Wyrok Sądu Okręgowego w Sieradzu z dnia 27 lipca 2026 r., I C 1312/25

wyrok Sądu Okręgowego w Sieradzu z dnia 27 lipca 2026 r., I C 1312/25

Tekst

1 Sygn. akt IC 1312/25

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

2 Dnia 27 lipca 2026 roku

3 Sąd Okręgowy w Sieradzu Wydział I Cywilny, w składzie:

4 Przewodniczący: Sędzia Robert Pabin

5 Protokolant: Iwona Bartel

6 po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2026 roku w Sieradzu na rozprawie

7 sprawy z powództwa (...) Kasy (...) S.A. z siedzibą w R.

8 przeciwko B. C., E. C. (2), S. C. (2), I. C. (1), E. C. (4)

9 o zapłatę

10 1. oddala powództwo;

11 2. zasądza od (...) Kasy (...) Banku (...) S.A. z siedzibą w R. na rzecz:

12 a) B. C. 1.103,80 zł (jeden tysiąc sto trzy złote osiemdziesiąt groszy) tytułem zwrotu kosztów procesu w tym 1.080 zł (jeden tysiąc osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty;

13 b) E. C. (2) 1.103,80 zł (jeden tysiąc sto trzy złote osiemdziesiąt groszy) tytułem zwrotu kosztów procesu w tym 1.080 zł (jeden tysiąc osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty;

14 c) S. C. (1) 1.103,80 zł (jeden tysiąc sto trzy złote osiemdziesiąt groszy) tytułem zwrotu kosztów procesu w tym 1.080 zł (jeden tysiąc osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty;

15 d) I. C. (1) 1.103,80 zł (jeden tysiąc sto trzy złote osiemdziesiąt groszy) tytułem zwrotu kosztów procesu w tym 1.080 zł (jeden tysiąc osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty;

16 e) E. C. (1) 1.103,80 zł (jeden tysiąc sto trzy złote osiemdziesiąt groszy) tytułem zwrotu kosztów procesu w tym 1.080 zł (jeden tysiąc osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.

17 Sygn. akt IC 1312/25

Uzasadnienie

18 W pozwie z dnia 4 grudnia 2025r. (data nadania k.161) (...) Kasa (...) Bank (...) S.A. z siedzibą w R. zażądała zasądzenia od B. C., E. C. (2), S. C. (4), I. C. (1) i E. C. (1) solidarnie (ewentualnie w częściach zgodnie z pkt I pozwu) kwoty 101.071,43 zł tytułem zwrotu części kapitału udostępnionego do dyspozycji kredytobiorców na mocy umowy kredytu (...) z dnia 10 maja 2005 r. oraz 1.333,68 CHF tytułem zwrotu kwoty udostępnionej im na pokrycie kosztów prowizji wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 10 października 2025 r. do dnia zapłaty w odniesieniu do B. C., E. C. (2) oraz S. C. (1) oraz od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty od I. C. (1) i E. C. (1).

19 Strona powodowa wniosła także o zasądzenie od pozwanych kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty (pkt. II pozwu).

