Wyrok Sądu Rejonowego w Radomiu z dnia 23 września 2025 r., V GC 100/24

wyrok Sądu Rejonowego w Radomiu z dnia 23 września 2025 r., V GC 100/24

Tekst

1 Sygn. akt V GC 100/24

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

2 Dnia 23 września 2025 roku

3 Sąd Rejonowy w Radomiu V Wydział Gospodarczy w składzie:

4 Przewodniczący

5 sędzia Monika Podgórska

6 Protokolant

7 Izabela Nowakowska

8 po rozpoznaniu w dniu 15 września 2025 roku w Radomiu na rozprawie

9 sprawy z powództwa P. K.

10 przeciwko H. M.

11 z udziałem M. K. jako interwenienta ubocznego po stronie pozwanej

12 o zapłatę

13 I. zasądza od H. M. na rzecz P. K. kwotę 12.951,90 zł (dwanaście tysięcy dziewięćset pięćdziesiąt jeden złotych dziewięćdziesiąt groszy) wraz z odsetkami ustawowym za opóźnienie liczonymi od kwot :

14 431,73 zł od dnia 8 stycznia 2021 roku do dnia zapłaty,

15 431,73 zł od dnia 8 lutego 2021 roku do dnia zapłaty,

16 431,73 zł od dnia 8 marca 2021 roku do dnia zapłaty,

17 431,73 zł od dnia 8 kwietnia 2021 roku do dnia zapłaty,

18 431,73 zł od dnia 8 maja 2021 roku do dnia zapłaty,

19 431,73 zł od dnia 8 czerwca 2021 roku do dnia zapłaty,

20 431,73 zł od dnia 8 lipca 2021 roku do dnia zapłaty,

21 431,73 zł od dnia 8 sierpnia 2021 roku do dnia zapłaty,

22 431,73 zł od dnia 8 września 2021 roku do dnia zapłaty,

23 431,73 zł od dnia 8 października 2021 roku do dnia zapłaty,

24 431,73 zł od dnia 8 listopada 2021 roku do dnia zapłaty,

25 431,73 zł od dnia 8 grudnia 2021 roku do dnia zapłaty,

26 431,73 zł od dnia 8 stycznia 2022 roku do dnia zapłaty,

27 431,73 zł od dnia 8 lutego 2022 roku do dnia zapłaty,

28 431,73 zł od dnia 8 marca 2022 roku do dnia zapłaty,

29 431,73 zł od dnia 8 kwietnia 2022 roku do dnia zapłaty,

30 431,73 zł od dnia 8 maja 2022 roku do dnia zapłaty,

31 431,73 zł od dnia 8 czerwca 2022 roku do dnia zapłaty,

32 431,73 zł od dnia 8 lipca 2022 roku do dnia zapłaty,

33 431,73 zł od dnia 8 sierpnia 2022 roku do dnia zapłaty,

34 431,73 zł od dnia 8 września 2022 roku do dnia zapłaty,

35 431,73 zł od dnia 8 października 2022 roku do dnia zapłaty,

36 431,73 zł od dnia 8 listopada 2022 roku do dnia zapłaty,

37 431,73 zł od dnia 8 grudnia 2022 roku do dnia zapłaty,

38 431,73 zł od dnia 8 stycznia 2023 roku do dnia zapłaty,

39 431,73 zł od dnia 8 lutego 2023 roku do dnia zapłaty,

40 431,73 zł od dnia 8 marca 2023 roku do dnia zapłaty,

41 431,73 zł od dnia 8 kwietnia 2023 roku do dnia zapłaty,

42 431,73 zł od dnia 8 maja 2023 roku do dnia zapłaty,

43 431,73 zł od dnia 8 czerwca 2023 roku do dnia zapłaty;

44 II. oddala powództwo w pozostałym zakresie;

45 III. zasądza od H. M. na rzecz P. K. kwotę

46 1.026,20 zł (tysiąc dwadzieścia sześć złotych dwadzieścia groszy) tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów postępowania zabezpieczającego wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie za czas od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku do dnia zapłaty;

47 IV. zasądza od M. K. na rzecz P. K. kwotę

48 1.026,20 zł (tysiąc dwadzieścia sześć złotych dwadzieścia groszy) tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów postępowania zabezpieczającego wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie za czas od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku do dnia zapłaty.

49 Sygn. akt V GC 100/24

Uzasadnienie

50 Pozwem z 29 grudnia 2023 roku (data nadania pisma w placówce pocztowej) powód P. K., reprezentowany przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, wniósł o zasądzenie od pozwanego H. M. kwoty 23.422,23 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od poszczególnych kwot wskazanych w pozwie. Pozew obejmował ponadto żądanie zasądzenia kosztów procesu. W uzasadnieniu wskazano, że powód był wspólnikiem (...) P. K., M. K. spółki cywilnej, która wynajmowała pozwanemu lokal użytkowy. Powód 22 stycznia 2018 r. złożył oświadczenie o wypowiedzeniu udziału w spółce. O fakcie rozwiązania spółki poinformował pozwanego pismem z 17 października 2018 r. i wezwał do uiszczania połowy czynszu na jego rzecz, do czego pozwana się nie zastosowała ( pozew – karty: 4-29 akt sprawy).

51 Nakazem zapłaty w postępowaniu upominawczym z dnia 16 stycznia 2024 roku zasądzono na rzecz powoda całość zgłoszonego przez niego roszczenia ( nakaz zapłaty w sprawie V GNc 6/24 – karta: 323-324 akt sprawy).

52 W sprzeciwie od nakazu pozwany H. M. wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie kosztów procesu. Przyznał fakt zawarcia umowy najmu ze spółką (...) P. K., M. K. z siedzibą w C., wskazywał natomiast, że czynsz miał być uiszczany na rachunek wskazany każdorazowo na fakturze VAT. Podniósł przy tym zarzut przedawnienia roszczenia, jak również zarzut naruszenia zasad współżycia społecznego ( sprzeciw od nakazu zapłaty – karty: 329-332 akt sprawy).

53 W odpowiedzi na powyższe, powód pismem z dnia 8 lipca 2024 roku podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Twierdził, że zarzut przedawnienia roszczenia winien zostać nieuwzględniony, gdyż pozwany nie wskazał nawet terminu, w którym roszczenie miałoby rzekomo ulec przedawnieniu. Podnosił, że pozwany przez prawie 5 lat ignorował korespondencję otrzymywaną od powoda, w tym załączane do niej dokumenty, wierząc bezkrytycznie w twierdzenia drugiego ze współwłaścicieli budynku – M. K.. Akcentował lakoniczność zarzutu naruszenie zasad współżycia społecznego podnosząc przy tym, że na gruncie art. 5 k.c. obowiązuje zasada „czystych rąk”, zgodnie z którą na nadużycie prawa podmiotowego może skutecznie powoływać się tylko ten, kto sam nie narusza zasad współżycia społecznego ( odpowiedź na sprzeciw – karty: 332-395 akt sprawy).

