Art. 361

Pokaż w całym akcie

Art. 361 Kodeksu cywilnego
Art. 361.
§ 1. Zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła.
§ 2. W powyższych granicach, w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.

art. 361 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2026 r. poz. 795)

art. 361 k.c.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, uchwała z 12 kwietnia 2012 r., III CZP 80/11

   …sadów powszechnych występuje, dostrzeżona przez Rzecznika Ubezpieczonych, rozbieżność w wykładni art. 363 § 1 k.c. w związku z art. 361 § 2 k.c. W uzasadnieniu wniosku wskazał kilkanaście orzeczeń sądów powszechnych, w których sądy, nawiązując do stanowiska Sądu Najwyższego, uznały,…

2. Sąd Najwyższy, uchwała z 17 listopada 2011 r., III CZP 5/11

   …kontynuowania działalności gospodarczej pozostaje w normalnym związku przyczynowym z wypadkiem komunikacyjnym i stanowi stratę określoną w art. 361 § 2 k.c. Z kolei w wyroku z dnia 18 marca 2003 r., IV CKN 1916/00 (nie publ.) wyraził pogląd, że wynajmowanie pojazdu zastępczego do dalszego…

3. Sąd Najwyższy, uchwała z 29 maja 2019 r., III CZP 68/18

   …„Izba Cywilne” 2010, nr 4, s. 40) - ogólne zasady odpowiedzialności odszkodowawczej wyrażone w art. 361 i 362 k.c. W rezultacie zgodnie z art. 361 § 2 k.c. ubezpieczyciel odpowiada z tytułu ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej jak ubezpieczony, w zasadzie za całą szkodę w granicach związku…

4. Sąd Najwyższy, uchwała z 7 listopada 2008 r., III CZP 72/08

   …odpowiedzialności jako odpowiedzialności odszkodowawczej nie daje się pogodzić z istotą odpowiedzialności odszkodowawczej. Niewątpliwie art. 361 § 2 k.c., w ślad za art. 157 § 1 k.z., wyraża zasadę pełnego odszkodowania, obejmującego straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które…

5. Sąd Najwyższy, uchwała z 13 marca 2012 r., III CZP 75/11

   …pojazdu zastępczego, także nieprzeznaczonego do kontynuowania działalności gospodarczej lub zawodowej, można je bowiem uznać za stratę (art. 361 § 2 k.c.). Nie wszystkie jednak wydatki pozostające w związku przyczynowym z wypadkiem komunikacyjnym mogą być refundowane, na wierzycielu bowiem…

6. Sąd Najwyższy, uchwała z 2 września 2019 r., III CZP 99/18

   …roszczenie poszkodowanego wobec osoby odpowiedzialnej za wyrządzoną szkodę. W prawie cywilnym obowiązuje zasada pełnego odszkodowania (art. 361 § 2 k.c.), a ubezpieczyciel, który odpowiada z tytułu ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej jak ubezpieczony, również - co do zasady - odpowiada…

7. Sąd Najwyższy, uchwała z 3 września 2015 r., III CZP 22/15

   …skutkiem wielu zdarzeń bezpośrednich i pośrednich, a ocena, które z nich spełniają wymaganie normalnego związku przyczynowego w rozumieniu art. 361 § 1 k.c., stanowiącego jedną z przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej, zależy od okoliczności konkretnej sprawy. Potwierdzono zatem stanowisko…

8. Sąd Najwyższy, uchwała z 21 marca 2003 r., III CZP 6/03

   …właścicieli gruntów warszawskich są normalnymi następstwami decyzji z dnia 15 czerwca 1953 r. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Według art. 361 § 2 k.c., w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje w granicach normalnych następstw wywołującego ją…

9. Sąd Najwyższy, uchwała z 10 lipca 2008 r., III CZP 62/08

   …2 k.c. per analogiam). (...) Drugie z przedstawionych zagadnień prawnych odnosi się do kwalifikacji stanu pasywów jako szkody w rozumieniu art. 361 § 1 k.c. (...). Punktem wyjścia do rozstrzygnięcia tego zagadnienia jest stwierdzenie, że pojęcie szkody, którym posługuje się ustawodawca w art. 361…

10. Sąd Najwyższy, uchwała z 13 marca 2020 r., III CZP 63/19

    …podjął uchwałę: Zaciągnięcie przez poszkodowanego zobowiązania do zapłaty czynszu najmu pojazdu zastępczego stanowi szkodę w rozumieniu art. 361 § 2 k.c. pozostającą w związku przyczynowym z wypadkiem komunikacyjnym. Przedstawione przez Sąd Okręgowy w Ł. zagadnienie prawne powstało przy…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 361 (27 905)

Historia zmian

Bez zmian od 19 maja 2026 r.