20 Uzasadniając swoje roszczenie powód wskazał, że w dniu 10 maja 2005r. strony zwarły umowę kredytu denominowanego do franka szwajcarskiego (CHF). W wykonaniu umowy powodowy bank wypłacił pozwanym w transzach kwotę kapitału w wysokości 384.120,90 zł a także pokrył kwotę prowizji w wysokości 1.333,68 CHF. Tymczasem w sprawie sygn. akt IC 266/22 zawisłej przed Sądem Okręgowym w Sieradzu kredytobiorcy wnieśli o ustalenie, że umowa kredytu jest od początku nieważna. Zażądali również zasądzenia na ich rzecz od banku łącznej kwoty 399.324,39 zł (w częściach przypadających na każdego z powodów) tytułem zwrotu świadczeń spełnionych nienależnie na podstawie nieważnej umowy kredytu w okresie od 1 lipca 2005 roku do 7 lutego 2022 roku. Sąd pierwszej instancji wyrokiem z dnia 21 października 2022 roku uwzględnił powództwo w całości a Sąd Apelacyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 8 maja 2025 roku wydanym w sprawie o sygn. akt I ACa 2843/22 oddalił apelację banku. Po prawomocnym zakończeniu sporu strony przystąpiły do wzajemnych rozliczeń. Bank wypłacił kredytobiorcom zasądzoną kwotę wraz z odsetkami. Jednocześnie wezwał ich do zwrotu udostępnionego kapitału w kwocie 384.120,90 zł a także kwoty udostępnionej na pokrycie prowizji w wysokości 1.333,68 CHF. W odpowiedzi na wezwanie banku, pozwani dokonali na rzecz powoda indywidualnych wpłat na łączną kwotę 283.049,47 zł. W efekcie, zdaniem banku do zapłaty pozostała dochodzona pozwem kwota 101.071,43 zł (384.120,90 zł – 283.049,47 zł) oraz 1.333,68 CHF.

21 W odpowiedzi na pozew (k.170-174v) pozwani wnieśli o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od strony powodowej na ich rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych w tym w tym kosztów zastępstwa procesowego w wysokości dwukrotności stawki minimalnej.

22 Uzasadniając swoje stanowisko strona pozwana przyznała, że w 2005 roku doszło do zawarcia ze stroną powodową umowy kredytu denominowanego do franka szwajcarskiego (CHF). Umowa ta nie zawierała jednak jednego z przedmiotowo istotnych postanowień o czym prawomocnie orzekł Sąd Okręgowy w Sieradzu w sprawie IC 266/22 stwierdzając nieważność umowy od początku. Strona pozwana nie kwestionowała tego, że konsekwencją stwierdzonej w umowie wadliwości dotyczącej elementów przedmiotowo istotnych umowy jest istniejąca od początku jej nieważność. Pozwani wskazali, jednak że z tytułu otrzymanego od banku kapitału dokonali już wzajemnych rozliczeń przekazując mu łącznie kwotę 283.049,47 zł. W zakresie żądania zwrotu pozostałej części kapitału w wysokości 101.071,43 zł roszczenie banku jest niezasadne albowiem jego wierzytelność w tym zakresie wygasła w skutek potrącenia dokonanego przez B. C. a obejmującego kwotę 104.523,09 zł stanowiącego wierzytelność o zwrot świadczeń spełnionych w poczet nieważnej umowy w okresie od 7 marca 2022 roku do 6 maja 2025 roku i odsetek za opóźnienie tj. świadczeń nie objętych pozwem w sprawie (...) Sądu Okręgowego w Sieradzu (k.173).

23 Niezależnie więc od merytorycznego zakwestionowania powództwa, pozwani w odpowiedzi na pozew podnieśli zarzut procesowy potrącenia wierzytelności (k.170-170v)

24 Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny

25 W dniu 10 maja 2005r. E. C. (2), B. C., P. C. i S. C. (2) zawarli z (...) Kasą (...) Bank (...) S.A. z siedzibą w R. umowę kredytu mieszkaniowego (...) I. hipoteczny nr (...) na kwotę 111.140 CHF. Aneksem nr (...) z dnia 15 grudnia 2005 roku kwota kredytu została zwiększona o 40.960 CHF. Zgodnie z § 10 umowy należna bankowi prowizja od udzielonego kredytu w kwocie 1.333,68 CHF miała zostać potrącona przez bank z kwoty kredytu. W wykonaniu umowy bank z kwoty kredytu potrącił w dniu 2 czerwca 2005r. prowizję w wysokości 1.333,68 CHF. Następnie w sześciu transzach wypłacił kredytobiorcom kwotę 384.120,94 zł. Kredytobiorcy przystąpili do spłaty rat kredytu. W okresie od 1 lipca 2005 roku do 7 lutego 2022 roku uiścili na rzecz banku 399.324,39 zł.