54 W dalszym toku postępowania, strony podtrzymywały swoje dotychczasowe stanowiska procesowe.

55 Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:

56 W dniu 16 lutego 2010 roku P. K. i K. D. zawarli umowę spółki cywilnej pod nazwą (...) K. D., P. K. spółka cywilna. Umowa ta została zmieniona w dniu 28 listopada 2011 roku i wówczas jej stroną stała się również M. K., a nazwa spółki uzyskała brzmienie: (...) P. K., M. K. spółka cywilna. W wyniku kolejnej zmiany tej umowy, dokonanej w dniu 31 grudnia 2011 roku:

57 - stronami umowy spółki pozostali: P. K. i M. K.,

58 - P. K. i M. K. nabyli m.in. prawo użytkowania wieczystego działki o nr ewidencyjnym (...), położonej w R. przy ul. (...), uregulowanej w księdze wieczystej nr (...),

59 - udział w zyskach i stratach przysługiwał wspólnikom w częściach równych,

60 - każdy ze wspólników uprawniony był do prowadzenia spraw spółki w zakresie nie przekraczającym czynności zwykłego zarządu,

61 - dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu wymagało uchwały wspólników,

62 - każdemu ze wspólników przysługiwało prawo do wystąpienia ze spółki z ważnych powodów poprzez wypowiedzenie udziału ze skutkiem natychmiastowym ( kopia wypisu aktu notarialnego z dnia 31 grudnia 2011 roku wpisanego do rep. A nr (...), sporządzonego przed asesorem notarialnym D. C. – Kancelaria Notarialna w C. – karty: 37-46 akt sprawy).

63 Dnia 11 kwietnia 2017 r. wspólnicy spółki (...) P. K., M. K. wynajęli H. M. lokal użytkowy o powierzchni 27 m ( 2) położony w R. przy ulicy (...), nr księgi wieczystej (...). Czynsz miesięczny w okresie od 1 maja 2017 roku do dnia 31 grudnia 2017 roku ustalono na kwotę 675,00 złotych netto, zaś od dnia 1 stycznia 2018 roku na kwotę 702,00 złotych netto. Czynsz miał być płatny co miesiąc z góry w terminie do 7 dnia każdego miesiąca. Umowa została zawarta na czas nieokreślony. Stronom przysługiwało prawo jej wypowiedzenia z zachowaniem trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia ( kopia umowy – karty: 114-117 akt sprawy),

64 Pismem datowanym na 22 stycznia 2018 roku P. K. wypowiedział udział w spółce cywilnej ze skutkiem natychmiastowym z uwagi na utratę zaufania do drugiego wspólnika, co całkowicie uniemożliwia dalsze współdziałanie w ramach spółki cywilnej ( kopia pisma – karty: 47-50 akt sprawy). Oświadczenie powyższe zostało doręczone M. K. w dniu 6 lutego 2018 roku ( kopia z.p.o. – karta 51 akt sprawy).

65 Główny Urząd Statystyczny zaświadczeniem z dnia 12 października 2018 roku potwierdził fakt skreślenia z rejestru REGON numeru (...) nadanego (...) P. K., M. K. spółce cywilnej (zaświadczenie k. 119, wykaz podmiotów zarejestrowanych jako podatnicy VAT k. 120 – 121, wydruk CEDIG k. 118).

66 P. K., pismem datowanym na 17 października 2018 roku poinformował H. M. o rozwiązaniu (...) P. K., M. K. spółka cywilna oraz uznawaniu faktur za okres od lipca do października 2018 roku za wystawione przez podmiot nieistniejący. Dołączył korekty tych faktur i wezwał do zapłaty za wskazany okres kwoty 108,81 zł na rachunek bankowy podany w treści rachunku nr (...) ( kopia pisma – karta 139 oraz kopia dowodu nadania i doręczenia pisma – karty 140-142 akt sprawy). W piśmie datowanym na 20 listopada 2018 roku P. K. zaprzeczył dalszemu istnieniu spółki cywilnej oraz wyjaśnił zasady rozliczania i wezwał H. M. do zapłaty kwoty wskazanej na rachunku nr (...) oraz połowy czynszu najmu za listopad 2018 roku, zgodnie z załączoną fakturą (...) ( kopia pisma – karty: 143-144 oraz kopia z.p.o. – karty: 145-147 akt sprawy).

67 Z dniem 3 stycznia 2019 roku (...) S.A. w W. zamknął rachunek bankowy nr (...) ( kopia pisma banku – karty: 186-187 akt sprawy).

68 Rachunek bankowy nr (...) nie należał do wspólników spółki cywilnej (...) P. K., M. K. s.c., ani do P. K. ( kopia zaświadczenia banku – karta 188 akt sprawy).

69 M. K., podając, że działa w imieniu (...) P. K., M. K. spółki cywilnej wystawiała w dalszym ciągu faktury VAT za najem lokalu na rzecz H. M., działającego pod firmą (...) H. M. (bezsporne).

70 Sąd Okręgowy w L.oddalił powództwo M. K. o ustalenie, że P. K. nie wypowiedział skutecznie ze skutkiem na dzień 6 lutego 2018 roku umowy spółki (...) P. K., M. K., stwierdzając w uzasadnieniu wyroku P. K. skutecznie wypowiedział swój udział w spółce bez zachowania terminu wypowiedzenia na dzień 6 lutego 2018 roku ( kopia uzasadnienia wyroku wydanego w sprawie (...) – karty: 197-233 akt sprawy). Wyrok uprawomocnił się w dniu 19 czerwca 2023 roku ( kopia odpisu wyroku Sąd Apelacyjnego L. wydanego w sprawie (...) – karta 235 akt sprawy).

71 M. K. została skazana za przestępstwo z art. 270 § 2 k.k. polegające na tym, że nie później niż do 30 listopada 2018 roku w C. wypełniła blankiet pełnomocnictwa opatrzony podpisem P. K., co było niezgodne z wolą P. K. oraz działaniem na jego szkodę, a także używała w/w dokumentu w ramach działalności (...) P. K., M. K. ( wydruk wyroku Sądu Rejonowego w C. z dnia 21 grudnia 2023 roku wydanego w sprawie (...) – karty: 311-313 akt sprawy).

72 Pismami kierowanymi do H. M., P. K. informował o istotnych faktach mających wpływ na zasadność żądania, wzywając jednocześnie do zapłaty ½ czynszu na rzecz powoda ( kopia pism wraz z dowodami nadania – karty k. 151 – 155, 156 – 160, 161 – 165, 166 – 170, 171 – 174, 174 – 177, 178 – 180, 181 – 185 akt sprawy).

