Art. 81
Tekst jednolity: Dz. U. z 2026 r. poz. 468 [PDF] z uwzględnieniem zmian: Dz. U. z 2026 r. poz. 473 [PDF], Dz. U. z 2026 r. poz. 830 [PDF]. Stan prawny na
Zapowiedziane zmiany wprowadzają: akt ogłoszony w Dz. U. z 2026 r. poz. 1003; akt ogłoszony w Dz. U. z 2026 r. poz. 1046; akt ogłoszony w Dz. U. z 2026 r. poz. 1296.
Art. 81. Jeżeli z istoty spornego stosunku prawnego lub z przepisu ustawy wynika, że wyrok w sprawie ma odnieść bezpośredni skutek prawny w stosunku między interwenientem a przeciwnikiem strony, do której interwenient przystąpił, do stanowiska interwenienta w procesie stosuje się odpowiednio przepisy o współuczestnictwie jednolitym.
Art. 81 Kodeksu postępowania cywilnego Art. 81. Jeżeli z istoty spornego stosunku prawnego lub z przepisu ustawy wynika, że wyrok w sprawie ma odnieść bezpośredni skutek prawny w stosunku między interwenientem a przeciwnikiem strony, do której interwenient przystąpił, do stanowiska interwenienta w procesie stosuje się odpowiednio przepisy o współuczestnictwie jednolitym.
art. 81 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 468, 473 i 830)
art. 81 k.p.c.
Orzecznictwo
- Sąd Najwyższy, wyrok z , IV CSK 610/13
…rozszerzoną prawomocnością odnosi się tylko do interwencji samoistnej, a takiego charakteru nie miała interwencja uboczna spółki „P.” (art. 81 k.p.c.), o czym niżej. Skoro, jak wskazano, zasadą jest, że związanie rozstrzygnięciem określonej kwestii w innej sprawie, różniącej się przedmiotem,…
- Sąd Najwyższy, postanowienie z , II CZ 84/17
…1961 r., I CR 1046/60, OSN 1962, nr 3, poz. 98, postanowienie z dnia 8 czerwca 1973 r., II CZ 75/73, OSNCP 1974, nr 2, poz. 38). W świetle art. 81 k.p.c. interwencja uboczna ma charakter samoistny w sytuacji, w której z istoty spornego stosunku prawnego lub z przepisu ustawy wynika, iż wyrok w…
- Sąd Najwyższy, wyrok z , II CSK 740/11
…że skuteczność wyroku co do osób trzecich może wynikać również z istoty występującego miedzy stronami stosunku prawnego, czego dowodzi treść art. 81 k.p.c. W związku z tym moc wiążąca prawomocnego orzeczenia rozciąga się na wszystkich współuczestników jednolitych, także tych, którzy nie…
- Sąd Najwyższy, postanowienie z , III SZ 1/14
…omawianego pojęcia. Dlatego w niektórych przepisach posługuje się terminem „istota spornego stosunku prawnego” (np. art. 73 § 2 k.p.c., art. 81 k.p.c.), a w innych (np. art. 299 k.p.c.) pojęciem „fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy”. Nie można również pominąć, że istota sprawy wymieniana…
- Sąd Najwyższy, wyrok z , II CSK 446/08
…pozwanych. Przewidziany w art. 79 k.p.c. zakaz uchyla szczególny rodzaj interwencji ubocznej określanej jako interwencja uboczna samoistna (art. 81 k.p.c.) Ponieważ wyrok w sprawie bez wątpienia nie odnosi bezpośredniego skutku prawnego pomiędzy interwenientami ubocznymi a powódką, brak jest…
- Sąd Najwyższy, wyrok z , I PKN 627/98
…art. 224 § 1 KPC w związku z art. 382 KPC. W zakresie kasacyjnego zarzutu naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisu art. 81 § 1 KPC nie można pomijać związania sądów prawomocnym wyrokiem zaocznym - ustalającym trwanie stosunku pracy w okresie od 1 maja 1994 r. do 25…
- Sąd Najwyższy, wyrok z , III CSK 305/14
…że potencjalne objęcie osoby trzeciej prawomocnością materialną wyroku może uzasadniać zgłoszenie przez nią interwencji ubocznej samoistnej (art. 81 k.p.c.), nie jest jednak tak, że to objęcie tej osoby ową prawomocnością stanowi skutek rzeczywistego zgłoszenia interwencji ubocznej. W związku z…
- Sąd Najwyższy, postanowienie z , V CZ 81/12
…jednolitym, a tym samym rozstrzygnięcie o zwrocie kosztów procesu, tak jak i rozstrzygnięcie sporu, dotyczy także interwenienta (art. 81 i 73 § 2 k.p.c.). Po drugie art. 107 k.p.c. składa się z trzech zdań, z których każde stanowi samodzielną podstawę orzekania o kosztach należnych…
- Sąd Najwyższy, postanowienie z , I CZ 184/12
…że na podstawie prawa materialnego mające zapaść w procesie rozstrzygnięcie może oddziaływać na jego sferę prawną w sposób bezpośredni (art. 81 k.p.c.), to jest objąć go skutkami powagi rzeczy osądzonej. Takie bezpośrednie oddziaływanie wyroku w relacji między interwenientem ubocznym a…
- Sąd Najwyższy, postanowienie z , V CSK 291/11
…prawny w stosunku między interwenientem a pozwanym (rozszerzona prawomocność – art. 427 § 4 w zw. z § 1 k.s.h.), ma charakter samoistny (art. 81 k.p.c.). Niemniej status procesowy interwenienta ubocznego samoistnego, mimo odpowiedniego stosowania przepisów o współuczestnictwie jednolitym, nie…
Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.
Wszystkie orzeczenia przy art. 81 (62)
Historia zmian
Bez zmian od 24 marca 2026 r.