26 Dowód: umowa kredytu z załącznikami (k.32-39); aneks nr (...) (k.40-43); zaświadczenie o dokonanej wypłacie i spłacie kredytu (k.52-62);

27 W pozwie z dnia 15 lipca 2022 roku skierowanym do Sądu Okręgowego w Sieradzu kredytobiorcy wnieśli o ustalenie, że umowa kredytu jest od początku nieważna. Zażądali również zasądzenia na ich rzecz od banku łącznej kwoty 399.324,39 zł (w częściach przypadających na każdego z powodów) tytułem zwrotu świadczeń spełnionych nienależnie na podstawie nieważnej umowy kredytu w okresie od 1 lipca 2005 roku do 7 lutego 2022 roku. Wyrokiem z dnia 21 października 2022 roku w sprawie IC 266/22 sąd uwzględnił powództwo w całości. W dniu 6 lipca 2024r. zmarł P. C.. Spadek po nim w częściach równych nabyli żona S. C. (3) oraz synowie I., E. i E. C. (1). Postępowanie apelacyjne zakończyło się z udziałem następców prawnych zmarłego powoda. Wyrokiem z dnia 8 maja 2025 roku wydanym w sprawie o sygn. akt I (...) Sąd Apelacyjny w Łodzi oddalił apelację banku w całości.

28 Dowód: akt zgonu P. C. (k.46); Akt poświadczenia dziedziczenia (k.47-49); pozew w sprawie IC 266/22 Sądu Okręgowego w Sieradzu (k.63-87); wyrok Sądu Okręgowego w Sieradzu w sprawie IC 266/22 z uzasadnieniem (k.88-107), wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 8 maja 2025r. w sprawie (...) z uzasadnieniem (k.108-131);

29 Po wytoczeniu przeciwko bankowi powództwa, B. C. kontynuowała spłatę rat kredytu. W okresie od 7 marca 2022r. do 6 maja 2025r. uiściła na rzecz banku łącznie 101.071,43 zł. Wpłaty pochodził tylko od niej z jej majątku osobistego.

30 Dowód: dowody przelewów (k.207,208); historia spłaty kredytu (k.209-213v);

31 W piśmie z dnia 29 maja 2025r. B. C., E. C. (2), S. C. (3), I. C. (1) i E. C. (1) wezwali bank (...) S.A. w R. do zapłaty na ich rzecz (w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania) kwoty 101.071,43 zł tytułem zwrotu świadczeń spełnionych na rzecz banku w wykonaniu nieważnej umowy kredytu w okresie od 7 marca 2022r do 6 maja 2025 roku, które nie zostały objęte żądaniem oraz wyrokiem w sprawie IC 266/22 Sądu Okręgowego w Sieradzu. Wezwanie to zostało do banku doręczone w dniu 2 czerwca 2025r. Termin zapłaty upłynął 9 czerwca 2025r.

32 Dowód: wezwanie do zapłaty (k.214-215), dowód doręczenia (k.216);

33 W wykonaniu prawomocnego wyroku wydanego w sprawie IC 266/22 (...) S.A. z siedzibą w R. uiścił w dniu 3 lipca 2025r. na rzecz kredytobiorców kwotę 550.181,50 zł w tym kwotę 399.324,39 zł tytułem zwrotu świadczeń pobranych nienależnie na podstawie nieważnej umowy kredytu w okresie od 1 lipca 2005 roku do 7 lutego 2022 roku.

34 Dowód: polecenie przelewu (k.132);

35 Pismami z dnia 5 września 2025r. (...) S.A. w R. wezwał B. C., E. C. (3) i S. C. do zapłaty (w terminie 1 miesiąca od dnia otrzymania wezwania) świadczenia w kwocie 384.120,90 zł oraz 1.333,68 CHF tytułem zwrotu wypłaconego przez Bank kapitału na podstawie nieważnej umowy kredytu (...) z dnia 10 maja 2005r. Wezwanie zostało pozwanym doręczone w dniu 9 września 2025r.

36 Dowód: wezwania do zapłaty (k.134-136,139-141,144-146), dowody doręczenia (k.137-138,142-143,147-148)

37 W okresie od 8 do 13 października 2005 roku kredytobiorcy w poczet zwrotu kapitału uiścili na rzecz banku kwotę w łącznej wysokości 283.049,47zł.