73 P. K. wystawił H. M. faktury za wynajem lokalu przy ul. (...):

74 - na kwotę 1.404,00 zł, płatną do dnia 24 października 2018 roku za okres od 1 lipca do 31 października 2018 roku ( rachunek (...) – karta 52 akt sprawy),

75 - na kwotę 431,73 zł, płatną do dnia 7 listopada 2018 roku za listopad 2018 roku ( faktura (...) oraz dowód doręczenia – karta 53 akt sprawy),

76 - na kwotę 431,73 zł, płatną do dnia 7 grudnia 2018 roku za grudzień 2018 roku ( faktura (...) oraz dowód doręczenia – karta 55 akt sprawy),

77 - na kwotę 431,73 zł, płatną do dnia 7 stycznia 2019 roku za styczeń 2019 roku ( faktura (...) oraz dowód doręczenia – karta 57 akt sprawy),

78 - na kwotę 431,73 zł, płatną do dnia 7 lutego 2019 roku za luty 2019 roku ( faktura (...) oraz dowód doręczenia – karta 59 akt sprawy),

79 - na kwotę 431,73 zł, płatną do dnia 7 marca 2019 roku za marzec 2019 roku ( faktura (...) oraz dowód doręczenia – karta 60 akt sprawy),

80 - na kwotę 431,73 zł, płatną do dnia 7 kwietnia 2019 roku za kwiecień 2019 roku ( faktura (...) oraz dowód doręczenia – karta 63 akt sprawy),

81 - na kwotę 431,73 zł, płatną do dnia 7 maja 2019 roku za maj 2019 roku ( faktura (...) oraz dowód doręczenia – karta 65 akt sprawy),

82 - na kwotę 431,73 zł, płatną do dnia 7 czerwca 2019 roku za czerwiec 2019 roku ( faktura (...) – karta 67 akt sprawy),

83 - na kwotę 431,73 zł, płatną do dnia 7 lipca 2019 roku za lipiec 2019 roku ( faktura (...) – karta 68 akt sprawy),

84 - na kwotę 431,73 zł, płatną do dnia 7 sierpnia 2019 roku za sierpień 2019 roku ( faktura (...) – karta 69 akt sprawy),

85 - na kwotę 431,73 zł, płatną do dnia 7 września 2019 roku za wrzesień 2019 roku ( faktura (...) – karta 70 akt sprawy),

86 - na kwotę 431,73 zł, płatną do dnia 7 października 2019 roku za październik 2019 roku ( faktura (...) – karta 71 akt sprawy),

87 - na kwotę 431,73 zł, płatną do dnia 7 stycznia 2020 roku za styczeń 2020 roku ( faktura (...) – karta 72 akt sprawy),

88 - na kwotę 431,73 zł, płatną do dnia 7 lutego 2020 roku za luty 2020 roku ( faktura (...) - karta 73 akt sprawy),

89 - na kwotę 431,73 zł, płatną do dnia 7 marca 2020 roku za marzec 2020 roku ( faktura (...) – karta 74 akt sprawy),

90 - na kwotę 431,73 zł, płatną do dnia 7 kwietnia 2020 roku za kwiecień 2020 roku ( faktura (...) – karta 75 akt sprawy),

91 - na kwotę 431,73 zł, płatną do dnia 7 maja 2020 roku za maj 2020 roku ( faktura (...) – karta 76 akt sprawy),

92 - na kwotę 431,73 zł, płatną do dnia 7 czerwca 2020 roku za czerwiec 2020 roku ( faktura (...) – karta 77 akt sprawy),

93 - na kwotę 431,73 zł, płatną do dnia 7 lipca 2020 roku za lipiec 2020 roku ( faktura (...) – karta 78 akt sprawy),

94 - na kwotę 431,73 zł, płatną do dnia 7 sierpnia 2020 roku za sierpień 2020 roku ( faktura (...) – karta 79 akt sprawy),

95 - na kwotę 431,73 zł, płatną do dnia 7 września 2020 roku za wrzesień 2020 roku ( faktura (...) – karta 80 akt sprawy),

96 - na kwotę 431,73 zł, płatną do dnia 7 października 2020 roku za październik 2020 roku ( faktura (...) – karta 81 akt sprawy),

97 - na kwotę 431,73 zł, płatną do dnia 7 listopada 2020 roku za listopad 2020 roku ( faktura (...) – karta 82 akt sprawy),

98 - na kwotę 431,73 zł, płatną do dnia 7 grudnia 2020 roku za grudzień 2020 roku ( faktura (...) – karta 83 akt sprawy),

99 - na kwotę 431,73 zł, płatną do dnia 7 stycznia 2021 roku za styczeń 2021 roku ( faktura (...) – karta 84 akt sprawy),

100 - na kwotę 431,73 zł, płatną do dnia 7 lutego 2021 roku za luty 2021 roku ( faktura (...) - karta 85 akt sprawy),

101 - na kwotę 431,73 zł, płatną do dnia 7 marca 2021 roku za marzec 2021 roku ( faktura (...) – karta 86 akt sprawy),

102 - na kwotę 431,73 zł, płatną do dnia 7 kwietnia 2021 roku za kwiecień 2021 roku ( faktura (...) – karta 87 akt sprawy),

103 - na kwotę 431,73 zł, płatną do dnia 7 maja 2021 roku za maj 2021 roku ( faktura (...) – karta 88 akt sprawy),

104 - na kwotę 431,73 zł, płatną do dnia 7 czerwca 2021 roku za czerwiec 2021 roku ( faktura (...) – karta 89 akt sprawy),

105 - na kwotę 431,73 zł, płatną do dnia 7 lipca 2021 roku za lipiec 2021 roku ( faktura (...) – karta 90 akt sprawy),

106 - na kwotę 431,73 zł, płatną do dnia 7 sierpnia 2021 roku za sierpień 2021 roku ( faktura (...) – karta 91 akt sprawy),

107 - na kwotę 431,73 zł, płatną do dnia 7 września 2021 roku za wrzesień 2021 roku ( faktura (...) – karta 92 akt sprawy),

108 - na kwotę 431,73 zł, płatną do dnia 7 października 2021 roku za październik 2021 roku ( faktura (...) – karta 93 akt sprawy),

109 - na kwotę 431,73 zł, płatną do dnia 7 listopada 2021 roku za listopad 2021 roku ( faktura (...) karta 94 akt sprawy),

110 - na kwotę 431,73 zł, płatną do dnia 7 grudnia 2021 roku za grudzień 2021 roku ( faktura (...) – karta 95 akt sprawy),

111 - na kwotę 431,73 zł, płatną do dnia 7 stycznia 2022 roku za styczeń 2022 roku ( faktura (...) – karta 96 akt sprawy),

112 - na kwotę 431,73 zł, płatną do dnia 7 lutego 2022 roku za luty 2022 roku ( faktura (...) - karta 97 akt sprawy),

113 - na kwotę 431,73 zł, płatną do dnia 7 marca 2022 roku za marzec 2022 roku ( faktura (...) – karta 98 akt sprawy),

114 - na kwotę 431,73 zł, płatną do dnia 7 kwietnia 2022 roku za kwiecień 2022 roku ( faktura (...) – karta 99 akt sprawy),

115 - na kwotę 431,73 zł, płatną do dnia 7 maja 2022 roku za maj 2022 roku ( faktura (...) – karta 100 akt sprawy),

116 - na kwotę 431,73 zł, płatną do dnia 7 czerwca 2022 roku za czerwiec 2022 roku ( faktura (...) – karta 101 akt sprawy),

117 - na kwotę 431,73 zł, płatną do dnia 7 lipca 2022 roku za lipiec 2022 roku ( faktura (...) – karta 102 akt sprawy),

118 - na kwotę 431,73 zł, płatną do dnia 7 sierpnia 2022 roku za sierpień 2022 roku ( faktura (...) – karta 103 akt sprawy),

119 - na kwotę 431,73 zł, płatną do dnia 7 września 2022 roku za wrzesień 2022 roku ( faktura (...) – karta 104 akt sprawy),

120 - na kwotę 431,73 zł, płatną do dnia 7 października 2022 roku za październik 2022 roku ( faktura (...) – karta 105 akt sprawy),

