężną poniesionej szkody.

50 Ustalenie szkody na poziomie 25.151,44 zł brutto, wynikającym z kosztorysu sporządzonego przez biegłego sądowego, stanowi odzwierciedlenie prawidłowej wykładni przepisów art. 361 § 1 k.c. oraz art. 363 § 1 k.c. w analizowanym stanie faktycznym.

51 W tym miejscu wskazać należy, że dowód z opinii biegłego sądowego ma charakter szczególny, gdyż wymaga polemiki z wnioskami wywiedzionymi przez osobę posiadającą – w przeciwieństwie do sądu i stron - wiadomości specjalne. Przyjmuje się zatem, iż sąd w zasadzie ocenia opinię biegłego wyłącznie pod kątem kryteriów zgodności z zasadami logiki, doświadczenia życiowego i wiedzy powszechnej, poziomu wiedzy biegłego, podstaw teoretycznych opinii, a także sposobu motywowania oraz stopnia skuteczności wyrażonych w niej wniosków, bez wkraczania jednakże w sferę wiedzy specjalistycznej (por. wyroki SN z dnia 15 listopada 2000 r., IV CKN 1383/00 oraz z dnia 7 kwietnia 2005 r., II CK 572/04). W ocenie sądu odwoławczego opinia biegłego sądowego L. I. jawi się jako wiarygodna, rzetelna i wyczerpująca zapotrzebowanie na wiedzę specjalną wymaganą do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia. W świetle powyższych kryteriów opinia biegłego L. I. nie doznaje jakichkolwiek uchybień. Została sporządzona w sposób jasny, logiczny i konsekwentny, a przedstawione w niej wnioski pozostają w pełni przekonujące. Biegły szczegółowo wyjaśnił przyjętą metodykę kalkulacji, wskazał źródła danych, odniósł się do dostępnych technologii naprawczych oraz określił, który wariant naprawy gwarantuje przywrócenie pojazdu do stanu sprzed szkody. Opinia nie zawiera wewnętrznych sprzeczności, a jej treść odpowiada zasadom wiedzy technicznej i doświadczenia zawodowego biegłego. W konsekwencji sąd odwoławczy nie znalazł podstaw, aby odmówić opinii waloru wiarygodności lub kompletności. W rezultacie opinia biegłego stanowiła w pełni miarodajny i wystarczający dowód dla ustalenia wysokości szkody, a jej wnioski – jako zgodne z zasadami logiki, wiedzy specjalnej i doświadczenia życiowego – zasługiwały na uwzględnienie w całości.

52 Sąd odwoławczy nie podzielił stanowiska sądu rejonowego w zakresie, w jakim przyjął on, choć w sposób nie w pełni jednoznaczny, że cena zapłacona przez powoda tytułem cesji pomniejsza kwotę należną od ubezpieczyciela tytułem odszkodowania. Sąd napisał bowiem, iż „Uwzględniając natomiast wypłaconą tytułem odszkodowania przez pozwanego kwotę 13.070,53 zł oraz uzyskane przez poszkodowanego wynagrodzenie za wierzytelność w kwocie 6.289 zł brutto poszkodowany uzyskał łącznie kwotę 19.359,53 zł, podczas gdy pozostała wierzytelność pozostająca w związku ze zdarzeniem szkodowym z dnia 15 sierpnia 2023 roku, którą nabyła powódka opiewa na kwotę 4.646,04 zł ( 24.005,57 zł – (13.070,53 zł + 6289) = 4.646,04 zł)”. Taka koncepcja pozostaje w sprzeczności z podstawowymi zasadami odpowiedzialności odszkodowawczej oraz sprzeczna z zasadami logiki.

