Art. 436

Pokaż w całym akcie

Art. 436 Kodeksu cywilnego
Art. 436.
§ 1. Odpowiedzialność przewidzianą w artykule poprzedzającym ponosi również samoistny posiadacz mechanicznego środka komunikacji poruszanego za pomocą sił przyrody. Jednakże gdy posiadacz samoistny oddał środek komunikacji w posiadanie zależne, odpowiedzialność ponosi posiadacz zależny.
§ 2. W razie zderzenia się mechanicznych środków komunikacji poruszanych za pomocą sił przyrody wymienione osoby mogą wzajemnie żądać naprawienia poniesionych szkód tylko na zasadach ogólnych. Również tylko na zasadach ogólnych osoby te są odpowiedzialne za szkody wyrządzone tym, których przewożą z grzeczności.

art. 436 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2026 r. poz. 795)

art. 436 k.c.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, uchwała z 25 maja 2018 r., III CZP 108/17

   …Sądu „Czy art. 442¹ § 2 k.c. ma zastosowanie, gdy wobec ustalonego sprawcy czynu niedozwolonego, ponoszącego odpowiedzialność na podstawie art. 436 § 1 k.c., zachodzą okoliczności wskazane w art. 31 § 1 k.k., które stanowiły podstawę umorzenia postępowania karnego na podstawie art. 17 § 1 pkt 2…

2. Sąd Najwyższy, uchwała z 14 stycznia 2022 r., III CZP 7/22

   …orzeczeń przytoczonych we wniosku Rzecznika Finansowego, prowadzi do konkluzji, że w orzecznictwie sądów występują rozbieżności w wykładni art. 436 k.c. w zw. z art. 34 u.u.o. w sytuacjach, w których dochodzone jest odszkodowanie od zakładu ubezpieczeń z tytułu umowy ubezpieczenia…

3. Sąd Najwyższy, uchwała z 7 lutego 2008 r., III CZP 115/07

   …współposiadaczem, nie wyklucza solidarnej z nim (art. 441 § 1 k.c.) odpowiedzialności posiadacza lub współposiadaczy pojazdu na podstawie art. 436 k.c. za tę samą szkodę. Dochodzi wtedy również – tak jak w przypadku szkody wyrządzonej pasażerowi będącemu współposiadaczem pojazdem przez…

4. Sąd Najwyższy, uchwała z 19 stycznia 2007 r., III CZP 146/06

   …Gdyby posiadacz zależny odpowiadał wobec właściciela za uszkodzenie lub zniszczenie pojazdu mechanicznego podczas jego ruchu na podstawie art. 436 k.c. § 1 zdanie drugie i w konsekwencji wobec właściciela odpowiadał także zakład ubezpieczeń z tytułu obowiązkowego ubezpieczenia…

5. Sąd Najwyższy, wyrok z 7 kwietnia 2005 r., II CK 572/04

   …pozostawiony na szosie stwarza bowiem niebezpieczeństwo dla innych użytkowników i dlatego musi być uważany za będący w ruchu tak w świetle art. 436 § 1 k.c. jak i przepisów o obowiązkowych ubezpieczeniach komunikacyjnych. W tym stanie rzeczy, mimo braku odniesienia się do tej kwestii w sposób…

6. Sąd Najwyższy, wyrok z 10 października 2008 r., II CSK 232/08

   …przedsiębiorstwa przesądza zarazem o tym, że podstawą odpowiedzialności pozwanej nie może stanowić wskazany w skardze kasacyjnej przepis art. 436 § 1 k.c. w związku z art. 435 § 1 k.c., który dotyczy odpowiedzialności posiadacza (samoistnego bądź zależnego) za szkodę spowodowaną przez ruch…

7. Sąd Najwyższy, wyrok z 5 lutego 2002 r., V CKN 644/00

   …Sądy obydwu instancji i skarżący wywiedli – różniąc się przyjmowanymi poglądami i przedstawiając niewystarczającą argumentację – że na tle art. 436 k.c. i § 10 rozporządzenia, kluczowe znaczenie dla istnienia odpowiedzialności pozwanego ma rozstrzygnięcie kwestii, czy samochód powoda w momencie…

8. Sąd Najwyższy, wyrok z 20 kwietnia 2018 r., II CSK 404/17

   …288/67, z dnia 10 października 2008 r., II CK 23/08) nie ma w tym wypadku zastosowania, a badanie przesłanek odpowiedzialności deliktowej z art. 436 k.c. oraz odpowiedzialności kontraktowej ubezpieczyciela, dotyczących częściowo odmiennych okoliczności faktycznych i prawnych, które wyznaczają…

9. Sąd Najwyższy, wyrok z 19 grudnia 2013 r., II CSK 157/13

   …zważył, co następuje: 8 Odpowiedzialność samoistnego posiadacza mechanicznego środka komunikacji poruszanego za pomocą sił przyrody reguluje art. 436 k.c. w związku z art. 435 k.c. Powołane przepisy stanowią, że odpowiedzialność ta jest związana z ruchem mechanicznego środka komunikacji. Samochód…

10. Sąd Najwyższy, wyrok z 4 września 2009 r., III CSK 14/09

    …W rozpoznawanej sprawie zachodzi konieczność rozstrzygnięcia kolizji między normą zawartą w art. 72 i 73 prawa lotniczego w związku z art. 436 k.c. a normą zawartą w art. 430 k.c. Normy prawne dotyczące ruchu lotniczego, uwzględniające specyfikę tego rodzaju transportu, zostały zawarte w…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 436 (10 287)

Historia zmian

Bez zmian od 19 maja 2026 r.