121 - na kwotę 431,73 zł, płatną do dnia 7 listopada 2022 roku za listopad 2022 roku ( faktura (...) – karta 106 akt sprawy),

122 - na kwotę 431,73 zł, płatną do dnia 7 grudnia 2022 roku za grudzień 2022 roku ( faktura (...) – karta 107 akt sprawy),

123 - na kwotę 431,73 zł, płatną do dnia 7 stycznia 2023 roku za styczeń 2023 roku ( faktura (...) – karta 108 akt sprawy),

124 - na kwotę 431,73 zł, płatną do dnia 7 lutego 2023 roku za luty 2023 roku ( faktura (...) - karta 109 akt sprawy),

125 - na kwotę 431,73 zł, płatną do dnia 7 marca 2023 roku za marzec 2023 roku ( faktura (...) – karta 110 akt sprawy),

126 - na kwotę 431,73 zł, płatną do dnia 7 kwietnia 2023 roku za kwiecień 2023 roku ( faktura (...) – karta 111 akt sprawy),

127 - na kwotę 431,73 zł, płatną do dnia 7 maja 2023 roku za maj 2023 roku ( faktura (...) – karta 112 akt sprawy),

128 - na kwotę 431,73 zł, płatną do dnia 7 czerwca 2023 roku za czerwiec 2023 roku ( faktura (...) – karta 113 akt sprawy).

129 Postanowieniem z dnia 16 lipca 2024 roku komornik sądowy przy Sądzie Rejonowym w S.– P. H. ustalił koszty postępowania w celu wykonania zabezpieczenia roszczenia P. K. wobec H. M. na kwotę 3.567,57 zł ( odpis prawomocnego postanowienia wydanego w sprawie GKm (...) – karta 742 akt sprawy).

130 Sąd dokonał ustaleń faktycznych w oparciu o wskazane powyżej dokumenty. Nie były one kwestionowane w toku procesu przez żadną ze stron. Nie budziły także wątpliwości Sądu. Stan faktyczny w sprawie co do zasady był niesporny. Oddalono wnioski o przeprowadzenie dowodów z zeznań stron na podstawie art. 235² § 1 pkt 2 k.p.c. z uwagi, że miały one wykazać fakty bezsporne.

131 Sąd Rejonowy rozważył, co następuje:

132 Wysokość oraz obowiązek zapłaty czynszu z tytułu najmu lokali użytkowych – nie były sporne, za wyjątkiem należności, które stały się wymagalne przed dniem 1 stycznia 2020 roku z uwagi na upływ trzyletniego okresu ich przedawnienia z dniem 31 grudnia 2022 roku.

133 Osią sporu była przede wszystkim kwestia osoby uprawnionej do przyjęcia świadczeń określonych w umowie.

134 Zarzut przedawnienia części roszczeń Sąd uznał za zasadny. W doktrynie przyjmuje się, że świadczenie okresowe to świadczenie pieniędzy lub rzeczy oznaczonych co do gatunku, powtarzające się w określonych odstępach czasu, niestanowiące jednak z góry ustalonej całości. Do kategorii tej należą przede wszystkim roszczenia o zapłatę rent, czynszów i odsetek ( P. Machnikowski [w:] Kodeks cywilny..., red. E. Gniewek, P. Machnikowski, 2017, s. 305; P. Nazaruk [w:] Kodeks cywilny..., red. J. Ciszewski, 2014, s. 251; A. Jedliński [w:] Kodeks cywilny..., t. 1, red. A. Kidyba, s. 742). Okres przedawnienia roszczeń z tytułu czynszu najmu, a zatem świadczeń okresowych - wynosi 3 lata (art. 118 k.c.). Pozew został wniesiony w grudniu 2023 roku, a zatem należności wymagalne przed dniem 1 stycznia 2020 roku – uległy przedawnieniu. Tym samym powództwo co do kwoty 5.289,57 zł (kwoty wskazane w pkt od 1 do 13 petitum pozwu) podlegało oddaleniu na podstawie art. 118 k.c., gdyż powód nie wykazał, aby w tym okresie nastąpiły zdarzenia skutkujące przerwaniem biegu okresu przedawnienia wskazane w art. 123 § 1 k.c.

135 Sąd błędnie określił w wyroku zakres roszczenia przedawnionego, oddalając powództwo również co do należności wymagalnych od dnia 1 stycznia 2020 roku pomimo, że wniesienie pozwu w dniu 29 grudnia 2023 roku skutkowało przerwaniem biegu przedawnienia należności wymagalnych od 1 stycznia 2020 roku.

136 Przy ocenie, czy zarzut przedawnienia stanowi nadużycie prawa uwzględniać należy wszystkie okoliczności konkretnego przypadku, zachodzące zarówno po stronie zobowiązanego, jak i po stronie poszkodowanego. Choć zarzut przedawnienia nie stanowi w istocie prawa podmiotowego, jego podniesienie może w wyjątkowych okolicznościach stanowić nadużycie prawa w rozumieniu art. 5 k.c. Terminy przedawnienia roszczeń służą bowiem zagwarantowaniu pewności obrotu prawnego, stąd uznanie zarzutu przedawnienia za naruszający zasady współżycia społecznego mogłoby nastąpić jedynie w sytuacjach usprawiedliwionych wyjątkowymi okolicznościami. Stosując powołany przepis trzeba mieć oczywiście na względzie jego szczególny charakter wynikający z użycia w nim klauzul generalnych. Przepis ten może w wyjątkowych przypadkach rozwiązywać kolizję wartości przejawiającej się w pewności stosunków prawnych, chronionej instytucją przedawnienia oraz wartości, jaką stanowi prawo pokrzywdzonego do uzyskania ochrony prawnej naruszonego dobra ( wyrok Sądu Najwyższego z 8 listopada 2002 III CKN 1115/00). Z tej też przyczyny dla oceny, czy podniesiony zarzut przedawnienia nie nosi znamion nadużycia prawa, konieczne jest rozważenie charakteru dochodzonego roszczenia, przyczyn opóźnienia i jego nienadmierności ( wyrok Sądu Najwyższego z 2 kwietnia 2003 I CKN 204/2001).

137 Strona powodowa uzasadniając swoje stanowisko w przedmiocie nadużycia przez pozwanego prawa powołała następujące okoliczności:

138 - ignorowanie przez pozwanego oraz pozostałych najemców prawa powoda jako współwłaściciela nieruchomości przez prawie 5 lat,

139 - dokonanie przez pozwanego wyboru współwłaściciela, na rzecz którego uiszczał czynsz w sytuacji, gdy powód wielokrotnie sprzeciwiał się temu i tym samym pozbawienie powoda przez kilka lat pożytków cywilnych,

140 - wniesienie powództwa zaledwie kilka miesięcy po uprawomocnieniu się wyroku oddalającego powództwo M. K. o ustalenia istnienia spółki cywilnej.