38 Dowód: potwierdzenie wykonania przelewów (k.155-160)

39 W dniu 10 października 2025 roku (k.220v) do powodowego banku wpłynęło pismo B. C. datowane na dzień 7 października 2025r. z treści którego wynikała wola dokonania potrącenia kwoty 104.523,09 zł z kwoty udostępnionego jej przez bank kapitału w wysokości 384.120,90 zł. Na zgłoszoną do potrącenia wierzytelność składała się kwota 101.071,43 zł stanowiąca sumę wpłat dokonanych na rzecz banku w okresie od 7 marca 2022r. do 6 maja 2025r. oraz kwota 3.451,66 zł stanowiąca ustawowe odsetki za opóźnienie naliczone od kwoty 101.071,43 zł za okres od 10 czerwca 2025 roku do 7 października 2025 roku.

40 Dowód: oświadczenie o potrąceniu wraz z dowodem doręczenia (k.217-220);

41 Pismami z dnia 28 listopada 2025r. (...) S.A. w R. wezwał I. C. (2) i E. C. (1) do zapłaty (w terminie 1 miesiąca od dnia otrzymania wezwania) świadczenia w kwocie 101.071,43 zł oraz 1.333,68 CHF tytułem zwrotu wypłaconego przez Bank kapitału na podstawie nieważnej umowy kredytu nr (...) z dnia 10 maja 2005r. Wezwanie zostało pozwanym doręczone w dniu 9 września 2025r.

42 Dowód: wezwania do zapłaty (k.149-150,152-153), dowody nadania pisma pocztą (k.151,154)

43 Powyższy stan faktyczny został ustalony w oparciu o zgromadzony w aktach sprawy nieosobowy materiał dowodowy w postaci dokumentów prywatnych i urzędowych przedłożonych przez strony, które wobec braku dowodów przeciwnych Sąd w całości uznał za wiarygodne.

44 Sąd Okręgowy zważył, co następuje

45 Poza sporem między stronami pozostawał fakt, zawarcia umowy kredytowej, mocą której bank udzielił kredytobiorcom kredytu w wysokości 152.100 CHF. Na podstawie przedmiotowej umowy bank wypłacił im kwotę 384.120,90 zł a także pokrył prowizję w wysokości 1.333,68 CHF.

46 Prawomocnym wyrokiem z dnia 21 października 2022r. wydanym w sprawie IC 266/22 Sąd Okręgowy w Sieradzu ustalił, że umowa kredytu jest od samego początku nieważna.

47 Wyrok ten z mocy art. 365 § 1 k.p.c. wiąże strony oraz Sąd w niniejszym postępowaniu.

48 W związku z nieważnością umowy kredytu, strony mogą na podstawie art. 405 - 410 kc, żądać wzajemnie zwrotu spełnionych świadczeń. Zgodnie bowiem z orzecznictwem Sądu Najwyższego, jeżeli umowa kredytu stała się trwale bezskuteczna (nieważna), świadczenia spełnione na jej podstawie powinny być postrzegane jako świadczenia nienależne w rozumieniu art. 410 § 2 kc ( vide: uchwała 7 Sędziów Sądu Najwyższego - zasada prawna z dnia 7 maja 2021 roku, III CZP 6/21, Legalis nr (...); wyroki Sądu Najwyższego z dnia 4 kwietnia 2019 roku, III CSK 159/17, OSP 2019, z. 12, poz. 115, z dnia 9 maja 2019 roku, I CSK 242/18, Legalis nr 1966950 i z dnia 11 grudnia 2019 roku, V CSK 382/18, OSNC zb. dod. 2021/B/20, uchwała Sądu Najwyższego z dnia 16 lutego 2021 roku, III CZP 11/20, Legalis nr 2532281).

