Art. 352

Pokaż w całym akcie

Art. 352 Kodeksu cywilnego
Art. 352.
§ 1. Kto faktycznie korzysta z cudzej nieruchomości w zakresie odpowiadającym treści służebności, jest posiadaczem służebności.
§ 2. Do posiadania służebności stosuje się odpowiednio przepisy o posiadaniu rzeczy.

art. 352 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2026 r. poz. 795)

art. 352 k.c.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, wyrok z 6 października 2010 r., II CSK 156/10

   …wynikającemu ze służebności gruntowej, co pozwala uznać to przedsiębiorstwo za posiadacza takiej służebności, do którego na podstawie art. 352 § 2 k.c. stosuje się odpowiednio przepisy o posiadaniu rzeczy, w tym art. 224 § 2 oraz art. 225 k.c. (porównaj między innymi orzeczenia Sądu…

2. Sąd Najwyższy, postanowienie z 27 listopada 2013 r., V CSK 525/12

   …służebności gruntowej nie należy utożsamiać z posiadaniem prowadzącym do nabycia przez zasiedzenie własności nieruchomości. Zgodnie z art. 352 k.c., kto faktycznie korzysta z cudzej 6 nieruchomości w zakresie odpowiadającym treści służebności, jest posiadaczem służebności, a do posiadania…

3. Sąd Najwyższy, wyrok z 6 maja 2010 r., II CSK 626/09

   …w jego motywach wcześniejsze orzeczenia). Wyrażony w wyroku z dnia 3 kwietnia 2009 r. przez Sąd Najwyższy pogląd prawny dotyczy wykładni art. 352 k.c. w związku z art. 224 § 2 i art. 225 k.c. oraz wypowiedzi odnoszącej się do dobrej i złej wiary podmiotu korzystającego z cudzej nieruchomości,…

4. Sąd Najwyższy, postanowienie z 9 października 2014 r., IV CSK 32/14

   …przewidziane w razie spełnienia odpowiednich przesłanek, co dotyczy samego prawa własności, jak również zasiedzenia służebności (art. 292 i art. 352 k.c.). W rozpoznawanej sprawie przesłanki zasiedzenia służebności zostały wykazane w prawidłowy sposób. Wymaganie posiadania jest w wypadku…

5. Sąd Najwyższy, postanowienie z 10 lipca 2008 r., III CSK 73/08

   …dowodów poza tymi, które w sprawie przeprowadzono. Przechodząc do zarzutów naruszenia prawa materialengo stwierdzić należy, że w świetle art. 352 § 1 k.c., art. 292 i 172 k.c. możliwość nabycia służebności gruntowej przez zasiedzenie, nie może być kwestionowana. Przepisy te określają możliwości…

6. Sąd Najwyższy, wyrok z 11 maja 2005 r., III CK 556/04

   …iż władanie strony pozwanej nieruchomością powoda nie ma cech posiadania w rozumieniu art. 336 k.c., należy zwrócić uwagę na przepis art. 352 § 1 k.c., który pozwala uznać powoda za posiadacza służebności. Skoro zaś do posiadania służebności stosuje się odpowiednio przepisy o posiadaniu…

7. Sąd Najwyższy, uchwała z 8 kwietnia 2014 r., III CZP 87/13

   …na rzecz jej posiadacza, a jest nim ten, kto faktycznie korzysta z cudzej nieruchomości w zakresie odpowiadającym treści służebności (art. 352 k.c.); do posiadania służebności stosuje się odpowiednio przepisy o posiadaniu rzeczy. Sąd Najwyższy przyjął, że w przypadku posiadania służebności…

8. Sąd Najwyższy, postanowienie z 25 stycznia 2006 r., I CSK 11/05

   …nieruchomości, jak i każdoczesnego użytkownika wieczystego. W konsekwencji należy też przyjąć, że posiadaczem służebności, o którym mowa w art. 352 § 1 k.c. może być zarówno właściciel nieruchomości władnącej, jak i użytkownik wieczysty. Przy spełnieniu przesłanek z art. 292 k.c. stwierdzenie…

9. Sąd Najwyższy, uchwała z 20 stycznia 2010 r., III CZP 116/09

   …przepisy kodeksu cywilnego o roszczeniach uzupełniających, dzięki uznaniu ograniczenia własności za służebność i w takim razie zastosowaniu art. 352 § 2 k.c. w związku z art. 222 § 2 i 230 k.c. a poprzez nie – art. 224-225 k.c. Wobec pozytywnej odpowiedzi na pytanie pierwsze kwestia ta nie mogła…

10. Sąd Najwyższy, postanowienie z 4 października 2006 r., II CSK 119/06

    …takich aktów władztwa w stosunku do nieruchomości, które normalnie wykonuje osoba uprawniona z tytułu służebności. Musi mieć cechy z art. 352 k.c. a więc chodzi o inny zakres niż posiadanie prowadzące do zasiedzenia. Dalsze wymagania przytoczone w skardze kasacyjnej wskazujące na brak po…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 352 (852)

Historia zmian

Bez zmian od 19 maja 2026 r.