141 Korzystanie przez dłużnika z zarzutu przedawnienia jest jego ustawowym prawem, a nie szczególnym przywilejem, więc co do zasady nie powinno być oceniane pejoratywnie. Jedynie w szczególnych okolicznościach zaistniałych w konkretnej sprawie zarzut ten może zostać potraktowany jako nadużycie prawa. Ciężar dowodu tych okoliczności spoczywa na stronie powołujące się na art. 5 k.c. Temu obowiązkowi strona powodowa w niniejszej sprawie nie podołała. Podkreślenia wymaga fakt, iż powód nadal ma status przedsiębiorcy i w tym postępowaniu dochodzi swoich roszczeń jako przedsiębiorca. Ustawodawca budując w stosunkach gospodarczych wzorzec należytej staranności nakazuje uwzględnić wyższe wymagania z uwagi na zawodowy charakter działalności dłużnika. Uzasadnieniem dla takiego „surowszego" wzorca jest okoliczność, że działalność przedsiębiorcy, mająca charakter gospodarczy lub zawodowy, prowadzona jest w sposób ciągły i powinna być oparta na szczególnych umiejętnościach. Nie oznacza to oczywiście, że profesjonalista powinien dołożyć szczególnej staranności przy prowadzeniu własnych spraw. W jego przypadku wymaga się jednak zwiększonego zaangażowania w podjęte działania przygotowujące i realizujące świadczenie. Chodzi więc o jego większą zapobiegliwość, rzetelność i dokładność w działaniach. Wzorzec starannego przedsiębiorcy działającego w profesjonalnym obrocie handlowym musi zatem także uwzględniać szczególną zdolność przewidywania skutków podejmowanych czynności oraz duże wymagania w zakresie jego wiedzy i umiejętności praktycznych (fachowość). Należy podkreślić, że chodzi także o wiedzę, która wykracza poza zasób informacji specjalistycznych w danej dziedzinie, ale jest niezbędna do profesjonalnego działania. Przykładem może być konieczność znajomości przepisów prawnych, obowiązujących w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej. Tym samym powód powinien był wytoczyć powództwo przed upływem okresu przedawnienia, jak czynił to inicjując sprawy, które toczyły się w tutejszym Sądzie pod sygn. V GC 446/19 i sygn. V GC 650/19. Wniesienie powództwa przez M. K. o ustalenie istnienia spółki cywilnej i nie zakończenie się tego postępowania przed upływem okresu przedawnienia uzasadniałoby ewentualnie zawieszenie postępowania w sprawie o zapłatę.

142 Twierdzenie pozwanego, iż czynsz najmu jest świadczeniem niepodzielnym – nie było zasadne. Przepis art. 379 § 2 k.c. definiuje świadczenie podzielne. Jest nim takie świadczenie, które może być spełnione częściowo bez istotnej zmiany przedmiotu lub wartości. Kryteria wyróżnienia świadczeń podzielnych muszą wystąpić kumulatywnie. Przy ocenie podzielności świadczenia nie chodzi o to, że nie może ono być spełnione częściami, ponieważ wartość części będzie mniejsza niż wartość całego świadczenia, ale o ocenę, czy przez spełnienie świadczenia w częściach nie zmieni się jego wartość jako całości. Kryterium ekonomiczne nie jest jednoznaczne, ponieważ o wpływie podziału świadczenia na jego wartość nie przesądzają obiektywne cechy świadczenia, lecz wola stron. Z woli stron umowy świadczenie nawet z natury podzielne może być traktowane jako niepodzielne, ze wszystkimi skutkami zobowiązania niepodzielnego. Jednakże z treść umowy najmu zawartej przez strony nie wskazuje na to, aby wolą stron było nadanie charakteru niepodzielności czynszowi. Nie wynika to bowiem z faktu wskazania jednego rachunku bankowego, gdyż w dacie zawarcia umowy wynajmującymi byli wspólnicy spółki cywilnej (współwłasność łączna tzw. bez udziałowa), którzy – na potrzeby prowadzonej działalności – zawarli umowę o prowadzenie rachunku bankowego. Rozwiązanie spółki cywilnej nie skutkowało rozwiązaniem, czy wygaśnięciem umowy najmu, ale zmieniało zasady partycypowania w pożytkach cywilnych, przysługujących z tytułu umowy najmu.

143 Oceniając natomiast legitymację procesową powoda wskazać należy, iż spółka cywilna nie ma osobowości prawnej. Istota spółki cywilnej wyczerpuje się w wielostronnym stosunku zobowiązaniowym łączącym wspólników. Zgodnie z przepisami kodeksu cywilnego przedsiębiorcą, który ma obowiązek działać pod firmą, ujawnianą we właściwym rejestrze jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna, o której mowa w art. 33¹k.c. Na gruncie prawa prywatnego nie spółka cywilna, lecz wspólnicy takiej spółki (osoby fizyczne) mają przymiot przedsiębiorców. Obowiązek działania przedsiębiorcy pod firmą (art. 43³§ 1 k.c.) w przypadku spółki cywilnej oznacza, że firma nie przysługuje spółce cywilnej, lecz ich wspólnikom, z których każdy ma odrębną firmę (imię i nazwisko). Posługiwanie się w obrocie nazwą przedsiębiorstwa prowadzonego przez wspólników nie dowodzi powstania odrębnej od wspólników struktury działającej na zewnątrz. Z chwilą rozwiązania spółki następuje zmiana charakteru majątku wspólników. Współwłasność łączna zmienia się we współwłasność w częściach ułamkowych. Konsekwencją tego jest, zgodnie z art. 875 § 1 k.c., odpowiednie stosowanie przepisów o współwłasności w częściach ułamkowych z zachowaniem przepisów art. 875 § 2 i 3 k.c. Zamieszczone w art. 875 § 1 k.c. odesłanie do przepisów o współwłasności w częściach ułamkowych odnosi się nie tylko do przepisów prawa materialnego (art. 195 i nast. k.c.), ale i przepisów regulujących postępowanie w przedmiocie zniesienia współwłasności (art. 617 i nast. k.p.c.). Adresatem uregulowania przyjętego w powołanych przepisach są byli wspólnicy spółki. Trafnie zatem przyjmuje się, że otwierające drogę do podziału majątku wspólnego ustalenie, że doszło do zapłaty długów, nie jest wiążące w stosunkach między wspólnikami a osobami trzecimi ( wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 lutego 2000 roku, w sprawie III CKN 599/98). Unormowanie przyjęte w art. 875 § 2 i 3 k.c. nie może zatem stanowić przeszkody w realizowaniu przez każdego z byłych wspólników - w okresie przed podziałem ich wspólnego majątku - uprawnienia w dochodzeniu od dłużnika tego majątku wierzytelności na swoją rzecz i w części odpowiadającej jego udziałowi. Podobnie rzecz się ma, gdy były wspólnik realizuje czynność zachowawczą w rozumieniu art. 209 k.c. ( uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 9 września 1999 roku, w sprawie II CKN 460/98, oraz wyroku Sądu Najwyższego z dnia 6 listopada 2002 roku, w sprawie I CKN 1118/00). Stanowisko takie w odniesieniu do uprawnień byłych małżonków, Sąd Najwyższy wyraził w uchwale z dnia 30 maja 1975 roku, w sprawie sygn. III CZP 27/75 i w postanowieniu z dnia 9 września 1999 roku, w sprawie sygn. II CKN 460/98, stwierdzając, że po ustaniu wspólności majątkowej każdy z małżonków może przed podziałem tego majątku dochodzić we własnym imieniu i na swoją rzecz od dłużnika majątku wspólnego przypadającej mu części wierzytelności podzielnej. Stanowisko to zachowuje aktualność w odniesieniu do majątku wspólnego wspólników spółki cywilnej z uwagi na podobieństwo sytuacji wspólników oraz małżonków po ustaniu wspólności majątkowej. W obu przypadkach przed dokonaniem podziału występuje wspólność pewnej masy majątkowej, w skład której wchodzą zarówno prawa rzeczowe, jak i obligacyjne, i do której znajdują odpowiednie zastosowanie przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych. Każdy ze wspólników może zatem skutecznie dochodzić od dłużnika tego majątku wierzytelności na swoją rzecz i w części odpowiadającej jego udziałowi ( wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 lutego 2009 roku, sygn. V CSK 325/08, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 lutego 2004 roku, IV CK 12/03).