49 Zgodnie z art. 405 kc, kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do wydania korzyści w naturze, a gdyby to nie było możliwe, do zwrotu jej wartości. W myśl zaś art. 410 § 1 i 2 kc, przepisy artykułów poprzedzających stosuje się w szczególności do świadczenia nienależnego. Świadczenie jest nienależne, jeżeli ten, kto je spełnił, nie był w ogóle zobowiązany lub nie był zobowiązany względem osoby, której świadczył, albo jeżeli podstawa świadczenia odpadła lub zamierzony cel świadczenia nie został osiągnięty, albo jeżeli czynność prawna zobowiązująca do świadczenia była nieważna i nie stała się ważna po spełnieniu świadczenia.

50 W wykonaniu nieważnej umowy bank udostępnił kredytobiorcom 152.100 CHF. Z udzielonej kwoty kredytu bank pobrał 1.333,68 CHF na pokrycie prowizji i wypłacił pozwanym łącznie kwotę 384.120,90 zł.

51 Ostatecznie, w niniejszym postępowaniu bank zażądał od pozwanych kwoty 1.333,68 CHF stanowiącej sumę udostępnionego kapitału na pokrycie prowizji od udzielonego kredytu a także kwotę 101.071,43 zł stanowiącą różnicę pomiędzy wypłaconą kwotą kapitału (384.120,90 zł) a kwotą spłaconą przez pozwanych przed wytoczeniem powództwa (283.049,47zł)

52 W ocenie sądu, żądanie zwrotu kwoty kredytu udostępnionego na pokrycie prowizji jest niezasadne.

53 Jak wskazano prowizja w wysokości 1.333,68 CHF została pokryta przez bank z udostępnionej kwoty kredytu a w konsekwencji nie doszło w tym zakresie do zubożenia banku kosztem majątku kredytobiorców. Wobec nieważności umowy kredytu kredytobiorcy nie mieli i nie mają obowiązku uiszczenia prowizji a kwota odpowiadająca jej wysokości nigdy nie wyszła z majątku banku i nie powiększyła aktywów kredytobiorców. Upadek umowy skutkuje bowiem odpadnięciem podstawy do zapłaty prowizji a w konsekwencji do tego aby kosztem majątku banku zmniejszyć pasywa (dług) pozwanych gdyż po ich stronie nigdy nie powstał obowiązek jej zapłaty.

54 W ocenie sądu, niezasadne na chwilę wytoczenia powództwa było także żądanie zwrotu kwoty 101.071,43 zł stanowiącej różnicę pomiędzy wypłaconą kwotą kapitału (384.120,90 zł) a kwotą spłaconą przez pozwanych przed wytoczeniem powództwa (283.049,47zł). W dacie wytoczenia powództwa roszczenie banku nie istniało z uwagi na skutecznie dokonane przez B. C. potrącenie.

55 Jak ustalono, po odjęciu od kwoty wypłaconego kapitału sumy dokonanych przez pozwanych spłat, bank mógł od nich domagać się zwrotu pozostałej części spełnionego świadczenia – w kwocie 101.071,43 zł.

56 Z drugiej strony, B. C. mogła od banku żądać zwrotu wszystkich spełnionych przez siebie świadczeń w poczet nieważnej umowy kredytu w okresie od 7 marca 2022r do 6 maja 2025 roku w łącznej kwocie 101.071,43 zł, które nie zostały objęte żądaniem oraz wyrokiem w sprawie IC 266/22 Sądu Okręgowego w Sieradzu.

57 W piśmie doręczonym do banku w dniu 10 października 2025r. (k.220v) pozwana złożyła wobec banku oświadczenie o potrąceniu własnej przysługującej jej wobec banku wierzytelności w kwocie 104.523,09 zł z wierzytelnością banku w kwocie 384.120,90 zł obejmującą dochodzoną w niniejszej sprawie część w/w wierzytelności w wysokości 101.071,43 zł. Na zgłoszoną do potrącenia wierzytelność składała się kwota 101.071,43 zł stanowiąca sumę wpłat dokonanych na rzecz banku w okresie od 7 marca 2022r. do 6 maja 2025r. oraz kwota 3.451,66 zł stanowiąca ustawowe odsetki za opóźnienie naliczone od kwoty 101.071,43 zł za okres od 10 czerwca 2025 roku do 7 października 2025 roku.

