Art. 454

Pokaż w całym akcie

Art. 454 Kodeksu cywilnego
Art. 454.
§ 1. Jeżeli miejsce spełnienia świadczenia nie jest oznaczone ani nie wynika z właściwości zobowiązania, świadczenie powinno być spełnione w miejscu, gdzie w chwili powstania zobowiązania dłużnik miał zamieszkanie lub siedzibę. Jednakże świadczenie pieniężne powinno być spełnione w miejscu zamieszkania lub w siedzibie wierzyciela w chwili spełnienia świadczenia; jeżeli wierzyciel zmienił miejsce zamieszkania lub siedzibę po powstaniu zobowiązania, ponosi spowodowaną przez tę zmianę nadwyżkę kosztów przesłania.
§ 2. Jeżeli zobowiązanie ma związek z przedsiębiorstwem dłużnika lub wierzyciela, o miejscu spełnienia świadczenia rozstrzyga siedziba przedsiębiorstwa.

art. 454 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2026 r. poz. 795)

art. 454 k.c.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, uchwała z 14 lutego 2002 r., III CZP 81/01

   …II CO 16/91, OSNC 1993, nr 3, poz. 40), podlega określeniu przy zastosowaniu norm prawa materialnego, tj. z uwzględnieniem przede wszystkim art. 454 k.c., posługującego się terminem "miejsca spełnienia świadczenia". Wykładnia ta utożsamia zatem miejsce wykonania zobowiązania z miejscem…

2. Sąd Najwyższy, uchwała z 19 listopada 2008 r., II PZP 11/08

   …- określenie miejsca pracy w umowie o pracę powoduje, iż za miejsce pracy powoda należy uznać siedzibę przedsiębiorstwa pozwanej zgodnie z art. 454 § 2 k.c. w związku z art. 300 k.p. Sąd stanął na stanowisku, że pojęcie „podróż służbowa” obejmuje także wyjazdy pracowników, których praca polega na…

3. Sąd Najwyższy, uchwała z 21 listopada 2006 r., III CZP 101/06

   …niewskazania okoliczności uzasadniających właściwość miejscową przemienną (art. 187 § 1 pkt 2 in fine k.p.c.), przy jednoczesnym powołaniu art. 454 k.c. w związku art. 34 k.p.c. W istocie Sąd Okręgowy oczekuje odpowiedzi na pytanie, jakie skutki procesowe wywołuje brak formalny pozwu w postaci…

4. Sąd Najwyższy, wyrok z 17 czerwca 2009 r., IV CSK 90/09

   …naruszenie art. 65 k.c., art. 155 w związku z art. 65 § 2 k.c., art. 491 w związku z art. 494 i 486 k.c. przez ich niewłaściwe zastosowanie, art. 454 w związku z art. 486 k.c. oraz obrazę art. 378 § 1, art. 382 k.p.c., art. 316 § 1 w związku z art. 391 k.p.c. i art. 328 § 2 w związku z art. 391…

5. Sąd Najwyższy, wyrok z 21 maja 1999 r., I PKN 59/99

   …pracownikowi i to przesądza, że ze swej istoty, jako dług pieniężny powinno być spełnione w miejscu zamieszkania wierzyciela (dług oddawczy - art. 454 § 1 KC w związku z art. 300 KP). Gdyby chcieć wskazać orzeczenie Sądu Najwyższego przemawiające przeciwko uznaniu prawa powódki do nagrody…

6. Sąd Najwyższy, wyrok z 8 lutego 2008 r., I CSK 328/07

   …umowy lub że świadczenie z tytułu zadatku ma być spełnione w tym terminie. Wtedy, stosując przepisy o spełnieniu świadczeń pieniężnych (art. 454 k.c.), można by uznać, że przekazanie zadatku nastąpiło z dniem, w którym kwota zadatku znalazła się na ich koncie. W umowie przedwstępnej strony…

7. Sąd Najwyższy, wyrok z 15 czerwca 2010 r., II CSK 27/10

   …wykonania zobowiązania w tej części, należało się odwołać do zasad ogólnych, a skoro w tym zakresie powód był wierzycielem, stosownie do art. 454 k.c. miejscem wykonania zobowiązania w zakresie dochodzonym w pozwie było miejsce jego siedziby w Polsce. Istnieje zatem jurysdykcja krajowa, co…

8. Sąd Najwyższy, wyrok z 22 września 2005 r., IV CK 94/05

   …że kwotę zadłużenia powoda na dzień 19 kwietnia 2004 r. określił na 26.972,14 zł. Powód w kasacji zarzucił naruszenie prawa materialnego: - art. 454 k.c. przez jego niezastosowanie „poprzez uznanie, iż po stronie powoda leżał obowiązek świadczenie z tytułu ugody sądowej (...) pomimo, iż…

9. Sąd Najwyższy, wyrok z 10 maja 2017 r., I CSK 477/16

   …1 k.c., art. 384 § 1 k.c., art. 385¹ § 1 k.c., art. 385 § 1 k.c. w zw. z art. 385 k.c. pkt 23, art. 921 k.c., art. 38 prawa wekslowego oraz art. 454 § 1 k.c. Sąd Okręgowy w W. wyrokiem z dnia 24 lutego 2016 r. zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że utrzymał w części nakaz zapłaty z dnia 13…

10. Sąd Najwyższy, wyrok z 13 stycznia 2015 r., II UK 144/14

    …ma doręczyć świadczenie wierzycielowi na swoje ryzyko i koszt. Tak jest w zwykłym zobowiązaniu pieniężnym, o ile inaczej się nie umówiono (art. 454 § 1 k.c.). Jeżeli dłużnik świadczenia pieniężnego nie może wykonać zobowiązania, gdyż wierzyciel zmienił miejsce pobytu (zamieszkania), to wówczas…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 454 (556)

Historia zmian

Bez zmian od 19 maja 2026 r.