Art. 363

Pokaż w całym akcie

Art. 363 Kodeksu cywilnego
Art. 363.
§ 1. Naprawienie szkody powinno nastąpić, według wyboru poszkodowanego, bądź przez przywrócenie stanu poprzedniego, bądź przez zapłatę odpowiedniej sumy pieniężnej. Jednakże gdyby przywrócenie stanu poprzedniego było niemożliwe albo gdyby pociągało za sobą dla zobowiązanego nadmierne trudności lub koszty, roszczenie poszkodowanego ogranicza się do świadczenia w pieniądzu.
§ 2. Jeżeli naprawienie szkody ma nastąpić w pieniądzu, wysokość odszkodowania powinna być ustalona według cen z daty ustalenia odszkodowania, chyba że szczególne okoliczności wymagają przyjęcia za podstawę cen istniejących w innej chwili.

art. 363 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2026 r. poz. 795)

art. 363 k.c.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, uchwała z 12 kwietnia 2012 r., III CZP 80/11

   …co następuje: Niewątpliwie w orzecznictwie sadów powszechnych występuje, dostrzeżona przez Rzecznika Ubezpieczonych, rozbieżność w wykładni art. 363 § 1 k.c. w związku z art. 361 § 2 k.c. W uzasadnieniu wniosku wskazał kilkanaście orzeczeń sądów powszechnych, w których sądy, nawiązując do…

2. Sąd Najwyższy, uchwała z 17 maja 2007 r., III CZP 150/06

   …od ubezpieczyciela (art. 8241 § 1 k.c.). Naprawienie szkody przez ubezpieczyciela następuje w postaci wypłaty odpowiedniej sumy pieniężnej (art. 363 § 2 k.c.), wysokość odszkodowania ubezpieczeniowego będzie zatem ustalona według cen części zamiennych i usług koniecznych do wykonania naprawy…

3. Sąd Najwyższy, uchwała z 15 listopada 2001 r., III CZP 68/01

   …pieniężnej, nie zaś wedle wyboru poszkodowanego także przez przywrócenie stanu poprzedniego, co wyłącza stosowanie w tych okolicznościach art. 363 § 1 k.c. i ogranicza rozważania dotyczące pojęcia „naprawienia szkody” do wykładni art. 363 § 2 k.c. Rozważania rozpocząć jednak należy od…

4. Sąd Najwyższy, uchwała z 22 listopada 2013 r., III CZP 76/13

   …służącego mu do wykonywania działalności zawodowej lub gospodarczej albo pomocnego w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych. Zgodnie z art. 363 § 1 k.c., naprawienie szkody powinno nastąpić według wyboru poszkodowanego, bądź przez przywrócenie stanu poprzedniego, bądź przez zapłatę…

5. Sąd Najwyższy, postanowienie z 12 stycznia 2006 r., III CZP 76/05

   …ze względu na przewidywany poziom wydatków zobowiązanego, z pominięciem sytuacji, gdy naprawa jest niemożliwa lub wysoce utrudniona (art. 363 § 1 k.c.). Niewątpliwym motywem wystąpienia Rzecznika, wyraźnie zasygnalizowanym, była potrzeba uporządkowania praktyki ubezpieczeniowej przy…

6. Sąd Najwyższy, postanowienie z 20 czerwca 2012 r., III CZP 85/11

   …pojazdu, odszkodowanie może ulec obniżeniu o kwotę odpowiadającą temu wzrostowi. Sąd Najwyższy uznał w wyniku wykładni art. 361 § 2 i art. 363 § 2 k.c., że ubezpieczyciel, w ramach umowy o odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu, powinien ustalić odszkodowanie w kwocie, która zapewnia…

7. Sąd Najwyższy, postanowienie z 24 lutego 2006 r., III CZP 91/05

   …nastręcza trudności, a wszystkie one dotyczą pierwszej postaci naprawienia szkody, czyli przywrócenia rzeczy do stanu poprzedniego (art. 363 § 1 k.c.). Wątpliwości w praktyce ubezpieczycieli powstają według Rzecznika w razie naprawienia, przy zastosowaniu nowych części, pojazdu używanego…

8. Sąd Najwyższy, uchwała z 23 września 2004 r., III CZP 48/04

   …powstania szkody związanej z wadą fizyczną nieruchomości wspólnej. Chodzi zwłaszcza o to, czy właściciel lokalu może żądać – na podstawie art. 363 § 1 k.c. – zarówno kompensaty pieniężnej, jak i restytucji naturalnej polegającej na usunięciu wad, czy też przysługuje mu tylko roszczenie o…

9. Sąd Najwyższy, uchwała z 15 października 2008 r., II PZP 10/08

   …które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono (§ 2). Przepis ten jest ściśle powiązany z art. 363 k.c., zgodnie z którym w szczególności, jeżeli naprawienie szkody ma nastąpić w pieniądzu, wysokość odszkodowania powinna być ustalona według cen z…

10. Sąd Najwyższy, uchwała z 6 października 2022 r., III CZP 119/22

    …i uprawnieniem poszkodowanego do wyboru między restytucją stanu poprzedniego a odszkodowaniem w pieniądzu, jakie przyznaje poszkodowanemu art. 363 § 1 k.c., jak też z powodu konieczności uwzględnienia różnorodnych konfiguracji okoliczności faktycznych, jakie współwystępowały w okresie pomiędzy…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 363 (12 476)

Historia zmian

Bez zmian od 19 maja 2026 r.