Art. 452

Pokaż w całym akcie

Art. 452 Kodeksu cywilnego
Art. 452. Jeżeli świadczenie zostało spełnione do rąk osoby nieuprawnionej do jego przyjęcia, a przyjęcie świadczenia nie zostało potwierdzone przez wierzyciela, dłużnik jest zwolniony w takim zakresie, w jakim wierzyciel ze świadczenia skorzystał. Przepis ten stosuje się odpowiednio w wypadku, gdy świadczenie zostało spełnione do rąk wierzyciela, który był niezdolny do jego przyjęcia.

art. 452 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2026 r. poz. 795)

art. 452 k.c.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, wyrok z 5 stycznia 2011 r., III CSK 119/10

   …rąk osoby nieuprawnionej, bowiem wierzyciel z tego świadczenia skorzystał. Dokonał, zatem oceny, że zaistniały szczególne warunki określone w art. 452 k.c., zezwalające na przyjęcie, że interes wierzyciela został zaspokojony w stopniu pozwalającym na uznanie, że zobowiązanie zostało wykonane i…

2. Sąd Najwyższy, wyrok z 17 listopada 2006 r., V CSK 253/06

   …wygaśnięcia roszczenia strony powodowej o przewoźne w razie zapłaty do rąk spółki „P.” przewoźnego przez podmiot do tego zobowiązany (zob. art. 452 k.c.). Celem umów zawartych przez stronę powodową ze spółką „P.” było jedynie usprawnienie rozliczeń z tytułu przewozu. Nadawca przesyłki, którym…

3. Sąd Najwyższy, wyrok z 10 lutego 2010 r., V CSK 272/09

   …zmniejszenia lub wygaśnięcia zadłużenia dłużnika. Skutek taki może mieć tylko egzekucja, której prawna skuteczność nie została podważona (art. 452 k.c.). Z tych względów bezprawne 7 wyegzekwowanie przez pozwaną komornik od powoda kwoty 71 464 zł. nie spowodowało wygaśnięcia w tej części długu…

4. Sąd Najwyższy, wyrok z 17 stycznia 2007 r., II CSK 412/06

   …przyjęcie świadczenia przez osobę nieuprawnioną zostało potwierdzone przez wierzyciela, względnie, że wierzyciel ze świadczenia skorzystał (art. 452 k.c.). Zauważył, że skoro pozwani nie mieli wobec powoda żadnej wierzytelności, z którą powód mógłby potrącić swą wierzytelność z tytułu pożyczki,…

5. Sąd Najwyższy, wyrok z 10 października 2002 r., V CKN 1796/00

   …skutek względem nabywcy, chyba że w chwili spełnienia świadczenia dłużnik wiedział o przelewie. Przepis ten wprowadza wyjątek od wyrażonej w art. 452 k.c. zasady, łączącej zwolnienie dłużnika ze spełnieniem świadczenia do rąk wierzyciela lub osoby upoważnionej z innego tytułu do odbioru należnego…

6. Sąd Najwyższy, wyrok z 10 września 2015 r., II CSK 661/14

   …wierzyciela lub osoby upoważnionej do odbioru świadczenia, dłużnik pozostawałby w takim przypadku nadal zobowiązany wobec cesjonariusza (zob. art. 452 k.c., a co do tego przepisu np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 kwietnia 2001 r., III CKN 368/00). Przepis art. 512 zdanie pierwsze k.c. wprowadza…

7. Sąd Najwyższy, wyrok z 26 czerwca 2015 r., I CSK 642/14

   …hamujące co do dochodzonej przez cesjonariusza wierzytelności od dłużnika wierzytelności; 3) art. 510 § 1 k.c. w zw. z art. 512 k.c. w zw. z art. 452 k.c. przez ich niezastosowanie i przyjęcie, że w przypadku skutecznego zawarcia umowy cesji oraz zawiadomienia o fakcie jej zawarcia dłużnika…

8. Sąd Najwyższy, wyrok z 29 maja 2015 r., V CSK 448/14

   …na obu podstawach, pełnomocnik powoda zarzucił naruszenie art. 720 § 1 k.c. w związku z art. 140 i art. 155 § 2 k.c., art. 720 w związku z art. 452 k.c., art. 720 w związku z art. 354 § 1 k.c., art. 720 § 1 w związku z art. 355 k.c., art. 472 k.c., art. 65 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. –…

9. Sąd Najwyższy, postanowienie z 6 listopada 2013 r., IV CZ 98/13

   …prawną pozwanego odnośnie do uprawnienia J. S. do odbioru całego czynszu, którego nie można uznać za osobę nieuprawnioną w rozumieniu art. 452 k.c. Na skutek apelacji powoda wniesionej od wyroku Sądu pierwszej instancji Sąd Okręgowy w G., wyrokiem z dnia 13 marca 2013 r., umorzył…

10. Sąd Najwyższy, wyrok z 10 stycznia 2013 r., IV CSK 403/12

    …29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (jedn. Tekst: Dz.U. z 2012 r., poz. 1376 ze zm.); art. 3511 k.c. w związku z art. 77 k.c. i 78 k.c. oraz art. 452 k.c. Na tej podstawie wniósł o uchylenie wyroku Sądu Apelacyjnego w zaskarżonej części i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 452 (191)

Historia zmian

Bez zmian od 19 maja 2026 r.