Art. 365

Pokaż w całym akcie

Art. 365 Kodeksu cywilnego
Art. 365.
§ 1. Jeżeli dłużnik jest zobowiązany w ten sposób, że wykonanie zobowiązania może nastąpić przez spełnienie jednego z kilku świadczeń (zobowiązanie przemienne), wybór świadczenia należy do dłużnika, chyba że z czynności prawnej, z ustawy lub z okoliczności wynika, iż uprawnionym do wyboru jest wierzyciel lub osoba trzecia.
§ 2. Wyboru dokonywa się przez złożenie oświadczenia drugiej stronie. Jeżeli uprawnionym do wyboru jest dłużnik, może on dokonać wyboru także przez spełnienie świadczenia.
§ 3. Jeżeli strona uprawniona do wyboru świadczenia wyboru tego nie dokona, druga strona może jej wyznaczyć w tym celu odpowiedni termin. Po bezskutecznym upływie wyznaczonego terminu uprawnienie do dokonania wyboru przechodzi na stronę drugą.

art. 365 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2026 r. poz. 795)

art. 365 k.c.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, wyrok z 8 grudnia 2016 r., II PK 264/15

   …stanowisko wyrażone w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 25 lutego 2009 r., II PK 181/08, LEX nr 736728), a zarazem przemienny w rozumieniu art. 365 § 1 k.c., przy czym z mocy ustawy (Kodeksu pracy) uprawnionym przemiennie jest wierzyciel, czyli pracownik (szerzej uchwała siedmiu sędziów Sądu…

2. Sąd Najwyższy, wyrok z 3 lipca 2008 r., IV CSK 149/08

   …gdyby w umowie pożyczki nie przewidywano żadnych prób ukształtowania zobowiązania pożyczkobiorcy jako zobowiązania przemiennego w rozumieniu art. 365 k.c. (zapłata sumy pożyczki lub przeniesienie własności nieruchomości). Omawiane porozumienie nie musi być zatem poprzedzone odpowiednią klauzulą…

3. Sąd Najwyższy, wyrok z 15 lutego 2007 r., II CSK 452/06

   …powodowi chronionej skargą pauliańską wierzytelności okoliczności objętych uzasadnieniem tego wyroku. Oczywiście, moc wiążącą na podstawie art. 365 § 1 k.c. ma tylko sentencja orzeczenia, nie mają jej zaś zawarte w uzasadnieniu motywy rozstrzygnięcia sądu (por. orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia…

4. Sąd Najwyższy, uchwała z 18 października 2013 r., III CZP 58/13

   …żądanie alternatywnie (przemiennie), jeśli wykonanie zobowiązania przez pozwanego może nastąpić przez spełnienie jednego z kilku świadczeń (art. 365 k.c.). Dłużnikowi może być przyznane uprawnienie do jednostronnego zwolnienia się z zobowiązania przez wykonanie jednego z kilku świadczeń,…

5. Sąd Najwyższy, wyrok z 21 stycznia 2011 r., II PK 169/10

   …traktowania w zatrudnieniu. Drugie z opisanych roszczeń stanowiło roszczenie ewentualne - nie było to w żadnym razie roszczenie alternatywne (art. 365 k.c.) - a zatem w sytuacji uznania przez Sąd Okręgowy, że pierwsze roszczenie jest nieuzasadnione i podlega oddaleniu, Sąd ten powinien był…

6. Sąd Najwyższy, wyrok z 9 września 2015 r., IV CSK 726/14

   …że w danej sytuacji stan prawny przedstawia się tak, jak wynika to z zawartego w orzeczeniu rozstrzygnięcia, przy czym określona w art. 365 § 1 k.c. moc wiążąca określana jest jako pozytywny skutek orzeczenia, zaś opisana w art. 366 k.p.c. powaga rzeczy osądzonej jako skutek negatywny…

7. Sąd Najwyższy, wyrok z 20 maja 2014 r., I PK 295/13

   …stanowiące przedmiot obu postępowań wynikają zatem z tego samego stosunku prawnego i są oparte na tych samych okolicznościach faktycznych. Art. 365 § 1 k.c. ustanawia stan związania prawomocnym orzeczeniem nie tylko stron i sądu, który je wydał, lecz również innych sądów. Związanie prawomocnym…

8. Sąd Najwyższy, wyrok z 24 października 2013 r., IV CSK 62/13

   …samych okolicznościach prawnych i faktycznych orzec odmiennie o zasadzie odpowiedzialności pozwanego. Sprzeciwia się temu bowiem przepis art. 365 § 1 k.c., ustanawiający stan związania prawomocnym orzeczeniem nie tylko stron i sądu który je wydał, lecz również innych sądów (wyrok SN z dnia 14…

9. Sąd Najwyższy, wyrok z 8 lipca 2010 r., II CSK 85/10

   …wyrok wstępny, dotyczący powództwa wzajemnego, uznający roszczenie powoda wzajemnego za usprawiedliwione co do zasady, jest już prawomocny (art. 365 § 1 k.c.). Bezprzedmiotowy zatem okazał się zarzut apelującej, że roszczenie powoda wzajemnego w chwili wniesienia pozwu i w chwili wyrokowania nie…

10. Sąd Najwyższy, wyrok z 22 marca 2007 r., III CSK 375/06

    …Sąd Najwyższy po rozpoznaniu kasacji powódki uchylił ten wyrok, a sprawę przekazał do ponownego rozpoznania m. in. ze względu na naruszenie art. 365 k.c. Zaskarżonym wyrokiem z 24 lutego 2006 r. wydanym po ponownym rozpoznaniu sprawy, na skutek apelacji pozwanego, Sąd Apelacyjny oddalił apelację…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 365 (447)

Historia zmian

Bez zmian od 19 maja 2026 r.