Art. 189¹

Pokaż w całym akcie

Art. 189¹ Kodeksu postępowania cywilnego
Art. 189¹. Uprawnienie, o którym mowa w art. 189, przysługuje również, w toku prowadzonego postępowania, organowi podatkowemu, jeżeli ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa jest niezbędne dla oceny skutków podatkowych.

art. 189¹ ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 468, 473 i 830)

art. 189¹ k.p.c.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, wyrok z 16 lutego 2011 r., I CSK 305/10
2. Sąd Najwyższy, postanowienie z 12 stycznia 2010 r., III CZP 113/09

   …które wzbudziły wątpliwości organu co do zawarcia tych umów, przysługuje legitymacja czynna do wystąpienia do sądu cywilnego w oparciu o art. 189 1 k.p.c. w związku z art. 199a § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 8, poz. 60 z 2005 r. ze zm.) i art. 31 ust. 1 i…

3. Sąd Najwyższy, uchwała z 24 września 2020 r., III PZP 1/20

   …nieistnienia małżeństwa” (art. 182 § 3 k.p.c.), „ o ustalenie przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa” (art. 189 i art. 189¹ k.p.c.), „o ustalenie istnienia lub nieistnienia małżeństwa” (art. 425 k.p.c., art. 447 § 2 k.p.c.), „o ustalenie kontaktów z małoletnimi dziećmi”…

4. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 29 maja 2018 r., II FSK 1172/16

   …wszystkim ustalenie, że wyroki wydane we wskazanych postępowaniach przed sądem powszechnym z powództw innych organów, wytoczone na podstawie art. 189¹ K.p.c., nie będą korzystały z rozszerzonej prawomocności (erga omnes) i nie będą wiążące dla organu podatkowego rozstrzygającego w niniejszej…

5. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 30 października 2008 r., II FSK 1051/07
6. Sąd Okręgowy w Warszawie, wyrok z 9 kwietnia 2021 r., IV C 701/17

   …się tak w drodze pisma przygotowawczego powoda z dnia 12 września 2017 r. /k. 1812 – koperta/. Podstawą powyższego roszczenia był przepis art. 189¹ k.p.c. Zgodnie z jego treścią, uprawnienie o ustalenie przysługuje również, w toku prowadzonego postępowania, organowi podatkowemu, jeżeli ustalenie…

7. Sąd Apelacyjny w Katowicach, postanowienie z 13 kwietnia 2016 r., I ACz 357/16

   …nieistnienia tego stosunku prawnego lub prawa. Organem podatkowym jest m.in. naczelnik urzędu skarbowego. W procesie wytoczonym w oparciu o art. 189¹ k.p.c. organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej nie dochodzi żadnych roszczeń, ze stroną pozwaną pozostaje wyłącznie w administracyjnym stosunku…

8. Sąd Okręgowy w Płocku, wyrok z 17 września 2013 r., I C 342/11

   …Z tych przyczyn, Sąd w przeważającej części odmówił wiary zeznaniom S. K.. Sąd zważył, co następuje: Podstawę prawną żądania powodów stanowi art. 189¹ kpc, zgodnie z którym uprawnienie, o którym mowa w art. 189 kpc, przysługuje również, w toku prowadzonego postępowania, organowi podatkowemu lub…

9. Sąd Okręgowy w Koninie, wyrok z 29 grudnia 2017 r., I C 828/14

   …w tym przepisie przesłanek obliguje organ podatkowy do wystąpienia ze stosownym powództwem, którego formalnoprawną podstawę stanowi art. 189¹ k.p.c. w zw. z art. 189 k.p.c. Na wskazanej podstawie organ podatkowy występuje do sądu powszechnego, który może uznać, że co do istnienia lub nie…

10. Sąd Apelacyjny w Warszawie, wyrok z 10 kwietnia 2017 r., VI ACa 1901/15

    …instancji nie rozpoznał istoty sprawy. Zaskarżony wyrok oparto bowiem na fałszywych założeniach. Pierwsze z nich wiąże się ściśle z hipotezą art. 189¹ k.p.c. Nie ma racji Sąd Okręgowy utrzymując, że powód nie ma legitymacji biernej z uwagi na to, że „w sprawie nie wystąpiła (…) niezbędność…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 189¹ (124)

Historia zmian

Bez zmian od 24 marca 2026 r.