58 Zgodnie z treścią art. 498 § 1 k.c. gdy dwie osoby są jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami, każda z nich może potrącić swoją wierzytelność z wierzytelności drugiej strony, jeżeli przedmiotem obu wierzytelności są pieniądze lub rzeczy tej samej jakości oznaczone tylko co do gatunku, a obie wierzytelności są wymagalne i mogą być dochodzone przed sądem lub przed innym organem państwowym. Wskutek potrącenia obie wierzytelności umarzają się nawzajem do wysokości wierzytelności niższej (art. 498 § 2 kc).

59 Jak ustalono, na podstawie nieistniejącego stosunku prawnego (nieważnej ex tunc umowy kredytu) bank wypłacił kredytobiorcom łącznie 384.120,90 zł. Z wypłaconej kwoty zwrócili oni do banku 283.049,47zł. Do zapłaty pozostało więc 101.071,43 zł, przy czym pozwani w zakresie w/w zobowiązania byli dłużnikami solidarnymi.

60 W okresie od 7 marca 2022r. do 6 maja 2025r. pozwana B. C. w poczet umowy uiściła na rzecz banku 101.071,43 zł.

61 Jak wskazano, w związku z nieważnością umowy kredytu, strony mogą na podstawie art. 405 - 410 k.c., żądać od siebie zwrotu spełnionych nienależnie świadczeń. Nie ulega przy tym wątpliwości, że ich spełnienie może nastąpić w drodze potrącenia. Przy czym jak wynika z treści art. 498 kc, warunkiem potrącalności wierzytelności jest ich jednorodzajowość, zaskarżalność i wymagalność.

62 Zarówno wierzytelność banku jak i kredytobiorcy w dacie powstania (tj. spełnienia nienależnego świadczenia) nie miała oznaczonego terminu płatności. Powyższe oznacza, że każde z w/w świadczeń powinno zostać spełnione przez dłużnika w terminie wyznaczonym przez wierzyciela lub niezwłocznie po wezwaniu go do jego spełnienia (art. 455 kc), w konsekwencji wierzytelność staje się wymagalna we wskazanej dacie lub niezwłocznie po wezwaniu.

63 Wierzytelność kredytobiorcy o zapłatę przez bank kwoty 101.071,43 zł stała się zgodnie z art. 455 k.c. wymagalna z upływem 7 dniowego terminu wskazanego w wezwaniu do zapłaty z dnia 2 czerwca 2025r. tj. w dniu 9 czerwca 2025r. (k.216).

64 Natomiast wierzytelność banku o zwrot udostępnionego kapitału w kwocie 384.120,90 zł obejmującą także dochodzoną pozwem część tj. 106.100 zł stała się z mocy art. 455 kc wymagalna w stosunku do B. C., E. C. (3) i S. C. (1) z dniem 9 października 2025r. tj. z chwilą upływu terminu wskazanego w wezwaniu do zapłaty z dnia 5 września 2025r.

65 W piśmie z dnia 7 października 2025r. doręczonym 10 października 2025r. kredytobiorca na podstawie art. 499 k.c. złożył oświadczenie o potrąceniu przysługującej mu wobec banku wierzytelności w kwocie 104.523,09 zł (101.071,43 zł należność główna + 3.451,66 zł odsetki) z dochodzoną niniejszym pozwem wierzytelnością banku w kwocie 101.071,43 zł stanowiącą cześć wierzytelności banku w kwocie 384.120,90 zł.

66 Zgodnie z treścią art. 499 k.c. oświadczenie o potrąceniu ma moc wsteczną od chwili kiedy potrącenie stało się możliwe. Potrącenie obu wierzytelności stało się możliwe od dnia w którym obie stały się wymagalne. W dniu 9 października 2025r. wymagalna stała się wierzytelność banku w kwocie 101.071,43 zł. W tym dniu była już także wymagalna wierzytelność pozwanej w kwocie 104.523,09 zł obejmująca kwotę 101.071,43 zł a także ustawowe odsetki za opóźnienie obliczone od tej kwoty od dnia 10 czerwca 2025r. (k.214-216) do 7 października 2025r. w kwocie 3.451,66 zł.

