Art. 301

Pokaż w całym akcie

Art. 301 Kodeksu cywilnego
Art. 301.
§ 1. Mający służebność mieszkania może przyjąć na mieszkanie małżonka i dzieci małoletnie. Inne osoby może przyjąć tylko wtedy, gdy są przez niego utrzymywane albo potrzebne przy prowadzeniu gospodarstwa domowego. Dzieci przyjęte jako małoletnie mogą pozostać w mieszkaniu także po uzyskaniu pełnoletności.
§ 2. Można się umówić, że po śmierci uprawnionego służebność mieszkania przysługiwać będzie jego dzieciom, rodzicom i małżonkowi.

art. 301 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2026 r. poz. 795)

art. 301 k.c.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, wyrok z 20 września 2002 r., III RN 139/01

   …Sądu Administracyjnego zaskarżył rewizją nadzwyczajną Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego, zarzucając mu rażące naruszenie prawa przez obrazę: art. 301 § 1 KC w związku z art. 51 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), wobec przejścia do…

2. Sąd Najwyższy, wyrok z 12 stycznia 2006 r., II CK 341/05

   …bowiem ściśle związane ze świadczeniem, polegającym na pomocy rodzicom w prowadzeniu gospodarstwa domowego w tych pomieszczeniach. Zgodnie z art. 301 k.c., uprawniony ze służebności mieszkania może zezwolić na zajmowanie tego mieszkania osobom, które są mu potrzebne do prowadzenia gospodarstwa…

3. Sąd Najwyższy, postanowienie z 22 listopada 2013 r., II CSK 144/13

   …prawa rzeczowego, obejmującego obecnie zajmowany, ewentualnie inny lokal przeznaczony 9 dla uczestniczki (np. służebność osobista mieszkania, art. 301 k.c.). Ustanowienie takiej służebności może stanowić samodzielny wariant zniesienia współwłasności spornej (dziedziczonej) nieruchomości gruntowej.…

4. Sąd Najwyższy, postanowienie z 24 stycznia 2013 r., V CSK 549/11

   …za celowe ustanowienie prawnorzeczowego korzystania z własnościowego lokalu spółdzielczego, dopuściłby obciążenie go służebnością mieszkania (art. 301 k.c.), jako ograniczonym prawem rzeczowym gwarantującym najlepiej osobiste korzystanie z lokalu. Cechą istotną użytkowania jest pobieranie pożytków…

5. Sąd Najwyższy, wyrok z 8 marca 2012 r., III CSK 238/11

   …naprawienie szkody (art. 299 § 1 k.s.h. w zw. z art. 4421 § 2 k.c.). Zarzuty naruszenia art. 586 k.s.h., art. 301 kodeksu handlowego z 1934 r., art. 301 § 3 z 1997 r. oraz art. 4421 § 2 k.c. należy zatem uznać za chybione. Sąd Rejonowy oddalił powództwo wobec pozwanego T. S. dlatego, ponieważ nie…

6. NSA oz. w Krakowie, wyrok z 16 lutego 1994 r., SA/Kr 877/93

   …Anna T. może przyjąć do mieszkania małżonka, dzieci małoletnie, a także inne osoby potrzebne jej przy prowadzeniu gospodarstwa domowego /art. 301 par. 1 Kc/. Z akt sprawy wynika, że Tadeusz J. jest osobą, która 89-letniej Annie T. prowadzi gospodarstwo domowe, do czego zresztą jest…

7. NSA oz. w Łodzi, wyrok z 3 września 2003 r., II SA/Łd 1799/02

   …Należy zaznaczyć, iż właścicielem nieruchomości jest Beata K. zaś skarżącym przysługuje jedynie służebność mieszkania o której mowa w art. 301 kodeksu cywilnego. Służebność osobista jest ograniczonym prawem rzeczowym do którego ochrony stosuje się przepisy o ochronie własności. Oznacza to, iż…

8. Sąd Rejonowy w Gdyni, wyrok z 24 czerwca 2019 r., I C 105/13

   …wiążącego orzeczenia (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 21 marca 2018r., V ACa 823/16, L.). Zważyć należy, iż zgodnie z treścią art. 301 § 1 kc mający służebność mieszkania może przyjąć na mieszkanie małżonka i dzieci małoletnie. Inne osoby może przyjąć tylko wtedy, gdy są przez…

9. Sąd Rejonowy w Słupsku, wyrok z 1 marca 2018 r., I C 743/17

   …mieszkania wykonuje ją (vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12.01.2006r., II CK 341/05). Możliwość zamieszkiwania przez osoby wymienione w art. 301 k.c. zależy od tego, czy uprawniony wykonuje przysługującą mu służebność. W razie gdy uprawniony przestaje zamieszkiwać w lokalu objętym…

10. Sąd Okręgowy w Tarnowie, wyrok z 7 kwietnia 2016 r., I Ca 31/16

    …zaspokajania potrzeb kulturalnych itp.(por. E. Gniewek, Kodeks cywilny. Księga druga. Własność i inne prawa rzeczowe. Komentarz do art.301 Kodeksu cywilnego, Zakamycze 2001, Nb 8229). W niniejszej sprawie brak powodów aby uznać, że treść prawa ustanowionego umową stron odbiegała od ogólnej…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 301 (82)

Historia zmian

Bez zmian od 19 maja 2026 r.