Art. 196

Pokaż w całym akcie

Art. 196 Kodeksu postępowania cywilnego
Art. 196.
§ 1. Jeżeli okaże się, że powództwo zostało wniesione nie przez osobę, która powinna występować w sprawie w charakterze powoda, sąd na wniosek powoda zawiadomi o toczącym się procesie osobę przez niego wskazaną. Osoba ta może w ciągu dwóch tygodni od doręczenia zawiadomienia wstąpić do sprawy w charakterze powoda.
§ 2. Osoba zawiadomiona, która zgłosiła przystąpienie do sprawy w charakterze powoda, może za zgodą obu stron wstąpić na miejsce strony powodowej, która wówczas będzie od udziału w sprawie zwolniona. W razie wyrażenia zgody na zmianę strony powodowej pozwany może w terminie dwutygodniowym złożyć sądowi wniosek o przyznanie dotychczasowych kosztów od osoby, która poprzednio występowała jako powód.

art. 196 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 468, 473 i 830)

art. 196 k.p.c.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, wyrok z 16 września 2016 r., IV CSK 711/15

   …powoda zawiadomił o toczącym się procesie następcę prawnego [...]bank [...]bank SA - [...] Bank S.A. z siedzibą [...], który na podstawie art. 196 § 2 k.p.c. zgłosił przystąpienie do sprawy w charakterze powoda. Pozwany nie wyraził zgody na wstąpienie [...] Bank S.A. w miejsce dotychczasowej…

2. Sąd Najwyższy, wyrok z 1 grudnia 1994 r., III ARN 64/94

   …terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.) a także art. 207 § 5 k.p.a., oraz ewentualnie art. 196 § 1 k.p.c. w związku z art. 211 k.p.a. Najwyższa Izba Kontroli - zdaniem Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego - powinna być uznawana za jeden z organów…

3. Sąd Najwyższy, postanowienie z 27 czerwca 2014 r., V CZ 45/14

   …kosztów termorenowacji i zagospodarowania nieruchomości wspólnej, wobec czego błędem było niezawiadomienie na wniosek powoda, na podstawie art. 196 § 1 k.p.c. o toczącym się procesie podmiotu, który Sąd Rejonowy uznał za legitymowany czynnie, a stanowisko to podzielił Sąd Okręgowy. Pojęcie…

4. Sąd Najwyższy, wyrok z 5 czerwca 2007 r., I CSK 117/07

   …prowadzenia sprawy pomiędzy stronami. Skarżący pominął jednocześnie, że zawiadomienie innej osoby o toczącym się procesie na podstawie art. 196 § 1 k.p.c. następuje na wniosek powoda, co w rozpoznawanej sprawie nie miało miejsca. Zasadnie skarżący zarzucił natomiast naruszenie art. 23a ust. 2…

5. Sąd Najwyższy, wyrok z 26 października 2017 r., II CSK 790/16

   …procesowa stanowi przesłankę procesową, jej brak po stronie czynnej lub biernej uzasadnia - z zastrzeżeniem zastosowania art. 194 § 1 i 2 albo art. 196 § 1 i 2 k.p.c. - odrzucenie pozwu, a przy założeniu, że jest ona przesłanką merytoryczną, powoduje - również z zastrzeżeniem zastosowania…

6. Sąd Najwyższy, postanowienie z 28 stycznia 2016 r., III CZP 100/15

   …do oceny złożonej przez niego apelacji. Nie było także możliwości skorzystania przez H. T. z przekształcenia podmiotowego przewidzianego w art. 196 k.p.c., ponieważ przed sądem drugiej instancji obowiązuje zasada niezmienności stron postępowania w stosunku do stanu, który istniał w chwili…

7. Sąd Najwyższy, wyrok z 18 lutego 2015 r., III PK 83/14

   …Braku tego nie można zaś wyeliminować w drodze sprostowania niedokładności w oznaczeniu strony, ale w trybie przekształcenia podmiotowego z art.196 k.p.c. Przekształcenie takie nastąpiło na rozprawie sądowej w dniu 24 maja 2012 r., po uprzednim zawiadomieniu Telewizji Polskiej S.A. w W. o…

8. Sąd Najwyższy, postanowienie z 13 kwietnia 2005 r., V CK 729/04

   …strony, ale stanowiska wyrażonego w powołanym wyroku nie można jednak rozumieć w sposób prowadzący do pomieszania instytucji uregulowanej w art. 196 k.p.c. z możliwością sprostowania przez powoda w toku postępowania oznaczenia strony powodowej oraz uprawnieniem sądu, mającym podstawę w art. 350…

9. Sąd Najwyższy, wyrok z 15 czerwca 2010 r., II CSK 2/10

   …postępowaniu Władysława W. i możliwości przystąpienia do sprawy w charakterze powoda, z uwagi na brak przesłanek przewidzianych art. 195 i art. 196 k.p.c. i kontynuowania postępowania z jego udziałem. Wobec tego, że ze złożonych przez Władysława W. pism wynika, że wystąpił on z powództwem…

10. Sąd Najwyższy, wyrok z 8 października 2008 r., V CSK 124/08

    …nie ma zastosowania i takie zbycie pociąga za sobą utratę legitymacji czynnej zbywcy, co może być naprawione na wniosek powoda w trybie art. 196 § 1 k.p.c. Wniosek taki nie został jednak w sprawie złożony. Zasadność kasacyjnego zarzutu naruszenia art. 192 pkt 3 k.p.c. nie przesądza jednak o…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 196 (476)

Historia zmian

Bez zmian od 24 marca 2026 r.