Art. 87

Pokaż w całym akcie

Art. 87 Kodeksu postępowania cywilnego
Art. 87.
§ 1. Pełnomocnikiem może być adwokat lub radca prawny, w sprawach własności intelektualnej także rzecznik patentowy, a w sprawach restrukturyzacji i upadłości także osoba posiadająca licencję doradcy restrukturyzacyjnego, a ponadto osoba sprawująca zarząd majątkiem lub interesami strony oraz osoba pozostająca ze stroną w stałym stosunku zlecenia, jeżeli przedmiot sprawy wchodzi w zakres tego zlecenia, współuczestnik sporu, jak również małżonek, rodzeństwo, zstępni lub wstępni strony oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia.
§ 2. Pełnomocnikiem osoby prawnej lub przedsiębiorcy, w tym nieposiadającego osobowości prawnej, może być również pracownik tej jednostki albo jej organu nadrzędnego. Osoba prawna prowadząca, na podstawie odrębnych przepisów, obsługę prawną przedsiębiorcy, osoby prawnej lub innej jednostki organizacyjnej może udzielić pełnomocnictwa procesowego – w imieniu podmiotu, którego obsługę prawną prowadzi – adwokatowi lub radcy prawnemu, jeżeli została do tego upoważniona przez ten podmiot.
§ 3. W sprawach o ustalenie i zaprzeczenie pochodzenia dziecka i o roszczenia alimentacyjne pełnomocnikiem może być również przedstawiciel właściwego w sprawach z zakresu pomocy społecznej organu jednostki samorządu terytorialnego oraz organizacji pozarządowej, mającej na celu udzielanie pomocy rodzinie.
§ 4. W sprawach związanych z prowadzeniem gospodarstwa rolnego pełnomocnikiem rolnika może być również przedstawiciel organizacji zrzeszającej rolników indywidualnych, której rolnik jest członkiem.
§ 5. W sprawach związanych z ochroną praw konsumentów pełnomocnikiem może być przedstawiciel organizacji, do której zadań statutowych należy ochrona konsumentów.
§ 6. (uchylony)

art. 87 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 468, 473 i 830)

art. 87 k.p.c.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, uchwała z 13 października 2011 r., II UZP 6/11

   …tego upoważniony przez Prezesa ZUS. Pogląd ten został podtrzymany w wyroku z dnia 16 czerwca 2009 r., I UK 24/09 (LEX nr 518067). Zgodnie z art. 87 § 1 k.p.c., pełnomocnikiem strony może być adwokat lub radca prawny, a w sprawach własności przemysłowej także rzecznik patentowy, a ponadto osoba…

2. Sąd Najwyższy, uchwała z 18 czerwca 2019 r., III CZP 101/18

   …zwykły skład Sądu Najwyższego wyraźnie wskazał w uzasadnieniu postanowienia przedstawiającego zagadnienie prawne, koncentrując swą uwagę na art. 87 § 2 k.p.c. i rozważając, czy ten właśnie przepis może być podstawą umocowania prokuratora. Nie znalazłszy żadnej innej ewentualnej podstawy prawnej,…

3. Sąd Najwyższy, uchwała z 8 lipca 2008 r., III CZP 154/07

   …czynności procesowej z upoważnienia strony, udzielonego osobie, która nie może być pełnomocnikiem z powodu braku przesłanek określonych w art. 87 k.p.c., podobnie jak w wypadku działania osoby trzeciej bez zlecenia, czynność jest ważna, jeżeli została zatwierdzona przez stronę. Zatwierdzenie…

4. Sąd Najwyższy, uchwała z 24 stycznia 2012 r., III UZP 3/11

   …zaakcentowania istotnego znaczenia dla praktyki sądowej przedstawionego przez Sąd Okręgowy zagadnienia prawnego. Warto zatem przypomnieć, że art. 87 k.p.c. ustanawia ściśle określony krąg osób, którym można udzielić pełnomocnictwa (zasada numerus clausus). W świetle § 1 tego przepisu podstawową…

5. Sąd Najwyższy, uchwała z 27 czerwca 2008 r., III CZP 51/08

   …cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U Nr 172, poz. 1804), w wyniku uwzględnienia poprawki Senatu, polegała m.in. na dopuszczeniu w art. 87 § 1 k.p.c. pełnomocnictwa procesowego osoby sprawującej zarząd majątkiem lub interesami strony oraz pozostającej ze stroną w stałym stosunku zlecenia,…

6. Sąd Najwyższy, uchwała z 10 maja 1994 r., I PZP 21/94

   …marca 1994 r. [...] do rozstrzygnięcia w trybie art. 391 k.p.c., "Czy w postępowaniu cywilno-prawnym dopuszczalne jest udzielenie na mocy art. 87 § 1 k.p.c. pełnomocnictwa procesowego przez stronę podmiotowi gospodarczemu prowadzącemu doradztwo prawne lub pracownikowi tego podmiotu, jeżeli…

7. Sąd Najwyższy, uchwała z 24 lipca 2013 r., III CZP 45/13

   …- ustanawiać pełnomocników procesowych. Oczywiście, pełnomocnicy ustanawiani przez prokurenta muszą spełniać kryteria określone w art. 87 k.p.c. Upoważnienie do dokonywania czynności sądowych związanych z prowadzeniem przedsiębiorstwa oznacza jednak także, że sam prokurent może 3 być…

8. Sąd Najwyższy, uchwała z 23 lipca 2008 r., III CZP 56/08

   …podzielić wyrażony w piśmiennictwie pogląd, że przepisy o pełnomocnikach procesowych, a w szczególności ograniczenia podmiotowe zawarte w art. 87 k.p.c., wprowadzone jako namiastka przymusu adwokackiego, dotyczą zastępowania stron – i podejmowania czynności procesowych w ich imieniu – przed…

9. Sąd Najwyższy, uchwała z 22 maja 2013 r., III CZP 17/13

   …w zagadnieniu prawnym przytoczonym na wstępie, przedstawionym do rozstrzygnięcia Sądowi Najwyższemu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W art. 87 k.p.c., stosowanym odpowiednio w innych rodzajach postępowań unormowanych w kodeksie postępowania cywilnego, w tym także w postępowaniu nieprocesowym…

10. Sąd Najwyższy, uchwała z 23 września 2010 r., III CZP 52/10

    …być pełnomocnikiem procesowym według art. 87 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Z orzecznictwa Sądu Najwyższego dotyczącego art. 87 § 1 k.p.c. wynika aktualna teza o ograniczeniu możliwości występowania w sprawach sądowych nieprofesjonalnych pełnomocników. W uzasadnieniu uchwały z…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 87 (487)

Historia zmian

Bez zmian od 24 marca 2026 r.