Art. 73

Pokaż w całym akcie

Art. 73 Kodeksu postępowania cywilnego
Art. 73.
§ 1. Każdy współuczestnik działa w imieniu własnym.
§ 2. W wypadku jednak, gdy z istoty spornego stosunku prawnego lub z przepisu ustawy wynika, że wyrok dotyczyć ma niepodzielnie wszystkich współuczestników (współuczestnictwo jednolite), czynności procesowe współuczestników działających są skuteczne wobec niedziałających. Do zawarcia ugody, zrzeczenia się roszczenia albo uznania powództwa potrzeba zgody wszystkich współuczestników.

art. 73 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 468, 473 i 830)

art. 73 k.p.c.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, postanowienie z 19 stycznia 2024 r., III CZP 143/22

   …obok żyjących rodziców, nierozwiedziony małżonek lub dzieci powoda, a ich współuczestnictwo ma charakter współuczestnictwa jednolitego (art. 73 § 2 k.p.c. w zw. z art. 72 § 2 k.p.c.)?” przedstawia wniosek o podjęcie uchwały składowi całej Izby Cywilnej. Na podstawie art. 83 § 1 i 2 ustawy z…

2. Sąd Najwyższy, uchwała z 28 kwietnia 2005 r., III CZP 13/05

   …roszczenia a w przypadku pozwanych, podstawę ich odpowiedzialności. To samo stwierdzenie odnosi się także do drugiej, przewidzianej w art. 73 § 2 k.p.c. sytuacji, w której czynność procesowa (wniesienie apelacji) jednego współuczestnika jest skuteczna wobec współuczestników niedziałających i…

3. Sąd Najwyższy, wyrok z 10 czerwca 2005 r., II CK 715/04

   …zważył, co następuje. Nie zasługują na uwzględnienie zarzuty naruszenia prawa procesowego. Zarzut naruszenia art. 219 k.p.c. w związku z art. 73 § 2 k.p.c. oparty jest na błędnym złożeniu, że połączenie spraw do wspólnego rozpoznania pociągnęło za sobą tak ścisły ich związek, iż po stronie…

4. Sąd Najwyższy, wyrok z 10 stycznia 2019 r., II CSK 371/18

   …dochodzącej w postępowaniu rozpoznawczym ustalenia przynależności do płci – nie posiadają interesu prawnego w takiej sprawie, a naruszenie art. 73 § 2 k.p.c. na tym, że Sąd ten uznał za dopuszczalne rozpoznanie sprawy o ustalenie przynależności do płci z powództwa osoby posiadającej dzieci bez ich…

5. Sąd Najwyższy, postanowienie z 10 kwietnia 2008 r., III UZ 16/07

   …Jadwigi K. zachodzi współuczestnictwo jednolite wynika- 3 jące z art. 1035 k.c., a czynności procesowe podjęte przez Franciszka K. z mocy art. 73 § 2 k.p.c. odnoszą skutek wobec Grzegorza K. i odwrotnie (art. 209 k.c.). Powyższe zapatrywanie nie uwzględnia tego, że zgodnie z art. 922 § 2 k.c. nie…

6. Sąd Najwyższy, postanowienie z 5 sierpnia 2005 r., II PZ 22/05

   …wytoczyła powództwo, do udziału tej organizacji w sprawie stosuje się odpowiednio przepisy o współuczestnictwie jednolitym. Według art. 73 § 1 k.p.c., każdy współuczestnik działa w imieniu własnym. W wypadku jednak, gdy z istoty spornego stosunku prawnego lub z przepisu ustawy wynika, że…

7. Sąd Najwyższy, postanowienie z 9 kwietnia 2015 r., II CZ 8/15

   …lub przepisu ustawy wynika, że wyrok dotyczyć ma niepodzielnie wszystkich współuczestników - przypadek współuczestnictwa jednolitego (art. 73 § 2 k.p.c.). Powód domagał się na podstawie art. 59 k.c. uznania za bezskuteczną wobec niego czynności prawnej zdziałanej przez troje pozwanych.…

8. Sąd Najwyższy, postanowienie z 8 listopada 2012 r., I CZ 154/12

   …współuczestnictwo materialne, które nie jest jednak ani współuczestnictwem koniecznym ani jednolitym w rozumieniu przepisów art. 72 § 2 i art. 73 § 2 k.p.c. (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 stycznia 2003 r., I CK 109/02, OSNC 2004, nr 5, poz. 73). Natomiast w sprawie z powództwa…

9. Sąd Najwyższy, postanowienie z 17 października 2012 r., I CZ 130/12

   …tego typu sprawach nie zachodzi rodzaj współuczestnictwa materialnego kwalifikowanego jakim jest współuczestnictwo jednolite zdefiniowane w art. 73 § 2 k.p.c. Zresztą zauważyć trzeba, że kwoty 250 000 USD i 750 000 USD zostały zasądzone na rzecz wnioskodawców oddzielnie, co przeczy istnieniu…

10. Sąd Najwyższy, wyrok z 5 lutego 2014 r., V CSK 156/13

    …zachowania poszczególnych wspólników w procesie. Jest to zatem uzasadnione i poparte powołanymi przepisami odstępstwo od zasady wyrażonej w art. 73 § 1 k.p.c., dającej samodzielność współuczestników dysponowania procesem. Toteż trafne jest wymaganie zgody 7 wszystkich wspólników na czynności…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 73 (223)

Historia zmian

Bez zmian od 24 marca 2026 r.