144 Umowa spółki cywilnej zawarta przez P. K. i M. K. została rozwiązana z dniem 6 lutego 2018 roku. Powód bowiem zrealizował przysługujące mu uprawnienia do wypowiedzenia udziału bez zachowania terminów wypowiedzenia (art. 869 § 2 zdanie 1 k.c.), składając jednostronne oświadczenie w tym przedmiocie. Oświadczenie to dotarło do wiadomości M. K. w dniu 6 lutego 2018 roku. Ponieważ umowa spółki cywilnej miała charakter dwustronnej, wypowiedzenie udziału skutkowało rozwiązaniem spółki (art. 875 k.c.), o czym jednoznacznie przesądził prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w L.

145 z 4 maja 2022 roku, wydany w sprawie sygn. akt (...).

146 Wierzytelność pieniężna, stanowiąca składnik majątku wspólnego po rozwiązaniu spółki cywilnej, może być dochodzona przez byłego wspólnika w części odpowiadającej jego udziałowi w tym majątku, bez względu na stanowisko pozostałych wspólników ( wyrok Sądu Najwyższego z 10 lutego 2004 roku, sygn. IV CK 12/03). Tym samym powodowi, jako współwłaścicielowi najętej rzeczy, przysługiwała legitymacja procesowa czynna w niniejszym sprawie.

147 Sąd nie podzielił stanowiska pozwanego, iż uiszczając całość należności z tytułu czynszu na wskazany przez M. K. rachunek bankowy – zwolnił się z obowiązku zapłaty wobec powoda.

148 Pożytki i inne przychody z rzeczy wspólnej przypadają współwłaścicielom w stosunku do wielkości ich udziałów, a więc w tym przypadku współwłaściciele powinni brać udział po połowie w przychodach pochodzących z wynajmu lokalu (art. 207 k.c). Jak wynika z treści art. 201 k.c. do czynności zwykłego zarządu rzeczą wspólną potrzebna jest zgoda większości współwłaścicieli; w braku takiej zgody każdy ze współwłaścicieli może żądać upoważnienia sądowego do dokonania czynności. Żaden ze współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości nie posiadał większości, gdyż przysługiwały im równe udziały. Dla dokonania czynności zwykłego zarządu musieliby zatem występować wspólnie (art. 204 k.c.), a taka sytuacja nie miała miejsca. Dochodzenie czynszu najmu stanowi czynność zwykłego zarządu, ponieważ należy do kategorii bieżących, zwykłych spraw związanych z gospodarowaniem rzeczą wspólną. Każdy ze współwłaścicieli może wykonywać wszelkie czynności i dochodzić wszelkich roszczeń, które zmierzają do zachowania wspólnego prawa (art. 209 k.c.). Nie sposób przyjąć, że w omawianej sytuacji pobieranie czynszu najmu przez jednego ze współwłaścicieli, i to wbrew wyraźnej woli drugiego współwłaściciela, stanowiło czynność zachowawczą. Celem czynności zachowawczej jest ochrona wspólnego prawa przed możliwym niebezpieczeństwem utraty prawa własności, uszkodzenia, czy pogorszenia rzeczy, stanowiącej przedmiot współwłasności. W tym pojęciu mieszczą się czynności zmierzające do usunięcia zagrożenia wspólnej rzeczy i wspólnego prawa własności tej rzeczy, a także czynności podejmowane w sytuacji, gdy już doszło do naruszenia wspólnego prawa. Przesłanką istnienia samodzielnej legitymacji współwłaściciela jest więc zagrożenie lub naruszenie wspólnego prawa. Takie okoliczności nie zaistniały w niniejszej sprawie, a nadto powód sprzeciwiał się m.in. pobieraniu samodzielnie całości czynszu najmu przez M. K., o czym poinformował zarówno ją, jak i pozwanego. Tym samym M. K., pobierając w pełnej wysokości czynszu najmu od dnia rozwiązania spółki, przekroczyła swoje uprawnienia i naruszyła art. 201 k.c. W tej sytuacji świadczenie przez pozwanego na rzecz M. K. kwot ponad jej udział, stanowiło świadczenie do rąk osoby nieuprawnionej w rozumieniu art. 452 k.c. i nie mogło prowadzić do zwolnienia z zobowiązania wobec powoda. Pozwany, co najmniej od listopada 2018 roku miał wiedzę i świadomość rozwiązania (...) P. K., M. K. spółki cywilnej. W związku z dochodzącymi do niego sprzecznymi informacjami od byłych wspólników, że spółka nadal istnieje lub została skutecznie rozwiązana, wskazaniem przez M. K. innego rachunku bankowego do zapłaty czynszu - pozwany powinien powziąć, dokładając należytej staranności (art. 355 § 2 k.c.), uzasadnione wątpliwości co do osoby wierzyciela. Jako przedsiębiorca powinien wykazać się także zapobiegliwością w działaniach i zdolnością przewidywania skutków podejmowanych czynności. Rozsądnym i adekwatnym działaniem byłoby skorzystanie z porady prawnej, o ile pozwany nie dysponował wiedzą na temat możliwości wystąpienia z wnioskiem o zezwolenie na złożenia świadczenia do depozytu sądowego, gdyż w okolicznościach opisanych w stanie faktycznym – powstał spór co do osoby wierzyciela. Powód, jako wierzyciel do połowy czynszu, nie skorzystał z płatności dokonanych przez pozwanego, co mając na uwadze – Sąd uznał, iż pozwany nie zwolnił się w tym zakresie ze swojego długu. Wobec powyższego Sąd powinien był uwzględnić powództwo co do połowy czynszu wymagalnego w okresie od stycznia 2020 roku (a nie od stycznia 2021 roku) do czerwca 2023 roku - na podstawie umowy najmu zawartej przez strony, art. 875 § 2 i 3 k.c. i art. 207 k.c.

149 Zgodnie z art. 481 § 1 k.c. jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Poza sporem pozostawał fakt, iż pozwany nie uiścił połowy czynszu na rzecz powoda w terminach określonych w załączonych do pozwu fakturach, a ustalonych zgodnie z zapisami umowy najmu, tym samym stronie powodowej należały się odsetki ustawowe za opóźnienie, co mając na uwadze powyższe – Sąd uwzględnił w tym żądanie pozwu na podstawie powyżej powołanego przepisu oraz zapisów umowy najmu.

