Art. 424

Pokaż w całym akcie

Art. 424 Kodeksu cywilnego
Art. 424. Kto zniszczył lub uszkodził cudzą rzecz albo zabił lub zranił cudze zwierzę w celu odwrócenia od siebie lub od innych niebezpieczeństwa grożącego bezpośrednio od tej rzeczy lub zwierzęcia, ten nie jest odpowiedzialny za wynikłą stąd szkodę, jeżeli niebezpieczeństwa sam nie wywołał, a niebezpieczeństwu nie można było inaczej zapobiec i jeżeli ratowane dobro jest oczywiście ważniejsze aniżeli dobro naruszone.

art. 424 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2026 r. poz. 795)

art. 424 k.c.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, wyrok z 6 października 2020 r., I PK 55/19

   …dotyczące obrony koniecznej (art. 423 k.c.), dozwolonej samopomocy (art. 343 § 2 k.c.) albo działania w stanie wyższej konieczności (art. 424 k.c.). Na gruncie procedury karnej nie dochodzi do bezprawnego naruszenia dóbr osobistych w wyniku stosowania przewidzianych Kodeksem postępowania…

2. Sąd Najwyższy, wyrok z 8 maja 2019 r., I PK 35/18

   …dotyczące obrony koniecznej (art. 423 k.c.), dozwolonej samopomocy (art. 343 § 2 k.c.) albo działania w stanie wyższej konieczności (art. 424 k.c.). Na gruncie procedury karnej nie dochodzi do bezprawnego naruszenia dóbr osobistych w wyniku stosowania przewidzianych Kodeksem postępowania…

3. Sąd Najwyższy, postanowienie z 2 marca 2016 r., V CSK 401/15

   …w skardze kasacyjnej I. J. poglądu odnośnie do możliwości zastosowania do odpowiedzialności na podstawie art. 373 p.u.n. art. 26 k.k. albo art. 424 k.c. w drodze analogii. Skarżący podniósł, że określona w tych przepisach konstrukcja stanu wyższej konieczności może być zastosowana dla…

4. Sąd Najwyższy, postanowienie z 31 sierpnia 2017 r., V CSK 590/16

   …odszkodowawcza wobec napastnika (art. 423 k.c.), za zniszczenie lub uszkodzenie cudzej rzeczy albo zabicie lub zranienie cudzego zwierzęcia (art. 424 k.c.). Nie są też odpowiedzialne za szkody osoby, które wyrządziły je w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie…

5. Sąd Najwyższy, postanowienie z 7 stycznia 2008 r., V KK 158/07

   …obronę konieczną (art. 25 k.k., art. 423 § 1 k.c.), dozwoloną samopomoc (art. 423 § 2 k.c.), stan wyższej konieczności (art. 26 k.k., art. 424 k.c.). Istnieją również kontratypy, których znamiona zostały ustalone w drodze praktyki wymiaru sprawiedliwości lub zostały sformułowane w dro- 5…

6. Sąd Najwyższy, wyrok z 4 grudnia 2009 r., III SK 20/09

   …przez przedsiębiorstwo energetyczne w takim przypadku jest nieuzasadnione; 2) błędną wykładnię art. 6 ust. 3 Prawa energetycznego w związku z art. 424 k.c., przez uznanie, że możliwe jest stwierdzenie nieuzasadnionego wstrzymania dostaw energii w przypadku bezspornego stwierdzenia, że instalacja…

7. Sąd Okręgowy w Krakowie, wyrok z 12 kwietnia 2017 r., II Ca 418/17

   …przyczyny, że w jego ocenie zachodzi w sprawie przyczyna wyłączająca bezprawność czynu strony pozwanej w postaci stanu wyższej konieczności z art. 424 k.c. Sąd Rejonowy nie zanegował zatem powstania szkody w majątku powódki, ani związku przyczynowego pomiędzy zachowaniem strony pozwanej a tą…

8. Sąd Okręgowy w Suwałkach, wyrok z 10 grudnia 2014 r., I Ca 380/14

   …pozwanemu zarzutu, iż niszcząc słupy elektroenergetyczne należące do powoda, nie działał w stanie wyższej konieczności, o którym mowa w art. 424 k.c. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu, kto zniszczył lub uszkodził cudzą rzecz albo zabił lub zranił cudze zwierzę w celu odwrócenia od siebie…

9. Sąd Apelacyjny w Warszawie, wyrok z 14 lutego 2019 r., V ACa 20/18

   …w takich warunkach wizerunku powoda przy użyciu różnych urządzeń, których użyłby pozwany, korzysta z ochrony na podstawie art. 423 k.c. lub art. 424 k.c. i stanowić będzie o wyłączeniu bezprawności podejmowanych w ten sposób działań. Dotyczy to jednak konkretnych sytuacji, a nie stanu…

10. Sąd Apelacyjny w Krakowie, wyrok z 16 kwietnia 2013 r., I ACa 239/13

    …do wycięcia jest bowiem elementem stanu wyższej konieczności, którego przesłanki winien w procesie udowodnić ten, kto, z powołaniem się na art. 424 k.c., zmierza do uwolnienia się od odpowiedzialności deliktowej. W ocenie Sądu Apelacyjnego pozwany nie przedstawił przekonujących dowodów na to,…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 424 (129)

Historia zmian

Bez zmian od 19 maja 2026 r.