67 W wyniku złożonego oświadczenia obie wierzytelności podlegają wzajemnemu umorzeniu do wysokości wierzytelności niższej (art. 498 § 2 kc). Przy czym z uwagi na fakt, że potrącenie stanowi zastępczą formę wykonania zobowiązania należy przyjąć, że w sytuacji gdy przedmiotem potrącenia są wierzytelności pieniężne wraz z odsetkami (należnościami ubocznymi) a wierzyciel oraz dłużnik nie złożyli oświadczeń co do kolejności ich zaliczenia (zaspokojenia), umorzeniu (zaspokojeniu) w pierwszej kolejności podlega wierzytelność (dług) najdalej wymagalna (art. 451 § 3 kc). W praktyce brak oświadczenia złożonego w trybie art. 451 § 1 i 2 k.c. skutkuje w takim wypadku umorzeniem w pierwszej kolejności należności głównej jako wymagalnej dalej (czyli starszej) aniżeli odsetki.

68 Potrącenie skutkuje wykonaniem zobowiązania do wysokości wierzytelności niższej a zatem kwoty umorzone w wyniku potrącenia nie stanowią od dnia umorzenia wierzytelności przeterminowanych, niezależenie od daty założenia oświadczenia o potrąceniu. W konsekwencji od umorzonej części świadczenia stronom nie przysługują odsetki za opóźnienie, od dnia w którym potrącenie stało się możliwe. Nie dotyczy to oczywiście odsetek należnych za okres poprzedzający datę umorzenia.

69 B. C. jako dłużnik odpowiadający wobec banku solidarnie z pozostałymi pozwanymi, miała na podstawie art. 366 k.c. w zw. z art. 376 § 1 k.c. prawo zaspokoić roszczenie banku poprzez przedstawienie do potrącenia własnej wierzytelności z tytułu spłat dokonanych samodzielnie w okresie 7 marca 2022r. do 6 maja 2025r. Przedstawiona do potrącenia wierzytelność przysługiwała bowiem wyłącznie tylko jej albowiem to ona kosztem swojego majątku spełniała na rzecz banku świadczenia pieniężne bez podstawy prawnej w okresie 7 marca 2022r. do 6 maja 2025r.

70 Pozwana w piśmie z dnia 7 października 2025r. oznaczyła kolejność zaliczania jej wierzytelności na poczet długu wskazując aby w pierwszej kolejności zaliczone zostały wymagalne odsetki w kwocie 3.451,66 zł naliczone od kwoty 101.071,43 zł.

71 Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że w skutek złożonego przez pozwaną oświadczenia obie wierzytelności umorzyły się na dzień 9 października 2025r. do wysokości wierzytelności niższej tj. kwoty 101.071,43 zł w tym wierzytelność banku umorzyła się w całości a wierzytelność pozwanej w części obejmującej całość skapitalizowanych na dzień 7 października 2025r. odsetek (3.451,66 zł - za okres od 10 czerwca 2025r. do 7 października 2025r.) oraz część uiszczonych na rzecz banku rat kapitałowo - odsetkowych w okresie od 7 marca 2022r. do 6 maja 2025r. w wysokości 97.619,77 zł (101.071,43 zł – 3.451,66 zł).

72 W konsekwencji, w odniesieniu do umorzonej na dzień 9 października 2025r. wierzytelności, bank nie miał prawa skutecznie żądać odsetek za opóźnienie albowiem zapłata (umorzenie) nastąpiła w dacie jej wymagalności. W tym stanie rzeczy, żądanie banku podlega w całości oddaleniu jako niezasadne.