150 Okoliczność, iż pomiędzy M. K. a P. K. toczy się postępowanie o podział majątku wspólnego i tym samym zaistniały pomiędzy nimi spór o rozliczenie pożytków cywilnych pobranych przez M. K. m.in. od pozwanego, zgodnie z art. 618 k.c. zostanie objęty postępowaniem o podział majątku wspólnego – nie stanowiła przeszkody dla zakończenia niniejszej sprawy. Do roszczeń z tytułu posiadania rzeczy rozpoznawanych w toku sprawy o zniesienie współwłasności (art. 618 k.c.) należą m.in. sprawy o pobrane pożytki ( uchwała Sądu Najwyższego z 26 marca 1970 roku, w sprawie sygn. III CZP 7/70), a zatem sprawy wyłącznie pomiędzy współwłaścicielami, a nie współwłaścicielem a osobą trzecią. Oczywiście sposób rozliczenia pobranych przez M. K. pożytków cywilnych będzie miał znaczenie dla pozwanego, gdyż w sytuacji zasądzenia od M. K. na rzecz P. K. połowy uiszczonego przez pozwaną na rzecz M. K. czynszu za okres po rozwiązaniu spółki cywilnej – zaistnieją podstawy do żądania przez pozwanego od powoda zwrotu tych świadczeń. Niemniej jednak celu zawieszenia postępowania na podstawie art. 177 § 1 k.c. nie stanowi umożliwienie pozwanemu uniknięcia wytoczenia pozwu przeciwko P. K..

151 Zgodnie z wyrażoną w art. 98 § 1 i 3 k.p.c. zasadą odpowiedzialności za wynik procesu - strona przegrywająca zobowiązana jest zwrócić swojemu przeciwnikowi poniesione przez niego koszty procesu niezbędne do celowego dochodzenia swoich praw i celowej obrony. Celowość kosztów ustawodawca łączy z czynnością dochodzenia praw (przez stronę powodową) i celowej obrony (przez stronę pozwaną). Jakkolwiek pojęcie "niezbędności" podlega ocenie sądu, to jednak kosztów wymienionych w art. 98 nie można uznać za zbędne. Pod pojęciem kosztów postępowania cywilnego należy rozumieć więc wszelkie koszty ponoszone przez podmioty postępowania w związku z jego tokiem. Koszty postępowania cywilnego obejmują: koszty sądowe, na które składają się opłaty sądowe (opłata i opłata kancelaryjna), podlegające zwrotowi wydatki sądowe, koszty mediacji, koszty związane z udziałem strony występującej osobiście lub reprezentowanej przez pełnomocnika niewykwalifikowanego, na które składają się poniesione przez nią koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu oraz równowartość zarobku utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie, koszty zastępstwa procesowego strony przez pełnomocnika wykwalifikowanego, na które składają się jego wynagrodzenie i poniesione wydatki, w tym opłata skarbowa od pełnomocnictwa ( uchwała Sądu Najwyższego z dnia 12 marca 2003 roku, w sprawie III CZP 2/03). Mając na uwadze powyższe za koszty spełniające wskazane warunki, a poniesione przez strony, Sąd uznał: opłatę od pozwu 1.172 zł, opłaty za czynności zawodowych pełnomocników stron ustalone na podstawie § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz.U. z 2023 roku, poz. 1935) i na podstawie § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie (tekst jedn. Dz.U. z 2023, poz. 1934) – 7.200 zł (2 x 3.600 zł), opłaty od pełnomocnictw w kwocie łącznej 34 zł (2 x 17 zł).

152 Przedstawienie spisu kosztów odpowiadających uzgodnionemu przez mocodawcę z pełnomocnikiem wynagrodzeniu nie jest obowiązkowe – wystarczy zgłoszenie wniosku o zasądzenie kosztów „według norm przepisanych (taryfowych)”, czyli zgodnie z obowiązującymi stawkami (art. 109 § 1 k.p.c.). Wtedy to sąd określa wysokość wynagrodzenia, uwzględniając charakter i stopień zawiłości sprawy oraz wymagany nakład pracy pełnomocnika, a w przypadkach szczególnie uzasadnionych, gdy przemawia za tym sytuacja majątkowa lub rodzinna klienta albo rodzaj sprawy, może odpowiednio zasądzić koszty zastępstwa w wysokości ustalonej przez adwokata albo nie przyznać opłaty w ogóle ( m.in. uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z 17 października 1991 roku, w sprawie III CZP 101/91).

153 Opłaty za czynności zawodowych pełnomocników reprezentujących strony Sąd ustalił na poziomie stawki minimalnej. Sąd podziela bowiem stanowisko orzecznictwa i doktryny prawniczej, że ustawodawca określając wysokość stawek minimalnych wynagrodzenia profesjonalnych pełnomocników za poszczególne czynności lub za udział w postępowaniach rozważył i uwzględnił wszelkie okoliczności charakterystyczne dla danego typu spraw. Tym samym w stawkach minimalnych odzwierciedlona została swoista wycena koniecznego nakładu pracy pełnomocnika związana ze specyfiką określonego rodzaju postępowań. Jednocześnie ustawodawca pozostawił sądom orzekającym możliwość uwzględnienia nadzwyczajnych, szczególnych okoliczności, które pojawiając się w danej sprawie zwiększają nakład pracy niezbędnej do prawidłowej realizacji obowiązków profesjonalnego pomocnika procesowego. Brak jest przesłanek zasądzenia wynagrodzenia wyższego od stawek minimalnych w przedmiotowej sprawie, gdyż wskazane powyżej okoliczności nie wystąpiły, a skala aktywności pełnomocników stron pozostawała na przeciętnym poziomie. Sporządzanie obszernych pism procesowych, których treść w znacznym zakresie zawiera fragmenty orzeczeń Sądu Najwyższego i sądów powszechnych oraz fragmenty z komentarzy – nie stanowi o nakładzie pracy ponad poziom przeciętny, gdyż poglądy prezentowane przez Sąd Najwyższy oraz doktrynę – Sąd analizuje – na potrzeby rozstrzygnięcia sporu.

154 Powód wniósł o zasądzenie na jego rzecz od pozwanego także kosztów postępowania zabezpieczającego.

155 Z uwagi na charakter wpadkowy postępowania zabezpieczającego w odniesieniu do postępowania co do meritum rozstrzygnięcie o kosztach tego postępowania następuje dopiero w orzeczeniu kończącym postępowanie co do istoty sprawy zgodnie z art. 108 § 1 k.p.c. Wniosek o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów postępowania zabezpieczającego, powinien zostać zgłoszony do zamknięcia rozprawy (art. 109 k.p.c.). Przy czym o tym, która ze stron ponosi te koszty, decyduje wynik całego procesu, a nie sam tylko wynik postępowania zabezpieczającego. Uprawniony będzie mógł wystąpić z wnioskiem o zasądzenie kosztów postępowania zabezpieczającego w terminie 2 tygodni licząc od dnia uprawomocnienia się postanowienia komornika ustalającego wysokość kosztów w postępowaniu zabezpieczającym na zasadzie analogii wynikającej z przepisu art. 745 § 2 k.p.c.

