Art. 192

Pokaż w całym akcie

Art. 192 Kodeksu postępowania cywilnego
Art. 192. Z chwilą doręczenia pozwu:
1) nie można w toku sprawy wszcząć pomiędzy tymi samymi stronami nowego postępowania o to samo roszczenie;
2) pozwany może wytoczyć przeciw powodowi powództwo wzajemne;
3) zbycie w toku sprawy rzeczy lub prawa, objętych sporem, nie ma wpływu na dalszy bieg sprawy; nabywca może jednak wejść na miejsce zbywcy za zezwoleniem strony przeciwnej.

art. 192 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 468, 473 i 830)

art. 192 k.p.c.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, uchwała z 16 grudnia 2009 r., III CZP 80/09

   …odpowiednie stosowanie w postępowaniu nieprocesowym przepisów o procesie (art. 13 § 2 k.p.c.), należy wykluczyć powoływanie się na art. 192 pkt 3 k.p.c. w tych przypadkach, w których wpis prawa w księdze wieczystej zależy od ujawnienia w niej zbycia innego prawa. Sąd Najwyższy podniósł…

2. Sąd Najwyższy, uchwała z 17 czerwca 2010 r., III CZP 38/10

   …woli, a więc czy zachowuje legitymację procesową formalną i materialną oraz czy sytuacja taka podpada pod regulację zawartą w art. 192 pkt 3 k.p.c. Artykuł 192 pkt 3 k.p.c. stanowi, że z chwilą doręczenia pozwu zbycie w toku sprawy rzeczy lub prawa, objętych sporem, nie ma wpływu na…

3. Sąd Najwyższy, uchwała z 5 marca 2009 r., III CZP 4/09

   …ta jednak jest o tyle uwzględniana, że za zgodą stron sprawa może toczyć się dalej po wstąpieniu nabywcy prawa w miejsce zbywcy. Istota art. 192 k.p.c. sprawia, że może on mieć zastosowanie tylko do postępowania rozpoznawczego. Zgoda dłużnika na dokonywanie czynności zarówno w postępowaniu…

4. Sąd Najwyższy, uchwała z 7 października 2004 r., II PZP 9/04

   …może być wyrażona konkludentnie, np. poprzez wdanie się w spór merytoryczny z nabywcą. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 4 Przepis art. 192 pkt 3 k.p.c. normuje skutki procesowe następstwa prawnego pod tytułem szczególnym czyli zbycia rzeczy lub prawa, o które toczy się spór, w toku…

5. Sąd Najwyższy, uchwała z 8 grudnia 2016 r., III CZP 85/16

   …lub spółki nowo zawiązanej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 maja 2016 r., III CZP 20/16). Na poparcie poglądu, że art. 192 pkt 3 k.p.c. stosuje się w przypadkach podziału w toku procesu przez wydzielenie spółki kapitałowej, będącej stroną procesu, w związku z czym…

6. Sąd Najwyższy, uchwała z 29 kwietnia 2008 r., III CZP 17/08

   …jest wpisanie innego prawa, nie może być pominięte także wtedy, gdy nastąpiło po złożeniu wniosku o wpis hipoteki, gdyż zastosowanie art. 192 pkt 3 k.p.c. jest wyłączone. Odmienny pogląd wyraził Sąd Najwyższy m.in. w postanowieniu z dnia 23 października 1996 r., I CKU 13/96, stwierdzając, że…

7. Sąd Najwyższy, uchwała z 14 grudnia 2007 r., III CZP 124/07

   …do procesu – obok lub zamiast powoda – podnosząc, że odmienne stanowisko przyznawałoby mu więcej praw niż wynika z art. 196 § 1 lub art. 192 pkt 3 k.p.c. Istotne wątpliwości, ze względu na brak szczegółowej regulacji w ustawie, dotyczą „wstąpienia” zarządcy do toczącego się procesu oraz…

8. Sąd Najwyższy, wyrok z 19 listopada 2014 r., II CSK 196/14

   …je stosunku prawnego wynika, że są materialnie zobowiązane/uprawnione. W postępowaniu rozpoznawczym wyjątek od tej zasady tworzy art. 192 pkt 3 k.p.c. stanowiąc, że z chwilą doręczenia pozwu zbycie rzeczy lub prawa objętych sporem nie wpływa na dalszy bieg sprawy. Jeżeli więc w toku…

9. Sąd Najwyższy, wyrok z 26 czerwca 2013 r., V CSK 347/12

   …mających zastosowanie właściwych przepisów prawa materialnego. Nieuzasadniony jest zarzut naruszenia art. 10 ust. 1 u.k.w.h. w zw. z art. 192 pkt 3 k.p.c. Według tego ostatniego przepisu, zbycie w toku sprawy rzeczy lub prawa, objętych sporem, nie ma wpływu na dalszy bieg sprawy; nabywca może…

10. Sąd Najwyższy, wyrok z 11 grudnia 2013 r., IV CSK 222/13

    …na jej rzecz przez pozwanego w toku procesu „powrotnej” darowizny. Argumentacja Sądu Apelacyjnego, opierającego tę skuteczność na art. 192 pkt 3 k.p.c., wymaga 11 jednak pewnego uzupełnienia i skorygowania. Przypadki rozporządzenia w toku procesu pauliańskiego przez osobę trzecią lub…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 192 (1371)

Historia zmian

Bez zmian od 24 marca 2026 r.