Art. 435

Pokaż w całym akcie

Art. 435 Kodeksu cywilnego
Art. 435.
§ 1. Prowadzący na własny rachunek przedsiębiorstwo lub zakład wprawiany w ruch za pomocą sił przyrody (pary, gazu, elektryczności, paliw płynnych itp.) ponosi odpowiedzialność za szkodę na osobie lub mieniu, wyrządzoną komukolwiek przez ruch przedsiębiorstwa lub zakładu, chyba że szkoda nastąpiła wskutek siły wyższej albo wyłącznie z winy poszkodowanego lub osoby trzeciej, za którą nie ponosi odpowiedzialności.
§ 2. Przepis powyższy stosuje się odpowiednio do przedsiębiorstw lub zakładów wytwarzających środki wybuchowe albo posługujących się takimi środkami.

art. 435 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2026 r. poz. 795)

art. 435 k.c.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, uchwała z 14 stycznia 2022 r., III CZP 7/22

   …zależne, odpowiedzialność ponosi posiadacz zależny. Przepis ten odsyła więc do zasady ryzyka jako zasady odpowiedzialności przewidzianej w art. 435 k.c. – ponoszonej przez prowadzącego na własny rachunek przedsiębiorstwo lub zakład wprawiany w ruch za pomocą sił przyrody (pary, gazu,…

2. Sąd Najwyższy, uchwała z 10 października 2013 r., III CZP 54/13

   …prawnej osoby prawnej. Konkretyzacja więc formy prawnej osoby prawnej, będącej wystawcą weksla, jako obligatoryjnego elementu jej firmy (art. 435 § 2 k.c.), jest więc niezbędna, ale sposób spełnienia tego celu nie musi się wyłącznie realizować bezpośrednio w brzmieniu tekstu weksla. Okoliczność…

3. Sąd Najwyższy, postanowienie z 24 lutego 2010 r., III CZP 128/09

   …się do rozstrzygnięcia kwestii, czy lotnisko wojskowe jest jednostką organizacyjną wprawianą w ruch z pomocą sił przyrody, o której mowa w art. 435 § 1 k.c. Rozstrzygnięcie tej kwestii byłoby niezbędne w sprawie, gdyby ten przepis stanowił podstawę roszczenia, skierowanego przeciwko Skarbowi…

4. Sąd Najwyższy, wyrok z 6 maja 2010 r., II CSK 602/09

   …dokonywał oceny zgłoszonego powództwa na podstawie obu wskazanych przez powodów podstaw prawnych, zarówno art. 129 ust. 2 p.o.ś., jak i art. 435 k.c. w związku z art. 325 p.o.ś. W odniesieniu do tego drugiego przepisu stwierdził, że powodowie nie wykazali przesłanek odpowiedzialności…

5. Sąd Najwyższy, wyrok z 25 maja 2012 r., I CSK 509/11

   …mienia oraz za szkody na osobie. Przy właściwym, dla zdefiniowania pojęcia „przedsiębiorstwa poruszanego siłami przyrody” w rozumieniu art. 435 k.c., funkcjonalnym ujęciu, pojęcie to określać będzie przedsiębiorstwo, którego globalny cel funkcjonowania jest zależny od użycia sił przyrody, a…

6. Sąd Najwyższy, postanowienie z 9 kwietnia 2010 r., III CZP 17/10

   …z założenia, że w rozpoznawanej sprawie Skarb Państwa odpowiada za szkodę obejmującą zmniejszenie wartości nieruchomości na podstawie art. 435 § 1 k.c. w związku z art. 322 Pr.o.ś. Kwestii tej nie można uznać za oczywistą, dlatego nieodzowne było rozważenie, czy rzeczywiście wyjaśnienie…

7. Sąd Najwyższy, wyrok z 23 maja 2012 r., I PK 198/11

   …J. Ł., przyznać należy rację pozwanemu, że w aktualnym stanie sprawy brak jest wystarczających przesłanek do stwierdzenia, iż wynika ona z art. 435 k.c. Taką podstawę odpowiedzialności pozwanego Sąd drugiej instancji przyjął bowiem całkowicie arbitralnie, nie czyniąc żadnych ustaleń odnośnie do…

8. Sąd Najwyższy, wyrok z 12 grudnia 2008 r., II CSK 367/08

   …przez powodów okoliczności faktycznych na uzasadnienie dochodzonego roszczenia pozwalał 7 bowiem na ocenę powództwa na podstawie art. 435 k.c. w związku z art. 322 u.p.o.ś. Dochodzone w sprawie odszkodowanie z tytułu zmniejszenia się wartości nieruchomości powodowie wiązali też z…

9. Sąd Najwyższy, wyrok z 8 lipca 2009 r., I PK 37/09

   …zarzutu jest w ogóle niedopuszczalne. W podstawie materialnoprawnej skargi kasacyjnej (art. 3983 § 1 pkt 1 k.p.c.) zarzucono błędną wykładnię art. 435 k.c. w związku z art. 362 k.c. przez niewłaściwe - zdaniem skarżącego - pominięcie winy „faktycznego sprawcy” szkody i winy poszkodowanego powoda…

10. Sąd Najwyższy, wyrok z 10 października 2008 r., II CSK 232/08

    …czy podmiot prowadzący na własny rachunek przedsiębiorstwo może ponosić odpowiedzialność odszkodowawczą na zasadzie ryzyka na podstawie art. 435 § 1 k.c. należy oderwać od okoliczności konkretnego zdarzenia wywołującego szkodę, w szczególności od kwestii posiadania statku przez pozwaną i…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 435 (7080)

Historia zmian

Bez zmian od 19 maja 2026 r.