156 Koszty wykonania postanowienia zabezpieczającego w przypadku, gdy tytuł zabezpieczenia podlega wykonaniu w drodze egzekucji, ustala komornik sądowy. Na podstawie art. 770 k.p.c. w zw. z art. 743 k.p.c. komornik może tylko ustalić koszty wykonania zabezpieczenia, nie jest natomiast władny orzec, kto te koszty ma ponieść, gdyż zgodnie z art. 745 k.p.c. rozstrzygnięcie w tym względzie należy do sądu. Postanowienie komornicze jest prejudykatem w stosunku do orzeczenia sądu, w którym zostanie ustalone, kto ponosi koszty postępowania jako całości, w tym postępowania zabezpieczającego. Przez pojęcie kosztów wykonania zabezpieczenia należy rozumieć wyłącznie koszty należne organowi egzekucyjnemu (opłaty i wydatki). Komornik nie jest natomiast uprawniony do ustalania wysokości kosztów wynagrodzenia pełnomocnika procesowego w postępowaniu zabezpieczającym. W przedmiocie obowiązku poniesienia tych kosztów orzeka dopiero sąd, natomiast podstawą rozstrzygnięcia sądu jest postanowienie komornika, w którym zawarta jest informacja, która ze stron i w jakim zakresie poniosła koszty postępowania w przedmiocie wykonania tytułu zabezpieczenia. Sąd jest przy tym związany prawomocnym postanowieniem komornika w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania zabezpieczającego. Koszt związany z reprezentacją strony w toku postępowania zabezpieczającego niewątpliwie zalicza się do celowych kosztów postępowania, a zatem podlega uwzględnieniu przy ustalaniu tych kosztów w orzeczeniu kończącym postępowanie co do meritum. Z uwagi jednak na brak szczegółowych unormowań w rozporządzeniach regulujących wysokość opłat za czynności adwokatów i radców prawnych, wysokość wynagrodzenia pełnomocnika powinna być ustalana w wysokości przyjętej w sprawach o najbardziej zbliżonym charakterze. W przypadku zabezpieczeń podlegających wykonaniu w drodze egzekucji problem ustalenia wysokości opłaty za czynności adwokata lub radcy prawnego został w praktyce orzeczniczej rozwiązany w ten sposób, że odpowiednio stosuje się tu stawki wynagrodzenia adwokackiego lub radcowskiego obowiązujące w postępowaniu egzekucyjnym.

157 Wniosek powoda o zasądzenie koszów postępowania zabezpieczającego ustalonych przez komornika sądowego na kwotę 3.869,77 zł oraz kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu zabezpieczającym wg norm przepisanych – został złożony w terminie (wniosek – karta 738 oraz postanowienie – karta 742 akt sprawy). Opłatę za czynności pełnomocnika powoda w postępowaniu zabezpieczającym Sąd ustalił na kwotę 900 zł (25% opłaty minimalnej, ustalonej na podstawie § 8 ust. 1 pkt 7 w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych). Tym samym koszty postępowania w przedmiocie wykonania zabezpieczenia wyniosły łącznie 4.769,77 zł.

158 W rozliczeniu kosztów procesu Sąd uwzględnił także koszty poniesione przez interwenta ubocznego – to jest kwotę 3.617 zł. Interwencja zgłoszona przez M. K. ma charakter samoistny. Przedmiotem procesu były należności z tytułu czynszu najmu, a M. K. uzasadniała swój interes prawny objęciem pożytków w postaci czynszu najmu postępowaniem toczącym się pomiędzy nią z powodem w sprawie o zniesienie współwłasności. W takim wypadku, z mocy art. 192 pkt 3 k.p.c. wyrok, wydany w niniejszej sprawie, będzie wywierał skutek bezpośrednio w stosunku pomiędzy M. K. a powodem. Wobec powyższego interwencja uboczna ma charakter samoistny (art. 81 k.p.c.), co uzasadnia odpowiednie stosowanie do stanowiska M. K. w procesie przepisów o współuczestnictwie jednolitym. Warto w tym miejscu przywołać pogląd Sądu Najwyższego wyrażony w postanowieniu z dnia 17 kwietnia 2013 roku, wydanym w sprawie V CZ 81/12, iż art. 107 k.p.c. zastosowanie znajduje wyłącznie w odniesieniu do interwencji niesamoistnej, a stosowanie do interwenienta ubocznego samoistnego przepisów o współuczestnictwie jednolitym przesądza, że rozstrzygnięcie o kosztach procesu, tak samo jak i rozstrzygnięcie sporu, dotyczy bezpośrednio interwenienta ubocznego, do którego stosujemy zasady orzekania o kosztach procesu między stronami.

159 Wobec powyższego zastosowanie w sprawie znajduje art. 105 § 1 k.p.c., zgodnie z którym współuczestnicy sporu zwracają koszty procesu w częściach równych. Sąd może jednak nakazać zwrot kosztów odpowiednio do udziału każdego ze współuczestników w sprawie, jeżeli pod tym względem zachodzą znaczne różnice.

160 W przedmiotowej sprawie – Sąd uznał za zassane obciążenie w częściach równych pozwanego i interwenienta ubocznego obowiązkiem zwrotu na rzecz powoda kosztów procesu.

161 Łączna kwota kosztów procesu poniesionych przez strony oraz interwenienta ubocznego, w tym kosztów postępowania zabezpieczającego, wyniosła 16.792,77 zł.

162 Przepis art. 100 k.p.c. uzupełnia zasadę odpowiedzialności za wynik procesu, wprowadzając zasadę kompensaty (zniesienia kosztów) oraz zasadę ich stosunkowego rozdziału. W wypadku zatem, kiedy obie strony procesu w równym lub różnym stopniu wygrały i przegrały proces orzeczenie o kosztach procesu może przybrać trzy różne postacie, a mianowicie:

163 1) wzajemnego zniesienia kosztów – jeżeli strony w równym lub niemal równym stopniu wygrały i przegrały proces;

164 2) stosunkowego rozdzielenia kosztów – jeżeli sąd uwzględnił tylko część roszczenia (roszczeń) powoda, w zależności od stopnia tego uwzględnienia;

165 3) zwrotu wszystkich kosztów – jeżeli przeciwnik strony uległ tylko w nieznacznej części swego żądania albo gdy określenie sumy zależało od wzajemnego obrachunku lub oceny sądu.

166 W przedmiotowej sprawie Sąd przyjął zasadę stosunkowego rozdzielenia kosztów procesu, przy czym w ramach tego rozliczenia zostały uwzględnione koszty procesu poniesione przez interwenienta ubocznego w wysokości 3.617 zł (ustalone analogicznie jak w przypadku kosztów wynagrodzenia zawodowych pełnomocników stron).

167 Pozwany i interwenient uboczny powinni przegrać spór (biorąc pod uwagę prawidłowo uwzględniony zarzut przedawnienia roszczenia, a zatem co do kwoty 5.289,57 zł, a nie - 10.470,33 zł) w 77,41%:

168 23.422,23 zł – 100%

169 18.132,66 zł (23.422,23 zł – 5.289,57 zł) – x

170 x = 77,41 %

171 w związku z powyższym powinni ponieść koszty procesu odpowiadające 77,41% sumy tych kosztów – to jest kwocie 12.999,28 zł (16.792,77 zł x 77,41%). Pozwany oraz interwenient uboczny wydatkowali na ten cel łącznie kwotę 7.234 zł, a zatem kwotę niższą o 5.765,28 zł. Wobec powyższego każdy z nich powinien zwrócić powodowi połowę tej kwoty, a zatem po 2.882,64 zł.