Art. 438

Pokaż w całym akcie

Art. 438 Kodeksu cywilnego
Art. 438. Kto w celu odwrócenia grożącej drugiemu szkody albo w celu odwrócenia wspólnego niebezpieczeństwa przymusowo lub nawet dobrowolnie poniósł szkodę majątkową, może żądać naprawienia poniesionych strat w odpowiednim stosunku od osób, które z tego odniosły korzyść.

art. 438 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2026 r. poz. 795)

art. 438 k.c.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, wyrok z 14 stycznia 2015 r., II CSK 248/14

   …410 § 2 k.c.) i jednocześnie braku podstawy do żądania zwrotu świadczenia (art. 411 pkt. 1 k.c.). Wreszcie, wskazując na zarzut naruszenia art. 438 k.c. przez jego niezastosowanie, skarżący upatrywali swoich racji w stosunku zobowiązaniowym, generującym po ich stronie sui generis roszczenie…

2. Sąd Najwyższy, uchwała z 29 czerwca 2012 r., III CZP 88/11

   …w polskim prawie znajdują się przepisy, które odnoszą się zarówno do osób w nich wymienionych, jak i do następców prawnych tych osób (np. art. 438 § 2 k.c.; art. 180 k.p.c.; art. 55 k.s.h.; art. 42 i 49 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych, jedn. tekst: Dz.U. z…

3. Sąd Najwyższy, wyrok z 28 sierpnia 2013 r., V CSK 363/12

   …Z kolei naruszenie przepisów prawa materialnego miało polegać na obrazie art. 517 § 2 k.c., art. 92112 k.c. w zw. z art. 348 zd. 2 k.c. i art 438 zd. 2 k.c. przede wszystkim przez niewłaściwe zastosowanie art. 348 zd. 2 k.c. do 9 ustalonego stanu faktycznego, podczas gdy wydanie przez…

4. Sąd Najwyższy, wyrok z 24 czerwca 2005 r., V CK 790/04

   …związanymi z likwidacją kopalni, wystąpiła z wnioskiem o przeprowadzenie takiego dowodu. Zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 438 k.c. W rozpoznawanej sprawie brak bowiem podstaw do zastosowania tego przepisu. Mamy tu przecież do 6 czynienia nie tyle z uniknięciem pewnej…

5. Sąd Apelacyjny w Warszawie, wyrok z 4 września 2015 r., I ACa 2080/14

   …na rzecz kontrahentów powoda, ponieważ – jak wyżej wskazano - strona powodowa nie wykazała bezprawności pozwanego. Zarzuty naruszenia art. 438 k.c., a także art. 410 § 1 i 2 w związku z art. 405 k.c. oraz w związku z art. 49 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek…

6. Sąd Okręgowy w Warszawie, wyrok z 30 czerwca 2016 r., XXV C 1762/13

   …Skarbu Państwa kosztem powódki. Na marginesie wskazać należy jeszcze – mimo że powódka nie wywodziła odpowiedzialności pozwanego z przepisu art. 438 k.c., lecz wskazywał na niego tylko interwenient uboczny jako źródło ewentualnej odpowiedzialności kolejnego wykonawcy robót budowlanych na…

7. Sąd Okręgowy w Szczecinie, wyrok z 16 lipca 2014 r., II Ca 1271/13

   …tym samym pozwana korzyść. Dlatego też uzasadnionym jest roszczenie powódki o zwrot od pozwanej powstałych w związku z tym strat na podstawie art. 438 k.c., a które wyniosły 2.896,19 zł. Przepis ten stanowi, że kto w celu odwrócenia grożącej drugiemu szkody albo w celu odwrócenia wspólnego…

8. Sąd Apelacyjny w Szczecinie, uzasadnienie z 2 listopada 2022 r., II AKa 150/22

   …przesłanek tam opisanych nie zachodzi w rozpoznawanym przypadku. 3.8. W zakresie odsetek: Obrazy przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 438 § 1 k.c., poprzez jego niezastosowanie i nieprzyznanie od zasądzonych sum odsetek ustawowych za opóźnienie, liczonych od dnia uprawomocnienia się…

9. Sąd Apelacyjny w Poznaniu, wyrok z 2 października 2018 r., I AGa 164/18

   …jakie jest należne podwykonawcy. 2. ewentualnie, na wypadek niepodzielenia zarzutu ad. 1. - naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 438 k.c., poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji, gdy działalność Powoda, zmierzająca do utwardzenia dróg gruntowych na całej powierzchni, a nie…

10. Sąd Okręgowy w Lublinie, wyrok z 28 czerwca 2017 r., II Ca 75/17

    …art. 142 k.c., skoro to nie przedstawiciel Gminy K. D. kierował akcją ratowniczą. Sąd Rejonowy nie stosował również w niniejszej sprawie art. 438 k.c. a powódka nie twierdzi, iż Gmina osiągnęła korzyść z działań podjętych w czasie akcji ratowniczej. Zbędne jest rozważanie, czy powódka mogłaby…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 438 (27)

Historia zmian

Bez zmian od 19 maja 2026 r.