73 O kosztach procesu Sąd orzekł w pkt. 2 sentencji na podstawie art. 98 § 1 i § 3 k.p.c. zw. z art. 108 § 1 k.p.c. Powód przegrał sprawę w całości, zatem obciąża go obowiązek zwrotu całości kosztów procesu poniesionych przez pozwanych. Zgodnie z zasadą wyrażoną w uchwale SN z dnia 16 listopada 2023r. w sprawie IICZP 54/23 Sąd zasądził więc od pozwanego na rzecz każdego z powodów kwotę 1103,80 zł tj. po 1/5 części z łącznej kwoty kosztów w wysokości 5.519 zł na które złożyły się: opłata skarbowa od dokumentu pełnomocnictwa i substytucji (119 zł z wyliczenia 7 x 17zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika pozwanych w osobie adwokata w wysokości 5.400 złotych ustalone na podstawie § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie, w brzmieniu obowiązującym w dacie wytoczenia powództwa. Ponadto stosownie do art. 98 § 1¹ k.p.c. Sąd zasądził odsetki ustawowe za opóźnienie, za czas od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.

74 Odnosząc się do wniosku strony pozwanej o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego podwyższonych do dwukritności stawki minimalnej określonej w przepisach rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015r. zważyć należało, iż sąd uprawniony jest na podstawie art. 109 § 2 k.p.c. do oceny wysokości wynagrodzenia pełnomocnika powodów w kontekście nakładu jego pracy, przyczynienia się do rozstrzygnięcia i wyjaśnienia sprawy oraz stopnia jej skomplikowania. W tych warunkach sąd ustalił, iż sprawa niniejsza nie jest "sprawą skomplikowaną" w stopniu ponadprzeciętnym. Nie wskazują na to ani zagadnienia faktyczne ani prawne z jakimi zetknął się sąd orzekający i z którymi przyszło się mierzyć pełnomocnikowi pozwanych. Trzeba bowiem zauważyć, że o zwiększonym nakładzie pracy pełnomocnika nie świadczy sam fakt obecności na rozprawie. Ponadto w niniejszej sprawie aktywność pełnomocnika w jej trakcie nie była na poziomie wyższym niż przeciętna.

75 Nakładu pracy pełnomocnika wynikającego ze składanych przez niego pism procesowych nie można też oceniać wyłącznie przez pryzmat ich ilości jak też objętości (które nota bene nie odbiegały od ilości i objętości przeciętnych). Nawet bowiem jeżeli w danej sprawie zachodzi obiektywnie uzasadniona potrzeba ustosunkowania się do wielu kwestii i w tym celu podjęcia szeregu czynności, to stopień w jakim okoliczność ta determinować będzie należne pełnomocnikowi strony wynagrodzenie, zależny jest również od wzmiankowanego już stopnia skomplikowania sprawy. Z samej tej okoliczności nie wynika bowiem, aby sprawa miała charakter skomplikowany, albo żeby w związku z nią zaistniała potrzeba podjęcia przez pełnomocnika jakichś ekstraordynaryjnych czynności uzasadniających przyjęcie, że nakład jego pracy był wyższy niż przeciętnie w tego rodzaju sprawach.

76 Wobec powyższego, w ocenie Sądu, okoliczności powoływane przez stronę nie mogły, jako takie uzasadniać zasądzenia wynagrodzenia dla pełnomocnika w wysokości dwukrotności stawki minimalnej.

77 Nadto zauważyć należy, iż ustawodawca już na etapie określania wysokości stawek minimalnych za poszczególne czynności lub za udział w poszczególnych postępowaniach dokonał rozważenia i uwzględnienia wszelkich okoliczności charakterystycznych dla danego typu spraw, a tym samym w przyjętych stawkach minimalnych oddana została swoista wycena koniecznego nakładu pracy po stronie pełnomocnika związana ze specyfiką określonego rodzaju postępowania.

78 Brak jest zatem przesłanek do podwyższenia wynagrodzenia do wysokości 2 - krotnej stawki minimalnej w sprawie, w której żadne ekstraordynaryjne okoliczności nie wystąpiły, a skala aktywności pełnomocnika powodów pozostawała na normalnym poziomie.