Art. 193

Pokaż w całym akcie

Art. 193 Kodeksu postępowania cywilnego
Art. 193.
§ 1. Zmiana powództwa jest dopuszczalna, jeżeli nie wpływa na właściwość sądu.
§ 2. Jeżeli w myśl przepisu poprzedzającego zmiana nie jest dopuszczalna, a powód zmienia powództwo w ten sposób, że występuje z nowym roszczeniem obok pierwotnego, sąd rozpoznaje nowe roszczenie jako sprawę oddzielną, jeżeli jest dla niej rzeczowo i miejscowo właściwy, w przeciwnym zaś razie przekazuje sprawę sądowi właściwemu. Gdy jednak zmiana taka następuje w sądzie rejonowym, należy przekazać całe zmienione powództwo sądowi okręgowemu, który dla zmienionego powództwa jest rzeczowo i miejscowo właściwy.
§ 2¹. Z wyjątkiem spraw o roszczenia alimentacyjne zmiana powództwa może być dokonana jedynie w piśmie procesowym. Przepis art. 187 stosuje się odpowiednio.
§ 3. Jeżeli powód występuje z nowym roszczeniem zamiast lub obok roszczenia pierwotnego, skutki przewidziane w artykule poprzedzającym rozpoczynają się z chwilą, w której roszczenie to powód zgłosił na rozprawie w obecności pozwanego, w innych zaś wypadkach – z chwilą doręczenia pozwanemu pisma zawierającego zmianę i odpowiadającego wymaganiom pozwu.
§ 4. (uchylony)

art. 193 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 468, 473 i 830)

art. 193 k.p.c.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, uchwała z 5 maja 2009 r., I PZP 1/09

   …lub zgody pozwanego (art. 193 w związku z art. 203 § 1 k.p.c.) oraz, czy podlega kontroli sądu (art. 203 § 4 i art. 469 k.p.c.). W myśl art. 193 § 1 k.p.c., zmiana powództwa jest dopuszczalna, jeżeli nie wpływa na właściwość sądu, przy czym może ona polegać na wystąpieniu z nowym roszczeniem…

2. Sąd Najwyższy, uchwała z 18 września 2014 r., III PZP 3/14

   …(art. 56 § 1 w związku z art. 67 k.p. i 264 § 2 k.p. w związku z art. 91c KN). Tego typu zmiana powództwa jest dopuszczalna na podstawie art. 193 k.p.c., a działający bez adwokata lub radcy prawnego pracownik może jej dokonać w sądzie właściwym ustnie do protokołu (art. 466 k.p.c.), ale tylko…

3. Sąd Najwyższy, uchwała z 25 listopada 2010 r., III CZP 91/10

   …przedmiotowej kumulacji roszczeń (art. 191 k.p.c.), zatem zgłoszenie nowej podstawy musi być traktowane jako przedmiotowa zmiana powództwa (art. 193 k.p.c.). Dopuszczalne jest także równoległe wytoczenie kilku powództw przeciwegzekucyjnych opartych na odmiennych zarzutach, np. na potrąceniu…

4. Sąd Najwyższy, uchwała z 8 marca 2007 r., III CZP 165/06

   …zmianę powództwa. Nie oznacza to jednak, że takie pismo nie podlega opłacie sądowej. Za obowiązkiem jej pobrania przemawia przepis art. 193 § 4 k.p.c. nakazujący w razie zmiany powództwa stosować odpowiednio art. 1261 k.p.c. (dotyczący obowiązku podania w pismach procesowych wartości…

5. Sąd Najwyższy, wyrok z 2 grudnia 2004 r., II CK 144/04

   …przez Sąd drugiej instancji, a skarżący uzasadnia jego naruszenie pozbawieniem go możliwości merytorycznej obrony. Zarzucając naruszenie art. 193 k.p.c. skarżący nie wskazuje wprawdzie, który z trzech przepisów tego artykułu jego zdaniem został naruszony, jednakże zestawienie uzasadnienia tego…

6. Sąd Najwyższy, wyrok z 12 stycznia 2005 r., I UK 160/04

   …decyzji organu rentowego wydanej na wniosek o przyznanie emerytury lub renty, niedopuszczalne jest przedmiotowe przekształcenie roszczenia (art. 193 k.p.c.) przez żądanie ustalenia tylko niektórych przesłanek warunkujących prawo do świadczenia. Przewodniczący SSN Jerzy Kwaśniewski, Sędziowie: SN…

7. Sąd Najwyższy, wyrok z 11 stycznia 2008 r., I PK 167/07

   …naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 193 § 1 i 2, art. 321 § 1 oraz art. 17 pkt 4 w związku z art. 461 § 11 k.p.c. Zgodnie z art. 193 § 1 k.p.c. zmiana powództwa jest dopuszczalna, jeżeli nie wpływa na właściwość sądu. Przepis art. 193 § 2 k.p.c. stanowi, że jeżeli w myśl 9 przepisu…

8. Sąd Najwyższy, wyrok z 4 lutego 2015 r., IV CSK 188/14

   …nie następuje kumulacja roszczeń, bowiem skarżący takiej czynności procesowej zaprzecza, powstaje zagadnienie czy taka zmiana 5 powództwa (art. 193 k.p.c.), polegająca na zastąpieniu roszczenia dotychczasowego roszczeniem nowym powinna być oceniana wyłącznie z punktu widzenia art. 193 k.p.c. i…

9. Sąd Najwyższy, wyrok z 8 lipca 2010 r., II CSK 645/09

   …pierwszego postępowania przed sądem okręgowym. Powołuje się więc wyłącznie na konsekwencje płynące z treści art. 386 § 6 k.p.c. W świetle art. 193 k.p.c. zmiana powództwa może polegać na wystąpieniu z nowym roszczeniem obok pierwotnego bądź też na zgłoszeniu nowego roszczenia zamiast…

10. Sąd Najwyższy, wyrok z 8 grudnia 2016 r., II PK 264/15

    …pracownika jednego z roszczeń alternatywnych, określonych między innymi w art. 45 § 1 k.p., jest wprawdzie zmianą powództwa w rozumieniu art. 193 § 3 k.p.c., nie znaczy to jednak, że stosuje się do niego wymogi procesowe określone w art. 203 § 1 i 2 k.p.c. Łącząc powyższe zapatrywanie z…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 193 (1892)

Historia zmian

Bez zmian od 24 marca 2026 r.