53 Przede wszystkim należy podkreślić, że zapłata ceny za nabycie wierzytelności nie stanowi świadczenia pochodzącego ani od sprawcy szkody, ani od ubezpieczyciela odpowiedzialnego za jej naprawienie, a więc nie pochodzi od osób odpowiedzialnych za szkodę. Nie może zatem stanowić elementu odszkodowania. Jest to wydatek poniesiony przez osobę trzecią, wynikający z autonomicznej decyzji gospodarczej nabywcy wierzytelności, która doprowadziła do zawarcia umowy, w której określono cenę za nabytą wierzytelność, a nie z mechanizmu kompensacyjnego przewidzianego w przepisach prawa cywilnego. W świetle art. 436 k.c. odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną ruchem mechanicznego środka komunikacji obciąża posiadacza samoistnego lub zależnego pojazdu, zaś zgodnie z art. 822 § 1 k.c. – zakład ubezpieczeń, który przejmuje na siebie ekonomiczny ciężar naprawienia szkody wyrządzonej osobom trzecim. Żaden z tych przepisów nie daje podstaw do obciążenia obowiązkiem naprawienia szkody jakiegokolwiek innego podmiotu, w szczególności nabywcy wierzytelności. Równie zasadnie, czy raczej bezzasadnie, można by uznać za pokrycie szkody np. darowiznę uzyskaną od członka rodziny i przeznaczoną na naprawę pojazdu. W konsekwencji nie sposób zaakceptować poglądu, jakoby cena cesji pomniejszała odszkodowanie należne od innego podmiotu. Nadto prowadziłoby do wniosków sprzecznych z zasadami logiki i przepisami prawa, tj. takich, że cena płacona za nabycie wierzytelności jednocześnie tą wierzytelność pomniejsza. Sąd odwoławczy uznaje zatem, że w tej części rozumowanie sądu rejonowego było błędne. Cena w wysokości 6.289 zł, za którą nabyto wierzytelność, powinna pozostawać poza sferą zainteresowania sądu w warunkach rozpoznawanej sprawy, chyba że w aspekcie skuteczności cesji wierzytelności, której na etapie postępowania apelacyjnego nie kwestionowano. Zdecydowanie należy podkreślić, że poszkodowani zawierając umowę cesji wierzytelności uzyskali korzyść na podstawie art. 509 § 1 k.c., a zatem na zupełnie innej podstawie prawnej niż tej, na której opiera się odpowiedzialność pozwanego.

54 Mając na uwadze wszystko powyższe, skoro wartość szkody ustalona w oparciu o metodę kosztorysową wynosi 25.141,44 zł brutto, zaś pozwany wypłacił poszkodowanemu kwotę 13.070,53 zł brutto, to należało uznać, że należne wierzycielowi dalsze odszkodowanie, zmierzające do przywrócenia stanu sprzed zdarzenia szkodowego, powinno wynosić 12.080,91 zł. Skoro zaś powód dochodził kwoty 11.080,91 zł, to będąc związanym zakresem żądania (art. 321 k.p.c.) sąd uznał w tym zakresie powództwo za wykazane co do zasady i co do wysokości.

55 Tak argumentując na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. zmieniono zaskarżony wyrok w ten sposób, że w punkcie I. zasądzono od pozwanego na rzecz powoda kwotę 11.080,91 zł z odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia 16 września 2023 roku do dnia zapłaty, natomiast w punkcie II. realizując wynikającą z art. 98 § 1 i 3 k.p.c. zasadę odpowiedzialności za wynik sprawy ustalono, że powód wygrał proces w całości i pozostawiono wyliczenie kosztów procesu referendarzowi sądowemu w Sądzie Rejonowym w Świnoujściu, stosownie do art. 108 § 1 k.p.c.

56 O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono również na zasadzie odpowiedzialności za wynik sprawy, w myśl której pozwany, jako przegrywający spór na etapie postępowania apelacyjnego, obowiązany jest zwrócić powodowi poniesione przez niego koszty procesu w wysokości 2550 zł, na którą to kwotę złożyła się opłata od apelacji 750 zł oraz koszty zastępstwa procesowego w wysokości 1800 zł ustalone na podstawie § 2 pkt 5 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych z dnia 22 października 2015 r. (Dz.U. z 2015 r. poz. 1804). Natomiast o odsetkach w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1¹ k.p.c.

57 sędzia Monika Rabiega

58 (...)

59 1. (...)

60 2. (...)

61 3. (...)